tri ân thế hệ cha ông trọng trong công tác giám định ADN hài cốt liệt sĩ, mở ra khả năng giải quyết những trường hợp mà các phương pháp trước đây gần như không thể thực hiện. Nhiều năm qua, Trung tâm Giám định ADN chủ yếu sử dụng phương pháp phân tích ADN ty thể. Giai đoạn 2019 - 2021, đơn vị tiếp nhận và giám định 4.276 mẫu hài cốt liệt sĩ, nhưng chỉ thu được dữ liệu ở 1.205 mẫu. Trong số đó, hơn 900 mẫu đủ điều kiện để xem xét đối chiếu và chỉ xác định được danh tính của 9 trường hợp. Những con số này phản ánh rõ giới hạn của công nghệ cũ khi xử lý các mẫu hài cốt đã phân hủy nặng. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của Việt Nam, phần lớn ADN trong hài cốt sau nhiều thập kỷ chỉ còn những đoạn rất ngắn. Đây từng được xem là rào cản lớn nhất đối với công tác giámđịnh. Tuy nhiên, công nghệ NGS-SNP cho phép phân tích đồng thời hàng nghìn chỉ thị đa hình nucleotide đơn trên các đoạn ADN ngắn, qua đó nâng cao đáng kể khả năng nhận dạng. Theo PGS.TS Phí Quyết Tiến, nhờ tối ưu quy trình tách chiết và phân tích, tỷ lệ thu nhận ADN đã tăng từ khoảng 22% lên hơn 80% số mẫu được xử lý bằng công nghệ mới. Đây là bước tiến có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam còn khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Chia sẻ về khó khăn quá trình triển khai giám định AND, TS Trần Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết: Phần lớn hài cốt liệt sĩ đã được chôn cất hàng chục năm, thậm chí hơn nửa thế kỷ nên ADN bị suy giảm nghiêm trọng dưới tác động của thời gian, điều kiện thổ nhưỡng, nhiệt độ, độ ẩm và vi sinh vật. Nhiều mẫu chỉ còn những đoạn ADN rất ngắn hoặc lẫn nhiều tạp chất, gây khó khăn cho quá trình phân tích. Không chỉ chất lượng mẫu, việc thu thập và bảo quản ngay từ hiện trường cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giám định. Nếu lựa chọn không đúng vị trí lấy mẫu hoặc quy trình bảo quản, vận chuyển không bảo đảm, ADN có thể tiếp tục bị phân hủy, làm giảm khả năng phân tích. Đến thời điểm hiện tại, những trường hợp chưa xác định được danh tính không phải do công nghệ không đáp ứng được yêu cầu mà chủ yếu do chưa có đủ mẫu ADN của thân nhân để đối chiếu. Vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc được xem là điều kiện quan trọng để phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ mới. Để sớm có thể trả lại tên cho các liệt sĩ, TS Trần Trung Thành cho rằng sự phối hợp giữa các bên trong xây dựng khớp nối dữ liệu ADN của thân nhân và hài cốt liệt sĩ tạo nền tảng đối chiếu thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Khi dữ liệu về thân nhân và dữ liệu ADN của hài cốt được bổ sung đầy đủ, kết hợp với công nghệ NGSSNP, việc xác định danh tính liệt sĩ sẽ được thực hiện nhanh hơn, chính xác hơn và có cơ sở khoa học vững chắc hơn. “Chúng tôi sẽ sớm bàn giao công nghệ mới cho các đơn vị liên quan. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong những năm tới”, TS Trần Trung Thành cho biết. n Toàn bộ các thùng mẫu sinh phẩm ADN được Bưu điện Việt Nam xử lý theo hình thức chuyển phát siêu tốc. Lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng - Ảnh VGP Toàn bộ quá trình nghiền mẫu được thực hiện bên trong phòng nghiền mẫu riêng biệt và tủ hút vô trùng tuyệt đối. NGAYNAY.VN 5 TIÊU ĐIỂM Số Tháng 7/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==