VềChương trìnhAXA×UNESCO: Chương trìnhGiáodụcGiảmnhẹ Thiên tai AXA×UNESCOđược LiênhiệpcácHội UNESCONhật Bản (NFUAJ) triểnkhai, phối hợpcùngỦybanQuốcgiaUNESCONhật Bản vàTậpđoànbảohiểmAXANhật Bản.Mục tiêucủa chương trình là giúphọc sinhvà cộngđồngnângcaonhận thức, kỹnăngphòng tránh thiên tai thôngqua cáchoạt động trải nghiệmnhư“quan sát khuphố”, lậpbảnđồ rủi rovàhọc tập từ thực tếđịaphương. đường” – nơi trẻ em, giáo viên và phụ huynh cùng tham gia, vừa học vừa đóng góp dữ liệu. Khi cần, chính những bản đồ ấy sẽ là “đường dẫn sự sống” cho cả khu phố. Thực tế, mô hình này đã phần nào xuất hiện trong đời sống. Đầu tháng 10/2025, hai kỹ sư trẻ Việt Nam – lập trình viên Từ Tất Huân và chuyên gia phát triển sản phẩm AI Nguyễn Thị Mai Anh – đã phát triển website thongtincuuho.org, bản đồ cứu hộ trực tuyến hiển thị thông tin cứu trợ theo thời gian thực. Chỉ trong bốn giờ, họ biến dữ liệu từ mạng xã hội thành bản đồ cứu hộ giúp người dân tìm kiếm hỗ trợ nhanh hơn. Hệ thống AI quét các bình luận, phân loại thông tin, hiển thị vị trí người cần giúp đỡ. Sau một ngày ra mắt, bản đồ đã thu hút hàng nghìn người dùng và được mở rộng sang nhiều tỉnh miền Bắc. trong kỷ nguyên công nghệ Nếu những kỹ sư trẻ ấy có thể tạo ra công cụ cứu người trong một đêm, thì học sinh hoàn toàn có thể học cách sử dụng công nghệ để cứu lấy chính cộng đồng của mình. Hãy hình dung: những lớp học mà ở đó, học sinh sau khi “town watching” có thể cập nhật dữ liệu trực tiếp lên bản đồ, báo cáo tình hình thực tế, hướng dẫn gia đình mình cách thoát hiểm, và kết nối với mạng lưới cứu hộ thời gian thực. Công nghệ không chỉ giúp ghi lại những quan sát rời rạc, mà còn biến từng đứa trẻ thành một “người dẫn đường số” của cộng đồng. Và khi thiên tai bất ngờ ập đến, những gia đình sẽ phần nào đỡ bị động hơn, có thể bảo vệ được bản thân và người nhà trước khi chờ lực lượng cứu hộ đến. Khi trẻ em trở thành “người hùng nhỏ” trong cộng đồng Trong câu chuyện của giáo sư Yuji Suzuki, một giáo viên Nhật từng kể rằng, sau trận động đất, học sinh nói với cô: “Vì em đã học cách ứng phó ở trường, nên em biết phải làm gì khi rung lắc bắt đầu.” Câu chuyện giản dị ấy chứng minh: trẻ em không chỉ là người được bảo vệ - mà có thể là người bảo vệ người khác. Ở Việt Nam, nơi bão lũ đã trở thành một phần của đời sống miền Trung, nếu mỗi đứa trẻ đều được học - được trải nghiệm - và được trang bị công nghệ để hành động, thì mỗi em sẽ là một “ngọn đèn nhỏ” góp phần soi sáng cả cộng đồng. Từ bài tham luận của Giáo sư Yuji Suzuki tại Tokyo, có thể thấy giáo dục giảm nhẹ thiên tai không chỉ là kỹ năng sinh tồn, mà còn là văn hóa bền vững – văn hóa của quan tâm, sẻ chia và thích ứng. Với sự hỗ trợ của công nghệ, Việt Nam có thể kế thừa và phát triển mô hình này, biến lớp học thành “phòng thí nghiệm của sự sống”, nơi trẻ học để sống an toàn, và học để giúp người khác cùng an toàn. Bão có thể cuốn trôi nhà cửa, nhưng không thể cuốn đi tri thức. Nếu mỗi thế hệ học sinh mang trong mình hiểu biết, lòng trắc ẩn và tinh thần cộng đồng, thì đó chính là nền tảng vững chắc nhất cho một tương lai an toàn – ở Nhật Bản, Việt Nam, và bất cứ nơi đâu con người đang học cách chung sống cùng thiên nhiên. n Giáo sưYuji Suzuki, TổngThưký Liênhiệp cácHội UNESCOchâuÁ - Thái BìnhDương, TổngGiámđốc Liênhiệp cácHội UNESCONhật Bản NGAYNAY.VN 19 UNESCO Số453 | ThứNăm, ngày 30/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==