KẾTNỐI Sốđặcbiệt 57 Nhà văn Nuage Rose (tên thật là Bùi Thị Hồng Vân) sinh ra trong gia đình trí thức tại Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp đại học, chị tới Aix-enProvence hoàn thành chương trình Thạc sĩ Văn học cổ điển Pháp và Kĩ sư Công nghệ thông tin rồi làmviệc ở Paris cho đến năm1990. Trong thập niên 90, chị có cơ duyên trở lại quê hương khi được bổ nhiệm làm tùy viên kinh tế thươngmại của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam. Cuốn tự truyện Ba ángmây trôi dạt xứ bèo (tựa gốc: Trois Nuage au pays des nénuphars) kể về khoảng thời gian 10 nămHồng Vân cùng chị cả KimVân, chị hai Thanh Vân rời xamẹ và Hà Nội, theo ông ngoại và bố sơ tán tại các bệnh viện dã chiến ở Hải Dương. Tác phẩm của chị từng được Hội Nhà văn Pháp trao giải “Tác phẩmđược yêu thích nhất” (Coup de Coeur) vào năm2013. Đến năm2017, cuốn tự truyện gây tiếng vang lớn, thu hút sự quan tâmđông đảo của độc giả trong nước khi được dịch và xuất bản bằng tiếng Việt. Hiện cuốn tự truyện đã được đưa vào chương trình giảng dạy của các trường Quốc tế Pháp tại Việt Nam. mắn nữa. Thế hệ trẻ ngày nay không còn được sống trong vòng tay của thiên nhiên như vậy. Trong những trang viết của chị hình ảnh người bố, bác sĩ y khoa nổi tiếng Bùi Trọng Hoàn, thường trực hiện lên với đầy vẻ nhân văn, thông thái của những trí thức Tây học xưa. Không chỉ tôi, có lẽ rất nhiều độc giả cũng cảm thấy xúc động và thấm thía trước những giá trị ông truyền dạy cho 3 cô con gái nhỏ cùng những đứa trẻ ở vùng quê lam lũ. Chị có thể chia sẻ thêmhình dungvềông, đâu làbài họcmà chị ghi khắc nhất? - Nói về bố, có lẽ là… Nhân hậu! Lòng tin! Can đảm! Trách nhiệm… Rất nhiều cử chỉ, hàng ngày, mỗi khi làm lại khiến tôi liên tưởng đến một kỷ niệm nào đó với bố. Cầm một bức thư không phải của mình, lại nhớ bố dặn: “Nếu thắng bản thân, không tò mò đọc, là có thể tự hào nhìn mình trong gương…”, rồi “suy nghĩ trước khi quyết định, nhưng đã quyết định phải đi đến cùng, không dao động, không tiếc nuối”, hay “chấp nhận mình nhầm, mình sai là một can đảm lớn”. Thực ra, bố khôngbaogiờ truyền bá một “lý thuyết đạo đức” hay “triết lý” nào. Qua cuộc sống hàng ngày và được tham gia vào chính công việc củangười lớn, trongngữcảnh đặc biệt, tất cả những điều đó thấm dần vào tôi, trở thành thứ“kháng thể”tựnhiên, nằm trong cơ thể. Kháng thể đó, không bỗng dưng một ngày đẹp trời tới choàng vai ôm chúng ta. Mà nhờ có thế hệ ông bà, bốmẹ đã“gieo trồng” từ tấmbé. Mùa hè giữa hai xứ sở Là người thường xuyên đi về giữa hai nơi Việt Nam và Pháp, chị nhận xét sự tận hưởng mùa hè của thiếu nhi giữa hai quốc gia có điểm gì giống cũng như khác nhau? - Trái ngược hơi lớn… Trong bất cứ ngữ cảnh nào, ở bất cứ đâu, một cuộc sống cân bằng phải có hai đĩa cân ngang nhau: một bên quyền lợi và một bên nghĩa vụ. Ở Pháp, từ tấm bé, trẻ nhỏ đã được tuyên ngấm về quyền lợi của mình. Chúng ít biết đến nghĩa vụ. Ở Việt Nam, hình như ngược lại. Hè đến, mà không chỉ hè, trong cả năm học, tôi thấy ái ngại cho các cháu nhỏ và trẻ ởViệt Nam vì các cháu phải học sông Seine ở Paris, hay hít thở hương hoa lan, hoa sữa đêm khuya xung quanh hồ Thiền Quang cho tôi xúc động khác nhau… Tôi cũng không tìm cách so sánh nữa, chấp nhận hai quê hương với những cuộc“đi/về”. Đã có nhiều thay đổi kể từ kết thúc chiến tranh đến nay. Dưới con mắt của một người bà có các cháu đang sinh sống ở Việt Nam, chị nhận thấy trẻ em hiện tại có gì hạnh phúc và thiệt thòi hơn thế hệ của những đứa trẻ sơ tán cách đây 40 năm? - Như đã nói, bằng một cách tự nhiên, thế hệ chúng tôi được ông bà, bố mẹ gieo cho những kháng thể, để can đảm, bền bỉ, yêu thương... Tôi không phải người hay nuối tiếc, nhìn về quá khứ, nhưng nghĩ lại, thời đó chúng tôi thật maymắn. May mắn... mà còn tự hào chứ! Mấy đứa nhóc bé tí, lại được tin cậy, được san sẻ công việc với người lớn, thấy mình có ích cho mọi người. Cảm giác hạnh phúc đó... chỉ trong một số ngữ cảnh đặc biệt, như thời chiến, con người mới tìm thấy. Ngày nay, các em sinh ra và lớn lên trong hòa bình, trong no đủ, được nếm mùi tự do, giao tiếp. Nhưng các em không có may mắn được “sờ mó” Thiên nhiên; được nghe kể chuyện “ngày xửa ngày xưa…”; và đôi khi, bị mất hoàn toàn sức “kháng thể” tự nhiên để xử lý, phòng thân khi lâmnạn... n quá nhiều, hiếm có thời gian được sống tuổi thơ của các cháu. Học chính, học thêm, học ngày, học tối, thậm chí cả thứ bảy, chủ nhật. Trong khi bên Pháp, và châu Âu nói chung, các cháu nhỏ và tụi trẻ lại được quá nuông chiều. Ước sao tìm được cân bằng giữa hai nơi. Vậy theo chị, có điều hấp dẫn nào củamùa hè Việt Nam có thể thêm vào mùa hè Pháp và ngược lại? - Đôi khi tôi cũng mơ ước thế… “Giá ở đây có cái này…!” “Giá ở kia có cái nọ…!” Nhưng rốt cuộc… Không! Không có sự trộn lẫn nào có thể hài hòa. Và thế cũng càng tốt. Bởi nếu tôi có mang được một cây bàng hay cây phượng sang giữa Paris, liệu nó có còn vẻ đẹp của lá vàng trước sân trường hay của hoa đỏ mùa thi, khi sắp phải chia tay với bạn bè, thầy cô suốt cả mùa hè?! Ngay ở Aix-enProvence hay ở Marseille, không thiếu ve sầu rền rĩ mùa hè. Nhưng nó làm tôi khó chịu, chứ không rung động tôi và làmtôi xao xuyến khi ve sầu Hà Nội rít bên tai mỗi tối hè nóng nực… Buổi tối khuya, dạo bước bên bờ Đi chơi trên xeđạpSterlingvới Bố - Phác họabút chì củabác sĩ Bùi TrọngHoàn (2008). cho con THƯƠNG... Tác phẩmBa áng mây trôi dạt xứbèo và 120ngàymây thì thầmvới gió của NuageRose. NGAYNAY.VN
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==