Giả sử bạn lên mạng và tải về một hình nền từ một trang web chia sẻ ảnh người nổi tiếng. Bạn cũng vừa cài đặt một tác nhân AI - phần mềm sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện các tác vụ máy tính thay cho bạn, như thao tác dọn hộp thư đến. Tuy nhiên, thay vì làm việc bạn yêu cầu, tác nhân lại mở trình duyệt và tải về một tập tin độc hại. Sau đó, màn hình của bạn tắt ngấm, đen sì. Khác với chatbot như ChatGPT chỉ trò chuyện, tác nhân AI có khả năng hành động thực tế: Mở tab, điền biểu mẫu, nhấp chuột và thậm chí thực hiện các thao tác phức tạp. Quyền truy cập sâu này khiến chúng trở thành mục tiêu hấp dẫn cho tin tặc. Nếu bị tấn công, chúng có thể chia sẻ hoặc phá hủy dữ liệu cá nhân của người dùng. Một nghiên cứu mới từ Đại học Oxford cho thấy, hình ảnh trênmànhìnhmáy tính có thể ẩn mã lệnh điều khiển tác hành vi nguy hiểm - một kiểu tấn công dây chuyền (chained attack). Đáng lo ngại, hình nền máy tính đặc biệt dễ bị khai thác bởi hình nền luôn hiện diện khi AI chụp ảnh màn hình để “nhìn thấy” máy tính. Các nhà nghiên cứu phát hiện chỉ cần một vùng nhỏ pixel bị chỉnh sửa nằm trong khung hình là đủ để tác nhân bị lừa. Đáng lo hơn, mã lệnh ẩn trong ảnh vẫn tồn tại sau khi ảnh bị nén hoặc thay đổi kích thước, rất khó để phát hiện và vô hiệu hóa. Các tác giả nghiên cứu không công bố để gây hoang mang, mà để cảnh báo cộng đồng phát triển AI về lỗ hổng này trước khi các tác nhân AI được triển khai rộng rãi. Yarin Gal dự đoán các ứng dụng AI sẽ trởnênphổbiếntrongvòng hai năm tới. Nhưng hiện nay, nhiều công ty và người dùng đã vội vàng triển khai trước khi đảm bảo an toàn, dẫn đến nguy cơ bị tấn công từ những yếu tố tưởng như vô hại. n nhân AI. Những hình ảnh này có thể là ảnh nền, quảng cáo, bài đăngmạngxãhội, hoặcfile PDF - trông rất bình thường với mắt người, nhưng lại chứa mã lệnh mà AI có thể hiểu và thực thi. Yarin Gal, phó giáo sư tại Oxford và đồng tác giả nghiên cứu cho biết, một bức ảnh bị chỉnh sửa đăng trên mạng xã hội có thể đủ điều kiện để hỗ trợ tác nhânAI thực hiện hành động độc hại. Ví dụ: tác nhân có thể tự động đăng lại hình ảnh đó và gửi toàn bộ mật khẩucủabạn lênmạng. Người dùng khác thấy bài đăng, máy của họ cũng bị nhiễm và tiếp tục lan truyền mã độc. Dù hiện chưa có bằng chứng về các cuộc tấn công như vậy ngoài phòng thí nghiệm, phát hiện này cho thấy nguy cơ là hoàn toàn có thật, đặc biệt khi công nghệ AI agent ngày càng phổ biến. Tác nhân AI không nhìn mànhìnhnhưconngười.Thay vào đó, nó liên tục chụp ảnh màn hình để phân tích vị trí các biểu tượng, thư mục… và đưa ra hành động tương ứng. Một bức hình nền có chứa mã độc ẩn trong pixel có thể bị AI nhận nhầm là lệnh, và thực hiện ngay. Đặc biệt, các tác nhân xây dựng trên mô hình AI mã nguồn mở dễ bị khai thác nhất. Tin tặc có thể nghiên cứu cách mô hình xử lý hình ảnh, rồi tinh chỉnh các pixel sao cho máy hiểu ảnh như một chuỗi lệnh. Chẳng hạn, thay vì nhận diện một bức ảnh, mô hình lại hiểu đây là lệnh gửi dữ liệu cá nhân. Máy tính xử lý ảnh thông qua các con số đại diện cho pixel. Nếu thay đổi rất nhẹ các con số này (mà mắt người không thể phát hiện), mô hình AI có thể bị đánh lừa. Đây là kỹ thuật tấn công“ẩn mã lệnh trong hình ảnh” (image-based prompt injection) và AI sẽ làm theo những lệnh này như thể chúng đến từ người dùng thật. Một phần mềm AI có thể bị đánh lừa để mở trang web chứa hình ảnh độc hại tiếp theo, tiếp tục kích hoạt chuỗi PHƯƠNG LY (Theo Scientific American) n Lượng CO2 toàn cầu đạt mức cao kỷ lục. Báo cáo mới của Tổ chức Khí tượng Thế giới chỉ ra nồng độ khí nhà kính tăng kỷ lục trong năm 2024 thúc đẩy hiện tượng ấm lên toàn cầu. Lượng CO2 trong khí quyển tăng đều đặn qua nhiều thập kỷ, với mức tăng 3,5 ppm trong năm 2024 cao hơn mức 2,4 ppm của năm 2023 và cao hơn tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm 2,57 ppm trong thập kỷ qua. Nồng độ methane (CH4) và nitơ oxit (N2O), khí nhà kính quan trọng thứ hai và thứ ba, cũng tăng ở mức kỷ lục trong năm 2024, lần lượt là 166% và 25% so với thời kỳ tiền công nghiệp. Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ là ba nước thải khí nhiều nhất trong năm 2024. n Nữ giới có số gen gây trầm cảm gấp đôi nam giới. Các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Y khoa Berghofer (Úc) đã tiến hành phân tích bộ gene của gần 200.000 người mắc chứng trầm cảm nhằm tìm ra những đặc điểm di truyền chung của căn bệnh này. Kết quả cho thấy phụ nữ mang số lượng dấu hiệu di truyền liên quan đến trầm cảm gần gấp đôi so với nam giới, hé mở hướng tiếp cận mới trong việc lý giải sự khác biệt giới tính về nguy cơ mắc bệnh. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng khoảng 13.000 dấu hiệu di truyền có liên quan đến trầm cảm ở phụ nữ trong khi chỉ có 7.000 dấu hiệu ở nam giới. n Một loài chim di cư chính thức bị tuyệt chủng. Kiên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) vừa chính thức công nhận chim choắt mỏ cong đã bị tuyệt chủng. Chim choắt mỏ cong từng là một loài chim di cư được phân bố rộng khắp châu Á, châu Âu và Bắc Phi. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử có một loài chim di cư bị biến mất hoàn toàn trên trái đất. Các chuyên gia của IUCN cho biết lần cuối cùng chim choắt mỏ cong được ghi nhận là vào ngày 25/2/1995, khi một cá thể chim được nhìn thấy tại vùng đầm phá Merja Zerga (Ma-rốc). Trong 30 năm qua, không còn bất kỳ dấu vết nào của loài chim này được ghi nhận, bất chấp những nỗ lực tìm kiếm của các nhà khoa học và những người yêu thích động vật. PV ĐỌC NHANH Các tác nhân AI (AI agents) được coi là “làn sóng” tiếp theo của AI đang đối mặt với một mối đe dọa mới: Mã độc ẩn trong những hình ảnh tưởng chừng vô hại. GIỚIHẠNMỚI CỦAAI: Mã độc ẩn trong những hình ảnh tưởng vô hại NGAYNAY.VN 14 KHOAHỌC - CÔNGNGHỆ Số452 | ThứNăm, ngày 23/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==