Các điểm du Xuân chật kín khách Mùa lễ hội đầu năm, đặc biệt dịp Tết Nguyên đán, luôn chứng kiến lượng du khách tăng đột biến tại các điểm đến văn hóa - tâm linh trên cả nước. Kỳ nghỉ Tết 2026 vừa qua không chỉ ghi nhận những con số ấn tượng mà còn bộc lộ rõ tình trạng quá tải tại nhiều địa danh. Cụ thể, theo Sở Du lịch Hà Nội, trong 9 ngày từ 14 đến 22/2, thành phố đón khoảng 1,34 triệu lượt khách, tăng 36,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt khoảng 217 nghìn lượt, tăng 55%, còn khách nội địa ước tính 1,13 triệu lượt, tăng 33,2%. Tình trạng tương tự cũng lan rộng đến các tỉnh khác. Tại Khu di tích danh thắng Yên Tử (Quảng Ninh), trong 9 ngày nghỉ Tết, địa danh này đón khoảng 171 nghìn lượt khách, tăng 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2025.. Ninh Bình, một điểm nóng khác, đón trên 2,37 triệu lượt khách, tăng 81,4% so với Tết 2025, với khách nội địa đạt trên 1,997 triệu lượt (tăng 70,8%) và khách quốc tế trên 377 nghìn lượt (tăng 169,4%). Chia sẻ về hiện tượng này, TS. Đỗ Trần Phương, Phó trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, cho biết: “Hiện tượng quá tải tại các điểm du lịch đầu năm xuất phát từ một số nguyên nhân chính. Trước hết, về mặt tâm linh và xã hội, mọi người thường mong muốn tham gia các lễ hội, sự kiện mang tính chất tâm linh để cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình, đồng thời kết hợp với thời gian nghỉ ngơi và giải trí”. Từ đây, có thể thấy giai đoạn đầu năm trở thành thời điểm lý tưởng khi mọi người chưa quay lại guồng quay công việc, áp lực chưa cao, và các ngày cuối tuần được tận dụng để nạp năng lượng. Xu hướng này đã hình thành qua nhiều năm, tạo nên trào lưu du xuân phổ biến, dẫn đến sự tập trung đông đúc vào đầu mùa xuân. Mặc dù hệ thống điểm du lịch văn hóa - tâm linh tại Việt Nam khá đa dạng, du khách vẫn thường ưu tiên những địa danh nổi bật, với trải nghiệm phong phú hơn. “Do đó, hai xu hướng chính là sự tập trung theo thời gian (đầu năm) và theo địa điểm (các điểm nổi tiếng), khiến tình trạng quá tải trở nên khó tránh khỏi”, TS. Đỗ Trần Phương nhận định. Dù nhận thức rõ về áp lực quá tải khi đi du xuân đầu năm, du khách vẫn nỗ lực tham gia để đạt mục tiêu tâm linh cá nhân. Cũng theo Phó Trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, việc chỉ dựa vào đầu tư cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu đột biến ngắn hạn là không khả thi, vì dễ dẫn đến lãng phí nguồn lực trong suốt phần còn lại của năm. Tác động đa chiều đến địa điểm và trải nghiệm Sự gia tăng đột biến lượng du khách trong dịp Tết Bính Ngọ 2026 vừa qua không chỉ thể hiện qua các con số thống kê mà còn để lại những hệ quả rõ rệt về trải nghiệm du lịch và tính bền vững tại nhiều điểm đến. Trong đó có thể kể tới dòng người xếp hàng dài chờ đợi hàng giờ trên các cung đường lên Hà Giang (đèo Mã Pí Lèng, sông Nho Quế), cảnh chen chúc tại lối lên Yên Tử, sức chịu tải theo bốn khía cạnh chính bao gồm sức chịu tải hạ tầng, sức chịu tải sinh thái, sức chịu tải văn hóa và sức chịu tải tâm lý trải nghiệm. Trong đó, sức chịu tải hạ tầng liên quan đến khả năng đáp ứng về diện tích, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống và giao thông. Sức chịu tải sinh thái đánh giá mức độ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên như tiêu thụ nước, xói mòn đất đai hay ô nhiễm Sức chịu tải văn hóa phản ánh sự thay đổi trong lối sống cộng đồng, đặc biệt ở thế hệ trẻ, do tiếp xúc với du lịch, dẫn đến xáo trộn sinh hoạt hàng ngày và vượt ngưỡng chịu đựng của cư dân địa phương. Cuối cùng, sức chịu tải tâm lý trải nghiệm tập trung vào việc duy trì chất lượng chuyến đi cho du khách. Cũng theo TS. Trần Hoài, trên thế giới, nhiều di sản và điểm đến du lịch đã áp dụng cách tiếp cận nghiêm ngặt, như quy định số lượng khách hay tình trạng kẹt xe cục bộ tại Phú Quốc, Đà Lạt, núi Bà Đen hay Sa Pa. Tại Ninh Bình, lượng khách tăng gấp 2-3 lần ở một số khu vực đã gây ùn tắc nghiêm trọng tại Tràng An và Tam Cốc, thậm chí buộc các điểm này phải tạm dừng tiếp nhận du khách, dẫn đến không ít sự thất vọng từ phía người tham quan. Để lý giải hiện tượng này, cần liên hệ với khái niệm sức chịu tải của điểm đến. Theo TS. Trần Hoài, Trưởng bộ môn Di sản học, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội: “Sức chịu tải được hiểu là mức tối đa mà một địa điểm có thể đón nhận sự hiện diện và hoạt động của con người mà không gây tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên, đời sống cộng đồng địa phương, chất lượng môi trường cũng như trải nghiệm của chính du khách”. Cụ thể, ông phân loại NGUYỆT LINH Quá tải và chiến lược “hạ nhiệt” Dịp đầu nămmới luôn là thời điểm hoạt động tín ngưỡng sôi động nhất trong năm, khiến du khách đổ dồn về các địa danh nổi tiếng, dẫn đến quá tải cục bộ tại hàng loạt điểm nóng trong Tết Bính Ngọ 2026. Theo các chuyên gia, nguyên nhân nằm ở sự tập trung theo thời gian và địa điểm quen thuộc, vượt xa khả năng chịu tải hạ của hạ tầng lẫn tâm lý… Hai xu hướng chính là sự tập trung du khách theo thời gian và theo địa điểm nổi tiếng, khiến tình trạng quá tải trở nên khó tránh khỏi. TS. Đỗ Trần Phương, Phó trưởng khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội NGAYNAY.VN 14 Số 477 + 478 CHUYÊN ĐỀ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==