Tuy nhiên, gắn bó lâu dài với hiện thực không đồng nghĩa với việc tự giới hạn mình. Trái lại, họa sĩ Thanh Mai luôn khao khát làm mới tư duy sáng tạo. Bên cạnh tranh hiện thực, bà còn thử nghiệm và gặt hái thành công với dòng tranh trừu tượng. Đó là cách bà khẳng định rằng nghệ thuật không nên bị đóng khung trong bất kỳ khuôn mẫu nào, mà cần không ngừng vận động, khám phá những khả năng biểu đạt mới. Nghệ thuật không biên giới Sinh năm 1948 tại thành phố Vinh trong một gia đình có bố mẹ đều là bác sĩ, nhưng bà Phan Thị Thanh Mai sớm bộc lộ niềm đam mê hội họa từ nhỏ. Năm 15 tuổi, bà thi đỗ vào lớp trung cấp mỹ thuật, mở ra con đường gắn bó lâu dài với nghệ thuật. Sau đó, bà theo học Đại học Mỹ thuật Việt Nam và tốt nghiệp năm 1976. Không dừng lại ở sáng tác, bà tiếp tục con đường nghiên cứu, bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chuyên ngành mỹ học nghệ thuật vào năm 1996. Từ đó, bà vừa sáng tác vừa giảng dạy, dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng nghệ thuật ở Hà Nội, truyền cảm hứng và kinh nghiệm nghề nghiệp cho nhiều thế hệ họa sĩ trẻ. Hiện nay, bà là Giám đốc Trung tâm UNESCO Mỹ thuật Hà Nội, đồng thời là hội viên của Hội Mỹ thuật Việt Nam và Hội Mỹ thuật Hà Nội. Không chỉ gắn bó với không gian nghệ thuật trong nước, Phan Thị Thanh Mai là một trong những họa sĩ tiên phong đưa tranh Việt ra thế giới từ khá sớm. Ngay từ thập niên 1980, tranh của bà đã bắt đầu xuất hiện tại các triển lãm quốc tế. Năm 1982, bà là một trong những nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên tham gia Triển lãm tranh hiện thực thế giới tại Bulgaria, một dấu mốc quan trọng mở đầu cho hành trình hội họa quốc tế kéo dài nhiều thập niên sau đó. Từ Bulgaria, con đường nghệ thuật của bà tiếp tục mở rộng sang nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thụy Điển, Na Uy, Hàn Quốc, Phần Lan và đặc biệt là Pháp. Trong vòng 15 năm, bà đã tham gia tới 18 cuộc triển lãm tại Pháp, cho thấy sự bền bỉ và sức sống lâu dài của tranh Việt trong môi trường nghệ thuật quốc tế. Bằng chính tác phẩm của mình, họa sĩ Phan Thị Thanh Mai lặng lẽ giới thiệu hội họa Việt Nam đến bạn bè quốc tế, để mỗi bức tranh trở thành một đại sứ văn hóa kể câu chuyện về con người và đất nước Việt Nam. Không dừng lại ở việc tham gia triển lãm, giao lưu giới thiệu mỹ thuật ở các nước, họa sĩ Phan Thị Thanh Mai còn tham gia thỉnh giảng ở Pháp về tranh sơn mài. Đánh giá về vị thế hội họa Việt Nam trên trường quốc tế, họa sĩ Thanh Mai cho rằng tranh sơn mài chính là “đặc sản”, thu hút sự quan tâm và được bạn bè quốc tế yêu mến, Họa sĩ Phan Thị Thanh Mai tự hào: “Tranh sơn mài Việt Nam có nét hồn hậu, tinh tế và nhiều cảm xúc, điều khó nhầm lẫn với các nền mỹ thuật khác vốn thiên về kỹ thuật và kỹ xảo”. Theo họa sĩ, nghệ thuật không có biên giới. Ngôn ngữ của nghệ thuật là sự giao thoa bằng màu sắc, hình tượng và cảm xúc. Việt Nam ta rất đẹp với vô vàn di sản, mỗi lần mang tranh ra nước ngoài không chỉ là dịp giới thiệu tác phẩm, mà còn là cơ hội để thế giới hiểu hơn về con người và văn hóa Việt Nam. Ở tuổi 78, dù đã đạt được nhiều giải thưởng và dấu ấn trong giới mỹ thuật, họa sĩ Phan Thị Thanh Mai vẫn đều đặn sáng tác mỗi ngày. Với bà, hội họa là đam mê, là lẽ sống, bà tin rằng nghệ thuật chỉ thực sự sống khi chạm tới trái tim công chúng. n Với tôi, người phụ nữ nào cũng đẹp, nên mặc nhiên trong tranh cũng sẽ đẹp. Tranh vẽ phụ nữ luôn đẹp và phải đẹp. Họa sĩ Thanh Mai Một số tác phẩmcủahọa sĩ PhanThị ThanhMai. NGAYNAY.VN 69 MUÔN MÀU CUỘC SỐNG Xuân Bính Ngọ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==