Trò diễn mới kể câu chuyện mới Bên cạnh lịch biểu diễn ở Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam hay ở khu phố cổ dịp tết Trung Thu, theo anh Phạm CôngBằng, phường rối TếTiêu đã và đang tham gia rất nhiều hội chợ làng nghề, trưng bày biểu diễn để tương tác với khán giả. Những năm gần đây, ngoài các vở diễn cổ kể những câu chuyện lịch sử, anh hùng cách mạng của dân tộc, phường rốiTếTiêuđã cónhiều sự sáng tạo ra những trò diễn mới mang tính chất đương đại gần gũi với cuộc sống thường ngày, có thể những trò diễn phê phán các thói hư tật xấu, hoặc biểu dương các tấm lòng nhân ái trong cộng đồng qua các câu chuyện chị Hằng, chú Cuội, cả những câu chuyện hoạt hình nước ngoài nổi tiếng như Công chúa Elsa, Bạch tuyết và 7 chú lùn… Những câu chuyện mới chính là sợi dây kết nối để những tích trò cổ trong một loại hình nghệ thuật xưa cũ như múa rối dễ dàng đến gần với các em thiếu nhi hiện đại. Nghệ nhân ưu tú Phạm Công Bằng luôn đau đáu bảo vệ, phát triển nghệ thuật múa rối truyền thống của ông cha, để làm sao càng nhiều thế hệ đi sau nhớ đến càng tốt, nhất là cũng như phục vụ nhiều du khách trong và ngoài nước đến thưởng thức. Nhà thủy đình được xây dựng nhờ nguồn tiền của Quỹ Ford Việt Nam, trên mảnh đất do chính quyền địa phương hỗ trợ. Đến năm 2016, cụ Bể qua đời ở tuổi 92, thực hiện nguyện vọng của cha, anh Phạm Công Bằng vẫn ngày đêm cặm cụi đẽo gọt những con rối gỗ, tổ chức những tiết mục biễudiễn rối nước, rối cạn mỗi khi nhận được lời mời. Nghệ nhân Phạm Công Bằng kể: “Từ khi còn nhỏ, tôi đã được bố mình thắp lên tình yêu với nghệ thuật múa rối. Ban đầu ông thường kể cho tôi nghe các tích truyện dân gian gắn với từng con rối, sau đó ông hướng dẫn tôi sửa chữa, làm đẹp, sau đó là tạo hình con rối theo các nhân vật trong truyện dân gian hay các vở chèo, tuồng. Nhờ vậy, tôi gắn bó với nghệ thuật múa rối từ đó đến bây giờ”. Dù là rối cạn hay rối nước thì phương thức trình diễn cũng như kỹ thuật đều mang đặc trưng cơ bản, đó là nghệ thuật xếp trò, nghệ thuật tạo hình con rối, kỹ thuật điều khiển con rối sao cho sinh động... nhà trường, tôi đã dàn dựng kịch bản tạo hình quân rối và dạy các bạn cùng trường biểu diễn nhiều trò và vở diễn có nội dung tạo sức hấp dẫn cho người xem, như vở: Thánh Gióng đánh giặc Ân; Trí khôn ở đâu, Thạch Sanh chém trăn tinh, Lê Phụng Hiểu đánh hổ, Đấu vật chọi trâu và nhiều tiết mục múa hát khác, được nhà trường, đặc biệt là các bạn học sinh hưởng ứng khen ngợi”. Với sự đammê và tình yêu di sản, nghệ nhân PhạmCông Bằng đã không ngừng góp sức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản. Anh còn khéo léo sáng tạo lồng ghép giữa nội dung tiết mục múa rối cạn và rối nước một cách tài tình, từ đó nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân trên địa bàn. “Diễn đến đâu đẽo trò đến đấy” Phạm Công Bằng là con trai thứ chín, đồng thời là truyền nhân của ông Phạm Văn Bể - người tiếp bước cha trên con đường duy trì nghề cổ của làngTếTiêu. Năm2001, anh Bằng cùng với cụ Phạm Văn Bể đã xây dựng thủy đình để biểu diễn phục vụ bà con trong làng Cứ đến tháng Tám âm lịch, ngoài các ngày thứ Bảy, Chủ nhật biểu diễn ở Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, nghệ nhân ưu tú Phạm Công Bằng, trưởng phường rối Tế Tiêu (xã Mỹ Đức, Hà Nội) lại đưa những con rối ra phố biểu diễn cho khách trong và ngoài nước thưởng thức. Tết Trung Thu là dịp các thành viên trong phường rối được sống hết mình với nghề, hối hả phục vụ “thượng đế nhí”. Trông trăng cùng TÂM LÊ Nghệnhân PhạmCông Bằnghướngdẫn các emhọc sinh tìmhiểunghệ thuậtmúa rối. khi phường rối Tế Tiêu là nơi duy nhất trên địa bàn Hà Nội có cả rối cạn và rối nước. “Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay có 6 di sản múa rối thì có tới 5 di sản rối nước gồm: Rối nước làng Đào Thục, rối nướcSài Sơn, rối nước làng Ra, rối nước làng Yên và rối nước Chàng Sơn. Duy nhất có phường rối Tế Tiêu bảo lưu được cả rối cạn và rối nước. Rối cạn Tế Tiêu vốn rất nổi tiếng, cóhơn 100 trò rối cạn và hàng trăm trò rối nước được người dân địa phương nỗ lực gìn giữ và phát triển đến ngày nay”, NNƯT Phạm Công Bằng chia sẻ. Đến với làng Tế Tiêu, những “tín đồ”yêu mến nghệ thuật dân tộc sẽ có dịp thăm quan, trải nghiệmthủyđìnhvà thưởng thức đặc sản của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Từ ngày còn ngồi trên ghế trường tiểu học, trung học cơ sở, cậu bé Phạm Công Bằng đã cùng phường rối Tế Tiêu đi biểu diễn cùng cha chú, các ông, các bác trong phường rối vào những dịp mừng hội làng, cổ động hội khỏe Phù Đổng, ngày Quốc tếThiếu nhi, ngày rằmTrung Thu... Với anh, muốn lôi kéo được khán giả thì nội dung các tích trò phải hấp dẫn: “Khi còn ngồi ghế NGAYNAY.VN 12 CHUYÊNĐỀ Số449 | ThứNăm, ngày 2/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==