Hà Nội cần ưu tiên phát triển thêm các hồ điều hòa và hồ sinh thái đa chức năng tại các vùng trũng, như phía Nam thành phố, tăng từ 2-3m lên hơn 4m và mở rộng diện tích để tăng sức chứa. Những hồ này không chỉ phục vụ thoát nước mà còn mang tính đa chức năng, gópphầnđiềuhòa không khí, bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước, và phát triển du lịch sinh thái như khu nghỉ ngơi cuối tuần với cây xanh xung quanh. Bên cạnh đó, thành phố cần kiểm soát nghiêm ngặt cốt nền xây dựng để tránh cản trở dòng chảy, đồng thời ngăn ngừa tắc nghẽn hệ thống thoátnướcdorác thải, lácâyvà vật liệu xây dựng. Quy hoạch tổng thể phải tập trung phát triển tại các khu vực cao, giữ lại khônggian chohồ tạmthời và tránh lạm dụng đất cho mục đích thương mại do áp lực giá đất tăng cao. Với cách tiếp cận này, Hà Nội có thể giảm thiểu ngập úng, đảm bảo nước rút nhanh và xây dựngmột đô thị bền vững hơn. Thay đổi chiến lược để kịp thời ứng phó PGS.TS Nguyễn Thế Chinh khẳng định rằng việc thay đổi chiến lược đầu tư hạ tầng là cần thiết và cấp bách để đối phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu gây ra. Khi xây dựng hệ thống thoát nước, cần tính toán đến kịch bản các trận mưa cực đại, nhằm đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả mà không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đô thị. “Công tác dự báo thiên tai cũng cần được ưu tiên, vì hiện nay các dự báo qua vệ tinh đã tương đối chính xác, cho phép chúng ta hành động sớm. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần chủ động xử lý tình huống một cáchkhẩn trươngkhi có thông tin dự báo. Ví dụ, khi có dự báo mưa lớn, cần hút bớt nước từ các hồ, kênh, sông lớn hoặc vận hành bơm động lực trước để đưa mực nước về mức tối thiểu, tạo thêm không gian chứa nước. Việc này giúp đón đầu 50-60% lượng mưa ban đầu”, ông Chinh lưu ý. Tình trạngngập sâu xảy ra trênnhiều tuyếnphố tại ThủđôHàNội ngày 30/9. Ngoài ra, cần áp dụng công nghệ hiện đại trong công tác điều phối nước tự động, tương tự hệ thống giám sát giao thông. Hệ thống này bao gồm các trạm đo và camera để theo dõi mực nước, vận hành đập ngăn và cống thoát nước tự động khi đạt mức báo động. Điều này không chỉ giúp ứng phó ngập lụt mà còn duy trì nguồn nước trong mùa khô. Đặc biệt, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường cho rằng ở góc độ nào đó, Hà Nội nên nghiên cứu và xây dựng chiến lược “sống chung với lũ”, vì biến đổi khí hậu thường gây ra các hiện tượng cực đoan khó dự đoán, vượt quá khả năng kiểm soát và khắc phục triệt để của con người. “Tôi xin nhấn mạnh “sống chung” ở đây có nghĩa là chúng ta chuẩn bị phương án ứng phó ở mức độ cực đoan nhất, đặt sinhmạng con người lên trên hết trong các tình huống bất khả kháng”, PGS.TS Nguyễn Thế Chinh nhấn mạnh. Kế hoạch này bao gồm trang bị phương tiện tại chỗ cho hộ gia đình và cộng đồng, như phao cứu sinh, thuyền nhỏ hoặc ủng cao su tại các vùng trũng thấp khi xảy ra tình trạng ngập nặng. Trong trận lụt gần đây, khi ô tô và xe máy bị “vô hiệu hoá”, việc sử dụng xe đạp cũng đã chứng minh hiệu quả cho việc di chuyển an toàn. Những công cụ này có thể trên thực tế là rất quan trọng trong tình huống khẩn cấp. “Tuy nhiên, “sống chung” không đồng nghĩa với việc chấp nhận ngập lụt do quy hoạch yếu kém, điều này đáng trách và cần khắc phục. Cơ bản, vẫn cần ưu tiên hệ thống thoát nước hiệu quả, chỉ sử dụng biện pháp “sống chung” trong trường hợp đặc biệt. Hướng đi này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và chuyên gia để giảm thiểu thiệt hại, đồng thời học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế nơi thiên tai không thể loại bỏ hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát để bảo vệ con người và tài sản”, ông Chinh giải thích. n Chúng ta vẫn cần chủ động xử lý tình huống một cách khẩn trương khi có thông tin dự báo. Ví dụ, khi có dự báo mưa lớn, cần hút bớt nước từ các hồ, kênh, sông lớn hoặc vận hành bơm động lực trước để đưa mực nước về mức tối thiểu, tạo thêm không gian chứa nước. Việc này giúp đón đầu 50-60% lượng mưa ban đầu. PGS.TS Nguyễn Thế Chinh NGAYNAY.VN 5 CHUYÊNĐỀ Số451 | ThứNăm, ngày 16/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==