Chiêm ngưỡng di sản hội họa của vua HàmNghi tại Thủ đô Triển lãm do Art Nation phối hợp tổ chức cùng Văn Miếu – Quốc Tử Giám và Viện Pháp tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Trung tâm Thông tin UNESCO, nằm trong khuôn khổ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026). 20 tác phẩm sơn dầu được chọn lọc từ 10 bộ sưu tập tư nhân đã trải qua hành trình hồi hương gian nan bao gồm thẩm định, bảo quản, phục chế theo tiêu chuẩn quốc tế bởi các chuyên gia hàng đầu. Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám khẳng định: “Triển lãm quy mô như “Trời, Non, Nước” luôn mang tới những đóng góp quan trọng trong hành trình chuyển hóa di tích thành không gian sáng tạo độc đáo. Việc trưng bày các tác phẩm của cựu hoàng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là lời tôn vinh dành cho những giá trị tri thức vốn luôn được đề cao trong lịch sử dân tộc”. Nỗi niềm lưu vong qua lăng kính hội họa Giám tuyển, nhà nghiên cứu mỹ thuật Ace Lê cho biết: “Cựu hoàng Hàm Nghi (1871–1944) được biết đến rộng rãi với tư cách một vị vua yêu nước. Tuy nhiên, lịch sử mỹ thuật Việt Nam lại lãng quên ngài trong gần 100 năm qua”. Theo ông Ace Lê, vua Hàm Nghi vẽ cảnh cũng chính là vẽ tình, cả tình riêng lẫn tình chung với đất nước. Sau biến cố cháy xưởng ở Algeria, hiện chỉ còn khoảng 120 bức tranh của cựu hoàng được lưu giữ cho hậu thế. Toàn bộ 20 tác phẩm trưng bày lần này tại Thủ đô đều thuộc thể loại phong cảnh trực họa ngoài trời (en plein air), được sắp xếp thành ba phần tương ứng với “Trời”, “Non” và “Nước”. Là một trong hai giám tuyển của triển lãm, hậu duệ đời thứ năm của vua Hàm Nghi, tiến sĩ Amandine Dabat nhấn mạnh, việc chọn Văn Miếu - Quốc Tử Giám làm địa điểm không phải ngẫu nhiên. Vua Hàm Nghi đã sống trọn đời với cốt cách của một văn nhân. Việc đưa ông trở về Thủ đô, trong không gian tri thức thiêng liêng chính là sự công nhận xứng đáng cho phong cách sống ấy. Với phong cách trực họa ngoài trời (en plein air), cựu hoàng đế đã thể hiện một panorama rộng lớn, nơi “trời” bao la, “non” sừng sững và “nước” mênh mông hòa quyện vào nhau trong một không gian vừa hùng tráng vừa thấm đẫm cảm xúc. Đặc biệt, trong toàn bộ hai mươi tác phẩm của vua Hàm Nghi tại triển lãm không xuất hiện bóng dáng con người nào, chỉ có thiên nhiên tĩnh lặng với gam màu trầm ấm, bố cục yên bình, mang theo hơi thở quê hương từ ký ức xa xôi. Đó Hàm Nghi; bên kia là những câu thơ mạnh mẽ phản ánh tinh thần chống ngoại xâm của các triều thần nhà Nguyễn. Để công chúng hiểu sâu hơn về hành trình hồi hương các tác phẩm và vai trò của vua Hàm Nghi trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam, buổi tọa đàm nghệ thuật đặc biệt đã được tổ chức sáng ngày 25/4/2026 tại Hội trường Ngụy Như Kon Tum (Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Dược Hà Nội). Tọa đàm quy tụ ba diễn giả gồm giám tuyển Ace Lê, Tiến sĩ Amandine Dabat và nhà nghiên cứu Châu Hải Đường. Qua đó, các diễn giả mở ra những góc nhìn đa chiều về hoàng đế, họa sĩ Hàm Nghi, nhân vật gắn liền với biến động chính trị và dấu ấn văn hóa đặc sắc. Sự kiện đã khắc họa chân dung Hàm Nghi ở giao điểm giữa tinh thần ái quốc nồng nàn và tâm hồn nghệ sĩ tài hoa, đồng thời chia sẻ hành trình nghiên cứu cũng như những thách thức trong quá trình thực hiện triển lãm từ nhiều góc độ.n chính là “Việt Nam trong ký ức” của Hàm Nghi, nơi ông thể hiện nỗi buồn man mác lan tỏa qua từng nét cọ. Thư pháp Cần Vương mở ra hệ sinh thái nghệ thuật đa chiều Song song với 20 tác phẩm sơn dầu của vua Hàm Nghi, triển lãm có khu trưng bày thư pháp tái hiện phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX. Nhà nghiên cứu, dịch giả Châu Hải Đường đã thể hiện những áng thơ văn kháng chiến qua nghệ thuật thư pháp truyền thống, đưa tinh thần yêu nước xưa cũ hòa quyện cùng ngôn ngữ thẩm mỹ hiện đại. Bằng cách làm cầu nối giữa văn bản Hán Nôm cổ kính và ngôn ngữ biểu đạt đương đại, các tác phẩm thư pháp của nhà nghiên cứu Châu Hải Đường, trích từ thơ ca yêu nước thời kỳ Cần Vương, đã khéo léo mở ra cấu trúc ký ức đa tầng. Một bên là hình ảnh lưu đày cùng nỗi nhớ quê hương da diết qua những bức tranh phong cảnh của cựu hoàng NGUYỆT LINH Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày 20 tác phẩm sơn dầu quý hiếm, triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám mang ý nghĩa sâu sắc khi đưa di sản nghệ thuật của vua Hàm Nghi - vị vua lưu vong trở về đúng cội nguồn văn hóa dân tộc. Không gian trưng bày Thư pháp Cần Vương do nhà nghiên cứu, dịch giả Châu Hải Đường thực hiện. Tiến sĩ Amandine Dabat trong bộ lễ phục triều Nguyễn và nhà nghiên cứu mỹ thuật, giám tuyển Ace Lê. Triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” cũng là một trong những hoạt động biểu tượng cho sự hợp tác giữa Trung tâm Thông tin UNESCO (Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam) và Art Nation. Với vai trò đơn vị bảo trợ, sự tham gia của Trung tâm Thông tin UNESCO hứa hẹn tạo nên điểm giao thoa ý nghĩa giữa học thuật và truyền thông, giữa việc phát huy giá trị văn hóa truyền thống với thực hành nghệ thuật đương đại. NGAYNAY.VN 16 Số 479 + 480 UNESCO
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==