Ngày 4/9/2026, tại New York, Hoa Kỳ, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027 - 2036”. Sáng kiến do Việt Nam khởi xướng, cùng nhóm nòng cốt gồm Cyprus, Italy, Lào, Qatar và Saint Kitts và Nevis thúc đẩy, đã nhận được sự đồng bảo trợ của 103 quốc gia. Ý nghĩa của sự kiện không chỉ nằm ở số lượng quốc gia đồng bảo trợ mà điều quan trọng hơn là một ý tưởng bắt đầu từ Việt Nam đã tìm được tiếng nói chung giữa những đất nước rất khác nhau về lịch sử, văn hóa, điều kiện phát triển và lợi ích. Trong ngoại giao đa phương, để đi được đến sự đồng thuận như vậy không hề đơn giản. Một sáng kiến chỉ có thể được đón nhận rộng rãi khi các quốc gia khác nhận thấy trong đó không chỉ có mối quan tâm của nước đề xuất, mà còn có câu chuyện của chính mình. Với Thập kỷ 2027 - 2036, điểm gặp gỡ ấy chính là văn hóa. Văn hóa - Trung tâm của câu chuyện phát triển Trong một thời gian dài, phát triển thường được nói đến bằng những chỉ số quen thuộc như tốc độ tăng trưởng, thu nhập, đầu tư, thương mại, công nghiệp hay hạ tầng. Văn hóa đôi khi vẫn được xem như một lĩnh vực riêng, chủ yếu gắn với bảo tồn di sản, khuyến khích nghệ thuật hoặc chăm lo đời sống tinh thần. Nhưng thực tế đang đặt ra nhiều câu hỏi rộng hơn. Một thành phố có thể có thêm nhiều cao ốc nhưng lại dần mất đi những không gian làm nên ký ức và bản sắc của mình. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh nhưng chưa chắc tạo ra một xã hội gắn bó và nhân văn hơn. Công nghệ có thể kết nối hàng tỷ người, đồng thời cũng khiến những cộng đồng nhỏ đứng trước sức ép chưa từng có về ngôn ngữ, lối sống và căn tính văn hóa. Bởi vậy, phát triển ngày nay không chỉ là làm ra thêm bao nhiêu của cải. Điều cần quan tâm còn là sự phát triển ấy tạo ra một đời sống như thế nào, con người được đặt ở đâu và chúng ta sẽ để lại điều gì cho các thế hệ sau. Văn hóa, nhìn từ đó, không phải phần trang trí được bổ sung sau khi kinh tế đã phát triển. Văn hóa hiện diện ngay trong cách một xã hội lựa chọn con đường đi, cách con người sống với nhau và cách mỗi cộng đồng ứng xử trước những thay đổi của thời đại. Nghị quyết được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua đã đặt văn hóa trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển con người, sáng tạo, bản sắc, gắn kết xã hội, tăng trưởng bền vững và sự tham gia của cộng đồng. UNESCO được mời giữ vai trò đầu mối trong việc xây dựng kế hoạch triển khai Thập kỷ. Gần 40 năm sau Thập kỷ thế giới về Phát triển văn hóa 1988 - 1997, cộng đồng quốc tế một lần nữa dành trọn một thập kỷ để thúc đẩy vai trò của văn hóa. Lần này, ý tưởng khởi nguồn từ Việt Nam. cùng chấp nhận, là giải thích một ý tưởng sao cho mỗi đối tác đều nhận thấy lợi ích chung, là kiên nhẫn lắng nghe những băn khoăn khác nhau rồi từng bước mở rộng sự đồng thuận. Một sáng kiến quốc gia chỉ thực sự thành công khi nó không còn được nhìn như câu chuyện của riêng quốc gia khởi xướng, mà trở thành mối quan tâm và trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế. Thành công của Thập kỷ văn hóa 2027 - 2036 có ý nghĩa chính ở điểm đó. Từ chỗ tham gia đến chủ động đóng góp Nếu đặt sự kiện trong hành trình đối ngoại của Việt Nam, có thể thấy một bước chuyển khá rõ. Sau chiến tranh, ngoại giao Việt Nam trải qua một chặng đường dài để phá thế bao vây, mở rộng quan hệ, tạo dựng môi trường hòa bình và thuận lợi cho công cuộc đổi mới. Tiếp đó là quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng vào Một hành trình được tạo nên từ sự kiên trì Dấu mốc tại New York không xuất hiện trong một sớm một chiều. Việt Nam đã từng bước đưa sáng kiến ra tham vấn tại UNESCO, trao đổi với các quốc gia thành viên và vận động sự ủng hộ của các đối tác. Tại kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43 ở Samarkand, Uzbekistan năm 2025, đề xuất nhận được sự đồng thuận rộng rãi, tạo thêm cơ sở để Việt Nam tiếp tục đưa sáng kiến tới Liên hợp quốc. Từ một đề xuất ban đầu, nhóm quốc gia cùng thúc đẩy dần được mở rộng. Các vòng trao đổi, tham vấn và hoàn thiện nội dung tiếp tục diễn ra cho đến khi sáng kiến nhận được sự đồng bảo trợ của 103 quốc gia. Ngoại giao đa phương phần lớn được làm nên từ những công việc bền bỉ như vậy. Không phải lúc nào cũng là những sự kiện lớn hay những tuyên bố dễ gây chú ý mà đôi khi, đó là việc tìm một cách diễn đạt để các bên có thể VIỆT NAM ĐÓNG GÓP SÁNG KIẾN CHO TƯƠNG LAI VĂN HÓA THẾ GIỚI: Khi một sáng kiến từ Việt trở thành câu chuyện chung HỮU QUANG Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027 - 2036” không chỉ đánh dấu thành công của một sáng kiến do Việt Nam khởi xướng, mà còn cho thấy, Việt Nam đang đi từ chỗ tham gia vào các công việc chung của thế giới đến chủ động đề xuất những ý tưởng có khả năng kết nối cộng đồng quốc tế. Từ chỗ cần có mặt, Việt Nam từng bước tham gia tích cực hơn, đảm nhận nhiều trọng trách hơn và đóng góp thực chất hơn vào những công việc chung. Không chỉ vậy, Việt Nam còn chủ động đưa ra đề xuất để kết nối cộng đồng mà sáng kiến về Thập kỷ văn hóa là một minh chứng. NGAYNAY.VN 2 Số tháng 9/2026 TIÊU ĐIỂM
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==