lại phải sử dụng nhiều năng lượng hơn để thích ứng và sống sót. Lượng điện năng tiêu thụ tăng cao này lại gián tiếp gây áp lực ngược lại lên hệ thống năng lượng và môi trường, tạo ra một vòng lặp quẩn quanh mà người nông dân là những người phải trực tiếp gánh chịu thiệt hại về kinh tế trước mắt. Nếu như trước đây, bài toán lớn nhất của nghề nuôi bò thường xoay quanh giá thức ăn hay đầu ra sản phẩm thì nay thời tiết đang trở thành một biến số khó lường hơn. Người dân không thể biết đợt nắng nóng sẽ kéo dài bao lâu, cũng không thể dự đoán chính xác nhiệt độ sẽ tăng đến mức nào trong những năm tới. Điều họ có thể làm là cố gắng thích ứng bằng những điều kiện và nguồn lực sẵn có. Thích ứng với những mùa hè ngày càng khắc nghiệt Theo ông Nguyễn Tiến Thịnh (Chuyên gia chăn nuôi tại Trung tâm nghiên cứu bò sữa và đồng cỏ Ba Vì), nhiệt độ và độ ẩm tăng cao là những yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của bò sữa. Khi môi trường vượt quá ngưỡng thích nghi, vật nuôi dễ rơi vào trạng thái stress nhiệt, dẫn đến sự thay đổi trong hành vi ăn uống, sinh trưởng và khả năng sản xuất. Chuyên gia cho biết đây không phải hiện tượng mới trong ngành chăn nuôi. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là những năm gần đây, các đợt nắng nóng có xu hướng xuất hiện với tần suất nhiều hơn và cường độ mạnh hơn, khiến áp lực thích ứng đối với người chăn nuôi ngày càng lớn Từ góc độ sản xuất, điều đó đồng nghĩa với việc người dân phải đầu tư nhiều hơn cho các giải pháp chống nóng như cải thiện hệ thống thông gió, tăng cường làm mát chuồng trại hoặc thay đổi phương thức chăm sóc vật nuôi. “Cơ thể con bò dung nạp vào một khối lượng nước rất nhiều, một con bò uống hơn 50l nước trong một ngày. Vì vậy bà con cung cấp cho bò uống nước sạch và nên bổ sung thêm một số các chất điện giải, giúp cho bò thích ứng với các điều kiện thiếu trong thời gian nóng này tốt hơn”, chuyên gia nhận định. Bên cạnh đó, chuyên gia cho biết khi trời nắng nóng đỉnh điểm, đàn bò sữa rơi vào một cơ chế tự vệ sinh học tự nhiên, do cơ thể quá nóng và mệt mỏi, chúng từ chối ăn các loại cỏ khô, cỏ tươi hay cám bồi bổ, mà chỉ tập trung lao vào uống nước với số lượng lớn để giải nhiệt cho cơ thể. Việc dung nạp một lượng nước quá mức vào dạ dày trong khi dạ dày lại thiếu hụt các chất xơ và chất dinh dưỡng cần thiết từ thức ăn đã dẫn đến cấu trúc và thành phần của dòng sữa trong bầu vú bò bị thay đổi, sữa vắt ra bị loãng đi. Bình thường, thương hiệu sữa bò Ba Vì vốn nổi tiếng nhờ vị béo ngậy, đậm đà đặc trưng do các chỉ số độ béo hằng ngày luôn đạt mức chuẩn cao (trên 3.5%). Tuy nhiên, vào mùa nắng nóng cực đoan, chỉ số này trên máy đo có thể sẽ giảm. Người nông dân Ba Vì lúc này phải đối mặt với nạn “thiệt hại kép”. Thứ nhất là thiệt hại về mặt sản lượng, do bò mệt mỏi ăn ít, số lít sữa vắt ra hằng ngày bị hụt đi. Thứ hai là thiệt hại về mặt giá trị chất lượng, sữa bị loãng, không đạt được các chỉ số kỹ thuật để xếp vào chuẩn sữa loại một. Tác động của biến đổi khí hậu đôi khi không xuất hiện dưới dạng những hiện tượng lớn lao hay những con số khó hình dung. Chúng có thể bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ trong đời sống thường nhật. Đó là khi người nông dân phải thức dậy sớm hơn, hệ thống quạt phải hoạt động nhiều giờ hơn hay một khoản chi phí phát sinh mà trước đây chưa từng được tính đến. n Tiền điện của gia đình tôi mùa này gấp đôi so với mùa đông. Vì phải dùng quạt nhiều và bơm nước lên mái, cả tiền máy bơm,... Bình thường mùa đông chỉ tắm cho bò hai lần, hạn chế tắm bởi vì sợ bò rét lạnh. Nhưng mùa hè bắt buộc phải tắm từ ba đến bốn lần, tức là tăng gấp đôi. Từ tiền điện, tiền phay cỏ cho đến tiền nước bơm, tiền quạt, gấp đôi mùa đông. Chị Phan Thị Hậu (Xã Yên Bài, Hà Nội) chống chọi nắng nóng Những chiếc quạt được bổ sung để giải nhiệt cho bò sữa. Chị Phan Thị Hậu tất bật chăm đàn bò sữa từ rạng sáng. Ông Nguyễn Tiến Thịnh chia sẻ về những áp lực của người nuôi bò sữa trước thời tiết cực đoan. NGAYNAY.VN 13 CHUYÊN ĐỀ Số Tháng 7/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==