HàNội hiệncó5phường rối làphường rối nướcBình Phú, phường rối nước ThạchXá (huyệnThạchThất), phường rối nướcĐàoThục (huyệnĐôngAnh), phường rối nước TếTiêu (huyệnMỹĐức) vàphường rối nước Sài Sơn (huyệnQuốcOai). Hiệnchỉ cóphường rối nướcĐào Thụchoạt độngđều, liên tụcđónbước chândukhách ghé thămmỗi ngày. diễn cho đồng bào xem. Múa rối nước là niềm đam mê chung trong gia đình ông Phi, bà Thuận cũng như nhiều gia đình trong làng Đào Thục. Bà Thuận kể, mùa đông rét căm căm, mặc bao nhiêu áo len, áo khoác rồi tới bộ bảo hộ dưới nước mà thấy rét vô cùng. “Ngày diễn, lúc nào cũng phải có sẵn lò sưởi đốt củi, đặt trên bờ. Cứ xong một tích trò là chạy đến sưởi ấm. Rét lắm, nhưng mà vui”- bà cười nói. Những người múa rối nước nhưbàThuậnphải đứng sau tấmmành sân khấu, quấy đảo mặt nước bằng những con rối và bộc lộ hết tâm tư, thái độ, tình cảmcủa nhân vật mình đang vào vai thông qua một cái sào. Diễn làm sao để Cả làng thuộc tích trò Về phường rối Đào Thục (Thụy Lâm, Đông Anh, Hà Nội) những ngày hè tháng Sáu, thoáng giật mình thấy thủy đình nằm im giữa tiết trời nắng chang chang không một gợnmây. Thấy khách lạ tò mò, bà lão đang phơi thóc trước thủy đình trò chuyện: “Chiều nay lại có một buổi diễn đấy, cô nán lại thưởng thức. Xem rối đông nhất là thời gian cuối năm và đầu Xuân, xem các tích trò diễn ra cả tiếng đồng hồ thì phải đợi trời mát. Riêng mùa hè phải đợi chiều xuống mới diễn được. Mùa này gặp nghệnhânkhó lắm, đềuđang lom khom phơi lúa hết ngoài đường”. Ở Đào Thục, các nghệ nhân múa rối nước đều là những nông dân sinh ra và lớn lên tại làng, từ 2-3 tuổi đã được nghe tiếng nhạc và thưởng thức tích trò; đến 4-5 tuổi đã ngâm nga cùng ông bà những làn điệu dân ca quen thuộc. Những nghệ nhân thuần nông chân lấm tay bùn, quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho giời, hễ có đoàn khách du lịch đến là bỏ ruộng, vào thủy đình, sống hết mình với những vai diễn, tích trò. Làng rối nước Đào Thục nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 25km, nằm dưới bờ đê sông Cà Lồ, thuộc xã Thuỵ Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội. Làng nghề đã có tuổi đời hơn 300 năm. Các cụ trong làng kể lại, làng nghề rối nước truyền thống này đã bắt đầu xuất hiện từ thời Hậu Lê. Tổ nghề là ông Đào Đăng Khiêm, người từng làm quan trong triều đình. Sau khi rời quan trường, ông về Đào Thục dạy người dân nghệ thuật múa rối nước. “Đào Thục là phường rối chung của làng nên người dân đều được truyền nghề, diễn xướng. Các thế hệ cứ hết lớp này đến lớp khác truyền cho nhau, chung tay giữ nghề múa rối nước đểgópphầngiữ vănhóa truyền thống chomai sau. Biểu diễn múa rối nước hiện nay hầu hết là người cao lòng các tích trò, từng theo chân mẹ đi diễn 6-7 tháng ròng rã. Nhưng đó chỉ là nghề không chuyên, vì chúng vẫn phải làm nghề khác nuôi tổ ấmnhỏ củamình. Vợ ông Phi, nghệ nhân Nguyễn Thị Thuận là một trong những nghệ nhân gạo cội của làng, chuyên đứng dưới nước. Năm 2020, bà Thuận vinh dự được nhận Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch của Bộ VH-TT&DL dành cho những nghệ nhân trong làng Đào Thục đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành văn hóa, thể thao và du lịch. Bà Thuận còn có chị gái là nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Thỏa, chuyên mang các tích trò múa rối đi nước ngoài tuổi và trung niên trong làng bởi nghề chưa“nuôi”được thế hệ trẻ về nghiệp múa và kế sinh nhai”, ông Nguyễn Văn Phi chia sẻ. Lớp trẻ trong làng hầu hết đều đi làm ở trung tâm Hà Nội, đến giai đoạn trung niên mới có thể quay về sống cùng nghề cổ truyền. Cả hai vợ chồng ông Phi đều là nghệ nhân trong phường múa rối nước. Cả hai cũng phải chờ đến cái tuổi 50, khi kinh tế đủ vững mới có thể sống với nghiệp múa rối nước. Hai con ông Phi đứa nào cũng thuộc Là người duy nhất trong làng Đào Thục (Thụy Lâm, Đông Anh, Hà Nội) làm “nghề” tạo hình con rối, trưởng thôn Nguyễn Văn Phi lúc nào cũng cố gắng tìm tòi, sáng tạo để làm nên những con rối mang hơi thở hiện đại nhất có thể. Ông Phi bảo, vừa có đơn đặt hàng từ miền Nam, ông đang trăn trở làm sao tạo hình được những con rối cử động được khuôn miệng, biết nở nụ cười. Rối nướcĐàoThục hấpdẫnvới khoảng20 tích tròkinhđiển. ÔngNguyễn VănPhi, trưởng thônĐàoThục đang say mê tạohình con rối. VIỆT ĐAN về những con rối biết cười NGAYNAY.VN VĂNHÓA Sốđặcbiệt 32
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==