hòa bình Tsantsaridis, trong bài trình bày “Culture, Knowledge and the Neuroscience of Human Connection” (Văn hóa, tri thức và khoa học thần kinh về sự kết nối giữa con người), lại đi sâu vào quá trình hình thành sự thấu hiểu ở cấp độ cá nhân. Bắt đầu bằng câu hỏi điều gì xảy ra khi hai nền văn hóa gặp gỡ, diễn giả cho rằng giao lưu không chỉ là cơ hội trao đổi thông tin, giới thiệu truyền thống, lịch sử và nghệ thuật. Quan trọng hơn, đó còn là dịp để mỗi người khám phá những cách sống, cách suy nghĩ và trải nghiệm khác nhau của con người. Theo phần trình bày, khoa học thần kinh cho thấy não bộ có khả năng thay đổi thông qua trải nghiệm, học tập và tương tác với thế giới. Khả năng này được gọi là tính dẻo thần kinh. Vì vậy, khi người học tiếp xúc với một nền văn hóa mới, lắng nghe ngôn ngữ khác, gặp gỡ những người có cách tư duy khác biệt và nhìn thế giới từ góc nhìn của người khác, trải nghiệm ấy có thể góp phần mở rộng khả năng nhận thức và thấu hiểu. Từ đó, giáo dục được nhìn nhận không chỉ như quá trình tích lũy thông tin hay chuẩn bị cho nghề nghiệp, mà còn là quá trình hình thành con người. Diễn giả đặt vấn đề về sự cần thiết phải quan tâm đến sức khỏe tinh thần và những trải nghiệm cảm xúc của người học, thay vì chỉ đánh giá họ qua điểm số và thành tích học tập. Bài trình bày lưu ý rằng một sinh viên có thể đạt kết quả học tập tốt nhưng vẫn âm thầm đối mặt với sự cô đơn hoặc kiệt sức. Vì thế, lòng tốt, sự quan tâm và khả năng lắng nghe cần được coi trọng trong môi trường giáo dục. Sức khỏe tinh thần, theo cách tiếp cận của diễn giả, không chỉ liên quan đến việc không mắc bệnh, mà còn gắn với sự kết nối, phẩm giá, ý nghĩa sống, hỗ trợ và hy vọng. Thông điệp này cũng mở rộng sang đối thoại liên văn hóa. Khi sinh viên Hy Lạp và Việt Nam gặp gỡ, họ không chỉ trao đổi ý tưởng mà còn có cơ hội nhận ra cách nhìn của mình không phải là cách nhìn duy nhất. Sự khác biệt, thay vì trở thành rào cản, có thể khơi gợi tính tò mò và mở rộng hiểu biết. Diễn giả nhấn mạnh: “Borders separate countries. But they do not have to separate people” (Biên giới phân chia các quốc gia, nhưng không nhất thiết phải chia cách con người). Từ góc nhìn ấy, giá trị của giao lưu văn hóa không chỉ nằm ở việc giới thiệu những nét đặc trưng của mỗi dân tộc, mà còn ở khả năng tạo ra những mối quan hệ dựa trên sự đồng cảm và tôn trọng. Đối với thế hệ trẻ, đây là điều có ý nghĩa trong bối cảnh họ sẽ trở thành những nhà khoa học, nhà giáo dục, nghệ sĩ và những người tham gia định hình xã hội trong tương lai. Giáo dục toàn diện bắt đầu từ sức khỏe và sự an toàn của trẻ em Trong khi đó, Irene Vasilaki, nhà ngôn ngữ học và người hoạt động trong lĩnh vực thanh niên, sức khỏe, trình bày chủ đề “Healthy Hearts, Happy Children, Strong Planet - Education for a Shared and Sustainable Future” (Trái tim khỏe mạnh, trẻ em hạnh phúc, hành tinh vững bền – Giáo dục vì một tương lai chung và bền vững). Tham luận xây dựng cách tiếp cận giáo dục dựa trên ba phương diện có mối liên hệ với nhau: Sức khỏe thể chất, sự an toàn về cảm xúc của trẻ em và trách nhiệm chung đối với môi trường. Theo diễn giả, trẻ em phát triển trong mối quan hệ với gia đình, cộng đồng, văn hóa và môi trường sống; do đó, giáo dục cần quan tâm đến những điều kiện toàn diện giúp các em trưởng thành. Ở phương diện sức khỏe, bài trình bày đề cập vai trò của dinh dưỡng, vận động tự nhiên, nghỉ ngơi, phòng ngừa và nhận thức về cơ thể. Đối với sức khỏe cảm xúc, sự an toàn không nhất thiết bắt đầu từ những chương trình phức tạp, mà có thể đến từ một câu hỏi đơn giản: “How are you?” (Bạn cảm thấy thế nào?). Điều quan trọng là trẻ em cần có khả năng diễn đạt cảm xúc và có người lớn sẵn sàng lắng nghe. Đây là một trong những điều kiện giúp các em cảm thấy được tôn trọng, được thuộc về cộng đồng và có niềm tin vào môi trường xung quanh. Với chủ đề môi trường, Irene Vasilaki cho rằng sự quan tâm cần được chuyển hóa thành hành động chung, giúp người trẻ nhận thấy họ có khả năng đóng góp vào tương lai. Bà nhấn mạnh trong bài trình bày: “Concern can create fear. Participation creates confidence” (Sự lo ngại có thể tạo ra nỗi sợ hãi. Sự tham gia tạo nên niềm tin). Theo đó, giáo dục môi trường không nên chỉ dừng lại ở việc truyền đạt những vấn đề đáng lo ngại, mà cần tạo cơ hội để trẻ em và thanh niên tham gia vào các hoạt động thiết thực. Khi được trực tiếp trải nghiệm và thực hành, người học có điều kiện chuyển hóa kiến thức thành thói quen và trách nhiệm. Từ sức khỏe cá nhân đến môi trường sống, tham luận đặt ra yêu cầu kết nối kiến thức với thực hành, đồng thời khuyến khích sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng. Đây cũng là cách tiếp cận nhấn mạnh vai trò chủ động của người học trong quá trình hình thành lối sống lành mạnh và có trách nhiệm. Ở phần cuối, mô hình học tập chung giữa Hy Lạp và Việt Nam được đặt trên cơ sở tôn trọng những câu chuyện địa phương, kinh nghiệm giáo dục, tri thức bản địa và nhu cầu của cộng đồng. Theo tinh thần đó, văn hóa của mỗi quốc gia có thể định hình nội dung chương trình, trong khi những giá trị chung tạo điều kiện để hai bên cùng học hỏi. Xem tiếp trang 13 Hai quốc gia Hy Lạp và Việt Nam đã trân trọng tri thức suốt nhiều thế kỷ - có thể cùng nhau kiến tạo tương lai của tri thức. Giáo sư Dimitriou NGAYNAY.VN 9 TIÊU ĐIỂM Số tháng 10/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==