dân, chỉ có 51.000 học sinh. May mắn thay, tuy chúng ta thiếu trườnghọc, nhưngnước Pháp đã ban cho chúng ta rất nhiều nhà thổ, tiệmhút thuốc phiện và ty rượu”. Vấn đề tài chính và phương tiệnhoạt động của tờ báo luôngặp khó khăn, vốn ít, giá thành cao trongkhi đóHội phát không cho các thuộc địa nên quỹ của Hội cứ hao mòn dần, người mua thì lác đác, lại luôn bị cảnh sát theo dõi, đe doạ, gây khó dễ. Một phần do Bộ thuộc địa Pháp sai người đi mua lại gần hết để ngăn chặn ảnh hưởng tuyên truyền của tờ báo, phần bị tịch thu trong quá trình chuyển về Đông Dương. Mặc dù điều kiện hoạt động ở Paris có nhiều khó khăn, nhưng Nguyễn Ái Quốc vẫn ủng hộ đều đặn cho báo mỗi tháng 25 francs với tổng số tiền là 175 francs, trong khi những đồng chí khác mới chỉ thực hiện được dưới một nửa số tiền đã đăng ký từ trước. Riêng khoản tiền đóng góp đột xuất, Người luôn đóng ở mức cao nhất, cụ thể tại phiên họp tối ngày 19/1/1923 tại số 3 phố Marché des Patriches, quận 5 Paris, Người đã đóng 100 francs; trên số 28 (tháng 8/1924) cóđăngtinNgười ủng hộbáo98,25francs.NguyễnÁi Quốc có nhiều sáng kiến độc đáo, linh hoạt để duy trì hoạt động, gia tăng số lượng bản in và phát hành báo Le Paria, trong khi có những số báo phát hành nhưng rơi vào tình trạng còn nợ tiền nhà in (như số 5, ngày 1/8/1922 nợ 150 francs). Người đã thống kê các nguồn thu từ ngày 1/4/1922 đến ngày 31/12/1922, bao gồm tiền quyên góp của các thành viên trong Ban Biên tập, tiền ủng hộ báo, tiền bán báo dài hạn và bán lẻ, tổng cộng được 1.171 francs, trong khi đó mọi khoản đã phải chi tới 2.845,40 francs. Ngoài việc quyên góp, ủng hộ, thì kêu gọi nhiều người đặt mua báo dài hạn để có kinh phí làmbáo, Người gửi bán báo hộ, bán báo cho công nhân, tầng lớp lao động ở Paris, nhờ anh em thủy thủ bí mật chuyển báo cho các thuộc địa của Pháp; vào dịp mít tinh thì Người vừa bán, vừa tặng báo cho mọi người, kết quả là 100 tờ báo bán 5 francs nhưng có khi lại được 10, 15 francs, bởi vì công nhân và người lao động biết tờ báo lên án thực dân và giúp đỡ thuộc địa. Tính từ đầu đến ngày cuối cùng trước khi Nguyễn Ái Quốc đi Liên Xô, tòa soạn công bố số tiền ủng hộ báo là 692 francs, trong đó có những nhóm công nhân Việt Nam gửi 100 francs, 180 francs ủng hộ báo. Các bạn nước ngoài, có bạn ủng hộ một lần 50 francs, 40 francs và cũng có bạn ở Đông Dương ủng hộ một lần 50 francs . Trong thời gian sang Liên Xô và Trung Quốc hoạt động, Nguyễn Ái Quốc vẫn gửi nhiều bài đăng báo LeParia vàgửi tiềnủnghộ cho báo tồn tại. Thứ hai, thông qua báo Le Paria tuyên truyền, giác ngộ, đấu tranh hiện thực hoá công cuộc giải phóngdân tộc ở các nước thuộc địa. Về nội dung này, người từng làm việc cùngvới NguyễnÁi Quốc ở Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa là ông Max Clainvill Bloncourt đánh giá như sau: “Anh Nguyễn Ái Quốc đã đóng góp rất nhiều cho tờ báo... Toàn bộ những bài báo của anh là bản án chủ nghĩa thực dân Pháp và là nguyện vọng giành độc lập, tự do cho nhân dân Việt Nam và nhân dân các nước thuộc địa... Tất cả những bài và tranh ký tên anhNguyễnÁi Quốc trênbáo Le Paria mang một màu sắc đặc biệt: Đó là tinh thần đấu tranh cách mạng triệt để và quyết tâm chống chủ nghĩa thực dân. Xem và đọc những bài và tranh đó người ta thấy rõ tác giả có một tinh thần tiến công rất chủ động và rất thôngminh”. Những bài báo của Nguyễn Ái Quốc có tác động đối với công luận Pháp và phong trào yêu nước ở các dân tộc thuộc địa trên thế giới. Tháng 6/1923, trước khi rời khỏi Pháp, Người đã viết Thư gửi các bạn cùng hoạt động ở Pháp, khẳng định rằng: “Công việc chung của chúng ta “Hội liên hiệp thuộc địa” và tờ báo Người cùng khổ đã có những kết quả tốt. Nó đã làm cho nước Pháp, nước Pháp chân chính hiểu rõ những việc xảy ra trong các thuộc địa. Làm cho nước Pháp hiểu rõ bọn cá mập thực dân đã lợi dụng tên tuổi và danh dự của nước Pháp để gây nên những tội ác không thể tưởng tượng được. Nó đã thức tỉnh đồng bào chúng ta. Đồng thời nó cũng khiến cho đồng bào chúng ta nhận rõ nước Pháp, nước Pháp tự do, bình đẳng và bác ái. Nhưng chúng ta còn phải làm nhiều hơn” . Hoạt động báo chí của Người không chỉ tố cáo tội ác tày trời của thực dân, mà qua đó thức tỉnhnhân loại cần lao, nói lên tiếng nói hòa đồng để sẻ chia, cảm thông và khích lệ trong nỗ lực đấu tranh, sức mạnh được nhân lên, kêu gọi mọi người đoàn kết lại với nhau, chống ách áp bức, giành độc lập dân tộc. “Báo kêu gọi họ đoàn kết lại, đấu tranh cho tiến bộ về vật chất và tinh thần của chínhhọ. Báo kêu gọi họ, tổ chức họ, nhằm mục đích giải phóng những người bị áp bức khỏi các lực lượng thống trị, thực hiện tình yêu thương và bác ái… Le Paria đã sẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu, mục đích của báo chắc chắn sẽđạt được: đó là giải phóng loài người”. Những vấn đề về quyền bình đẳng của con người, không phân biệt màu da, dân tộc được tác giả bài báo đặt ra và coi như là một chân lý, một lẽ phải cần phải được công nhận, phải được thực thi và bảo vệ. Hai bài viết của Nguyễn Ái Quốc (số 22, tháng 1/1924). Bài thứ nhất: Ông Anbe Xarô và Bản tuyên ngôn nhân quyền, ký tên N.; bài viết vạch trần luận điệu xảo trá trong diễn văn của Alber Sarnaut đọc tại Trường Thuộc địa khi nói đến “nhân quyền”; “Nhà ảo thuật tu từ học” ấy trơ trẽn tuyệt vời, lại dám nói đến văn bản thiêng liêng nhất, cao quý nhất của Đại cáchmạng Pháp và rằng: “bằng cái quyền này người ta dìm thật sâu những dân các thuộc địa vào vòng nô lệ, những thuộc địa, vì bảo vệ quyền con người, đã cống hiến 978.000 con em mình, trong số đó 340.000 đã bỏ mình trên chiến địa, những thuộc địa mà người ta bòn rút đến tận xương tuỷ để “vãn hồi sự thịnh vượng của mẫu quốc”, những thuộc địa mà ngày nay người ta còn lấy đi 300.000 con em trẻ trung nhất, trụ cột cường tráng nhất, để làm mồi dự trữ cho đại bác trong cuộc chiến tranh rồi sẽ tới vì quyền con người” ; theo tác giả, đây “không còn là một sự giả nhân giả nghĩa nữa” mà là một tội “đại bất kính”. Bài thứ hai: Châu Phi phải được tự trị, dưới ghi: Nguyễn Ái Quốc dịch từ The Manchester Guardian; bài viết giới thiệu về Đại hội III Ban Chấp hành Liên Phi họp ở Luân Đôn (London) và ở Lixbon (Lisbone); sau khi nêu rõ những yêu sách Nguyễn Ái Quốc với báo Le Paria và giá trị định hướng nền báo chí Cách mạng Việt Nam NGAYNAY.VN 6 NGHỀBÁO Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==