Số tháng 8/ 2026 32 trang, khổ 26,5 x 34cm In tại: Nhà in Tiến Bộ TẠP CHÍ Chủ tịch Hội đồng Biên tập: Nguyễn Xuân Thắng Phó Chủ tịch Hội đồng Biên tập: Nguyễn Hùng Sơn Tổng Biên tập: Trần Văn Mạnh Phó Tổng Biên tập: Phạm Hữu Quang, Nguyễn Lệ Hằng, Lê Thị Lương Email: toasoan@ngaynay.vn Thư ký tòa soạn: Lê Thị Bích Ngọc Hotline: 096 234 1234 GPXB: Số160/GP-BTTTT cấp ngày 11/6/2024 Toà soạn: Khu Ngoại giao, 44/3 Vạn Bảo, phường Ngọc Hà, Hà Nội. Tel: (84-4) 2248 7777 - 2249 7777 Văn phòng đại diện tại TP HCM: Số 58 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Tân Định, TP.HCM “Phao cứu sinh” cho giáo dục Theo các ước tính mới của Education Cannot Wait (ECW) - quỹ toàn cầu của Liên Hợp Quốc dành riêng cho giáo dục trong các tình huống khẩn cấp và khủng hoảng kéo dài, hiện có khoảng 258 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học đang bị ảnh hưởng bởi các cuộc khủng hoảng trên toàn thế giới, trong đó 93 triệu em hoàn toàn không được đến trường. Suốt hơn một thập kỷ qua, cộng đồng quốc tế đã xây dựng nhiều cơ chế tài chính chuyên biệt nhằm hỗ trợ giáo dục tại các quốc gia chịu ảnh hưởng bởi xung đột và thiên tai. Một trong những sáng kiến nổi bật là ECW. Ngoài ra, UNICEF, UNESCO, Ngân hàng Thế giới, Save the Children, Global Partnership for Education (GPE), Quỹ Nhi đồng Na Uy (NRC) và nhiều tổ chức phát triển khác cũng đóng góp nguồn lực đáng kể để duy trì quyền được học tập của trẻ em tại Ukraine, Sudan, Gaza, Syria, Yemen, Afghanistan, Cộng hòa Dân chủ Congo và nhiều quốc gia khác. Trong giai đoạn ứng phó khẩn cấp, ưu tiên hàng đầu của các quỹ là nhanh chóng đưa trẻ em quay trở lại trường học. Tại nhiều quốc gia như Sudan, Ukraine hay Syria, khi trường học bị phá hủy hoặc không còn bảo đảm an toàn, các “không gian học tập tạm thời” trở thành giải pháp giúp hàng nghìn trẻ em tiếp tục đi học trong khi chờ khôi phục hệ thống giáo dục chính thức. Còn đối với những khu vực không thể tổ chức dạy học trực tiếp vì lý do an ninh, các tổ chức quốc tế triển khai nhiều hình thức học tập linh hoạt như lớp học trực tuyến, chương trình phát thanh giáo dục, truyền hình học đường, hoặc phân phối tài liệu tự học. UNICEF cùng các đối tác cũng đã phát triển các nền tảng học tập từ xa nhằm giúp trẻ em ở vùng xung đột vẫn duy trì học tập ngay cả khi không thể đến trường. Ngoài ra,mộtnội dungđược các quỹ quốc tế đặc biệt chú trọng là hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội. Nhiều trẻ em sống trong chiến tranh đã chứng kiến bạo lực, mất người thân hoặc buộc phải rời bỏ nhà cửa. Các chương trình tài trợ thường bao gồm hoạt động tư vấn tâm lý, trò chơi trị liệu, nghệ thuật, thể thao và các câu lạc bộ học sinh nhằm giúp trẻ giảm căng thẳng, tăng khả năng hòa nhập và xây dựng lại cảm giác an toàn. Đồng thời, giáo viên được tập huấn để nhận diện các dấu hiệu sang chấn tâm lý và có phương pháp hỗ trợ học sinh phù hợp. Một ưu tiên khác là bảo vệ các nhóm trẻ em dễ bị tổn thương, đặc biệt là trẻ em gái, trẻ khuyết tật, trẻ em tị nạn và trẻ phải di dời trong nước. Các quỹ tài trợ hướng đến hỗ trợ học bổng, đồng phục, phương tiện đi lại, nhà vệ sinh riêng cho nữ sinh, thiết bị trợ giúp học tập và các chương trình xóa bỏ rào cản ngôn ngữ đối với trẻ em tị nạn. Song song với các hoạt động giáo dục, quỹ quốc tế còn thúc đẩy việc bảo vệ trường học khỏi các cuộc tấn công. UNICEF và các đối tác hỗ trợ các quốc gia thực hiện các tiêu chuẩn về trường học an toàn, xây dựng kế hoạch sơ tán, tập huấn ứng phó khẩn cấp cho giáo viên và học sinh, đồng thời vận động các bên tham chiến tôn trọng trường học như những không gian dân sự cần được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho hòa bình Lợi ích của các chương trình tài trợ giáo dục không chỉ dừng lại ở học sinh mà còn lan tỏa đến cộng đồng. Khi trường học hoạt động trở lại, phụ huynh có thêm thời gian tham gia lao động và khôi phục sinh kế. Nhà trường cũng trở thành Chung tay gìn giữ quyền được đi học của trẻ em Để ngăn chặn nguy cơ hình thành một “thế hệ thất học”, nhiều quỹ tài trợ giáo dục quốc tế đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động giáo dục, hỗ trợ học sinh, giáo viên và cộng đồng tại các quốc gia chịu ảnh hưởng bởi xung đột. nơi cung cấp thông tin về y tế, dinh dưỡng, phòng chống bạo lực và bảo vệ trẻ em. Ở nhiều địa phương, trường học còn được sử dụng làm trung tâm sinh hoạt cộng đồng, nơi tổ chức các hoạt động đối thoại, hòa giải và tăng cường gắn kết xã hội sau xung đột. Giáo viên cũng đóng vai trò như những nhân tố thúc đẩy sự phục hồi. Không chỉ truyền đạt kiến thức, họ còn hỗ trợ học sinh ổn định tâm lý, kết nối gia đình với các dịch vụ xã hội và góp phần xây dựng niềm tin trong cộng đồng. Nhiều chuyên gia phát triển nhận định rằng đầu tư vào giáo dục trong thời kỳ xung đột không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo mà còn là một chiến lược phát triển dài hạn. Một hệ thống giáo dục được duy trì sẽ giúp giảm nguy cơ hình thành “thế hệ mất mát” - những thanh thiếu niên không được học hành, thiếu kỹ năng nghề nghiệp và dễ bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực hoặc nghèo đói. Ngược lại, khi trẻ em được tiếp tục đến trường, các em có cơ hội phát triển năng lực, tham gia thị trường lao động và đóng góp vào quá trình tái thiết đất nước sau chiến tranh. Giáo dục cũng góp phần nuôi dưỡng các giá trị về hòa bình, tôn trọng sự khác biệt, đối thoại và hợp tác – những yếu tố nền tảng để hàn gắn các cộng đồng bị chia rẽ bởi xung đột. Bảo đảm quyền được học tập cho trẻ em trong chiến tranh không đơn thuần là giúp các em tiếp tục đến lớp. Đó còn là cách gìn giữ hy vọng, bảo vệ phẩm giá con người và tạo nền tảng cho một tương lai hòa bình. n PHƯƠNG LY Bảo đảm quyền được học tập cho trẻ em trong chiến tranh không đơn thuần là giúp các em tiếp tục đến lớp. Đó còn là cách gìn giữ hy vọng, bảo vệ phẩm giá con người và tạo nền tảng cho một tương lai hòa bình. NGAYNAY.VN 31 THẾ GIỚI Số tháng 8/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==