Thời gian gần đây, do ảnh hưởng của tình trạng biến đổi khí hậu, hiện tượng bão lũ tại các vùng cao Việt Nam đã gây ra thiệt hại nặng nề về người và tài sản do cường độ mạnh và hệ luỵ sâu rộng. Riêng tại Hà Nội, ảnh hưởng từ bão và hoàn lưu bão số 10, 11 đã gây ra mưa lớn khiến toàn thành phố hứng chịu trận ngập lụt nghiêm trọng. Trận mưa lớn khiến nhiều khu vực nội thành và ngoại thành chìm trong “biển” nước, gây gián đoạn giao thông, kinh tế và sinh hoạt hàng ngày của người dânThủ đô. Những bất cập kéo dài trong hạ tầng thoát nước Hiện tượng ngập lụt tại Hà Nội không phải là tình trạng bất ngờ, hiếm thấy mà đã lặp lại và tồn tại từ lâu qua nhiều năm. Tuy nhiên, trận ngập lụt nghiêm trọng vào ngày 30/9, do ảnh hưởng của bão số 10 và hoàn lưu bão, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính dễ tổn thương của hệ thống hạ tầng thoát nước Hà Nội trước các hiện tượng thời tiết cực đoan. Biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất và cường độ của các sự kiện thời tiết cực đoan, đòi hỏi các biện pháp can thiệp mạnh mẽ hơn để tránh lặp lại. Thế nhưng, tình trạng ngập lụt tại Hà Nội không chỉ do yếu tố thiên tai, mà còn xuất phát từ những bất cập kéo dài trong quản lý hạ tầng. PGS.TS NguyễnThế Chinh, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên Môi trường - Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ) đánh giá, tình trạng này phản ánh sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch và đầu tư hạ tầng. Ông Chinh nhận định: Với lượng mưa lên đến 500mm, trận ngập ngày 30/9 có thể so sánh tương đương với trận lũ lịch sử năm 2008. Điều đáng tiếc là sau hơn một thập kỷ, hệ thống hạ tầng thoát nước của thành phố vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu trước các trậnmưa cực đại, dẫn đến tình trạng ngập úng nghiêm trọng trên diện rộng. Điều này phản ánh sự thiếu đồng bộ trong quy hoạch và đầu tư hạ tầng củaThủ đô. Mặc dù công tác ứng phó nhanh chóng tại nội thành nhờ vận hành bơm động lực tối đa, giúp nước rút chỉ trong khoảng nửa ngày, nhưng tình hình ở các khu vực ngoại thành và các khu đô thị mới lại rất đáng lo ngại. Các tuyến đường lớn như Đại lộ Thăng Long, Võ Chí Công và nhiều khu đô thị mới xảy ra tình trạng ngập úng kéo dài hơn ba ngày. Thực trạng này cho thấy công tác khắc phục và dự phòng cho các trận mưa cực đại vẫn chưa đạt yêu cầu, đặc biệt trong các dự án phát triển đô thị mới. Việc mở rộng đô thị mà không đồng bộ nâng cấp hệ thống thoát nước đã dẫn đến tình trạng “thất thủ” toàn diện. Để khắc phục những hạn chế hiện tại, PGS.TS Nguyễn Thế Chinh đề xuất một loạt giải pháp cốt lõi, bắt đầu từ việc rà soát lại quy hoạch tổng thể, vấn đề liên quan đến toàn bộ cấu trúc đô thị. Ông nhấn mạnh nhu cầu xác định lại mức mưa cực đại mà hạ tầng thoát nước của Hà Nội có thể chống chịu lên đến 700mm/ngày, từ đó đưa ra ao hồ rộng lớn đóng vai trò là nơi chứa nước tạm thời tự nhiên. Hiện nay, quá trình đô thị hoá, bê tông hóa và áp lực phát triển thương mại đã thu hẹp các không gian này. Trong trận ngập vừa qua, chúng ta có thể thấy nhiều sông Hồ đều đã vượt sức chứa như hồ Hoàn Kiếm, hồ Hoàng Cầu,… Do đó, thành phố cần tính tới phương án phục hồi và mở rộng hệ thống sông hồ. Trong đó, xem xét lại các tuyến sông vốn có đã bị san lấp làm đường để nghiên cứu khôi phục dòng chảy. Đối với các hồhiện có, cầnnghiên cứu nạo vét sâu hơn và mở rộng không gian chứa nước”. được phương án thiết kế phù hợp. Hệ thống bơm động lực cần được nâng cấp nhằm đẩy nước ra sông Hồng nhanh chóng, đặc biệt khi đáy sông đang cao dần do bồi lắng, làm giảm khả năng thoát tự nhiên. Mục tiêu là đảm bảo nước rút hết trong vòng một giờ sau khi mưa ngừng, giảm thiểu tác độngđếnhoạt động đô thị. Một yếu tố quan trọng khác là việc phục hồi và mở rộng hệ thống sông hồ tự nhiên, vốn từng đóng vai trò chứa nước tạm thời. Phó Chủ tịchHội Kinh tếMôi trường chỉ rõ: “Trước đây, Hà Nội ít ngập vì có hệ thống đồng ruộng, Những trận mưa liên tiếp trong tháng 9-10/2025 đã phơi bày những bất cập kéo dài trong hệ thống thoát nước và quy hoạch đô thị tại Hà Nội. Ngoài việc cấp bách nâng cấp hạ tầng, liệu Hà Nội có nên chuẩn bị phương án ứng phó ở mức độ cực đoan nhất, đặt an toàn sinh mạng lên hàng đầu? PHẠM BÍCH NGỌC Hà Nội ngập đến bao giờ? PGS.TSNguyễnThếChinh, PhóChủ tịchHội Kinh tếMôi trường. NGAYNAY.VN 4 CHUYÊNĐỀ Số451 | ThứNăm, ngày 16/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==