Từ điểm nóng ô nhiễm… Trong kỷ nguyên hiện đại, sự tiện lợi của nhựa đã phải trả một cái giá đắt về môi trường. Ô nhiễm rác thải nhựa đã trở thành một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất hành tinh, ảnh hưởng đến hệ sinh thái, sức khỏe con người và nền kinh tế. Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), với sản lượng nhựa toàn cầuđạt khoảng430 triệu tấn mỗi năm, hơn 2/3 trong số đó là sản phẩmdùng một lần, thế giới đang ngập tràn trong rác. Hơn14 triệu tấn nhựa thải ra đại dương hàng năm, gây hại cho hơn 800 loài động vật biển và len lỏi vào chuỗi thức ăn của con người qua vi nhựa. Việt Nam, với tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, từng đối mặt với thực trạng đáng báo động khi nằm trong top 5 quốc gia gây ô nhiễm nhựa đại dương hàng đầu thế giới. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) ghi nhận, lượng rác thải nhựa của Việt Nam năm 2018 là 3,7 triệu tấn, nhưng tỷ lệ tái chế chỉ vỏn vẹn 27% (khoảng 0,4 triệu tấn), phần lớn bị chôn lấp, đốt bỏ hoặc đổ bừa. Con số này được dự báo sẽ tăng gấp đôi lên 7,6 triệu tấn vào năm 2030 nếu thức; thiết lập hệ sinh thái tái chế có thểmở rộng thôngqua các cụm công nghiệp và tăng cường quản lý chất thải đô thị và nông thôn… Ông Hồ Kiên Trung, Trưởng nhóm kỹ thuật chính sách NPAP Việt Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, cho biết trong thời gian tới, nhóm sẽ hoạt động chặt chẽ với hai Nhóm kỹ thuật hiện hành của NPAP: Đổi mới sáng tạo và Tài chính, Bình đẳng giới và Bao trùm xã hội; nhằm củng cố cách tiếp cận tích hợp và toàn diện để giải quyết ô nhiễm nhựa tại Việt Nam. Đồng thời, củng cố nền tảng chính sách cần thiết cho những thay đổi dài hạn, mang tính hệ thống và đóng góp cho cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn nhựa bền vững. Song song với đó, Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách then chốt, như Luật Bảo vệ Môi trường 2020, Kế hoạch Hành động Quốc gia về Rác thải Nhựa Đại dương, Đề ánTăng cường Quản lý Chất thải Nhựa… Cùng với đó, Việt Nam còn triển khai Trách nhiệm Mở sáng tạo, huy động tổng vốn đầu tư hơn 1 triệu USD. “Nhờ sự phối hợp chặt chẽ đó đã góp phần định hình và lồng ghép nguyên tắc bao trùm vào các chính sách của Việt Nam”, bà Ramla Khalidi nhận định. Nếu mười năm trước, Việt Nam thường được xếp vào nhóm các quốc gia gây ô nhiễm nhựa hàng đầu thế giới thì nay câu chuyện đó đang thay đổi, không phải vì vấn đề đã được giải quyết, mà vì Việt Nam đang có những bước đi thực chất, đo lường được và bền vững. “Chuyển sang mối quan hệ đối tác thực sự bền vững sẽ cần thời gian. Điều này đòi hỏi hệ thống vận hành hiệu quả, sự dẫn dắt tích cực ở cấp quốc gia, nguồn tài chính ổn định. Dẫu vậy, điều này là hoàn toàn khả thi nếu tất cảcácbêncùng chia sẻ trách nhiệm và duy trì hợp tác”, bà Ramla Khalidi nói. Nhóm chuyên gia khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục cải cách và tối ưu hóa khung trách nhiệm mở rộng nhà sản xuất; thúc đẩy đầu tư cho đổi mới trong nhựa tái chế và nhựa thay thế; chính thức hóa và hỗ trợ khu vực phi chính NGỌC ÁNH Từng nằm trong nhóm các quốc gia gây ô nhiễm nhựa đại dương hàng đầu, Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để giải bài toán này. Với những cam kết đầy tham vọng và hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, Việt Nam đặt mục tiêu giảm hơn 43% nhựa rò rỉ vào năm 2030 và đạt mức giảm 75% rác thải nhựa ra biển. Nhựa không phải là vấn đề, không có biện pháp can thiệp quyết liệt. Những nămqua, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể để đưa tên ra khỏi danh sách các quốc gia gây ô nhiễm nhựa hàng đầu trên thế giới. Song, tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế nhanh khiến lượng rác nhựa tiếp tục tăng, Việt Nam đang đối mặt áp lực kép: bảo vệ môi trường biển trong khi vẫn phải duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững. … đến nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu vào năm 2030 như giảm 75% rác thải nhựa trên biển và loại bỏ 100% đồ nhựa dùng một lần tại các khu du lịch ven biển, Việt Nam đang triển khai một chiến lược đa tầng, đồng bộ. Theo đó, nhận thức rõ tác động nghiêm trọng của ô nhiễm nhựa, Việt Nam đã thể hiện vai trò tiên phong trong các sáng kiến quốc tế. Tại Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Chương trình phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) ở Việt Nam, đại diện KPMG – một trong những công ty kiểmtoán lớnnhất thế giới cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia đóng góp lớn vào ô nhiễmnhựa đại dương trong thời gian qua. Theo bà Ramla Khalidi – Trưởng Đại diện UNDP Việt Nam, kể từ khi ra mắt năm 2020, NPAP Việt Nam đã kết nối hơn 200 tổ chức và hỗ trợ trên 160 dự án giảm thiểu ô nhiễm nhựa. Sáng kiến này đã thúc đẩy hơn 570 giải pháp Việt Namđặtmục tiêugiảmhơn43%nhựa rò rỉ vàonăm2030 vàđạtmức giảm75%rác thải nhựa rabiển. Dụng cụ y tếhầuhết làđồnhựadùngmột lần. NGAYNAY.VN 8 CHUYÊNĐỀ Số451 | ThứNăm, ngày 16/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==