Trao đổi với Tạp chí Ngày Nay, ông Trần Hùng Phong, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Việt Nam – Singapore cho rằng, hội nhập giáo dục đang chuyển từ mở rộng về quy mô sang nâng cao về chất lượng, đòi hỏi các cơ sở đào tạo và người học phải chủ động thích ứng với công nghệ, chuẩn mực quốc tế và những thay đổi của thị trường lao động. Phóng viên: Hội nhập quốc tế đang đặt ra những yêu cầu mới nào đối với giáo dục nghề nghiệp và người học Việt Nam? Ông Trần Hùng Phong: Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tiếp tục đẩy mạnh quan điểm “mở, linh hoạt, liên thông, hiện đại, hội nhập quốc tế” là những cơ sở quan trọng để Việt Nam hội nhập thế giới ngày đi vào chiều sâu trên tất cả lĩnh vực, trong đó hợp tác về khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo. Định hướng chiến lược của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong hợp tác quốc tế đã chuyển từ “hội nhập về quy mô” sang “hội nhập về chất lượng”, từ tiếp nhận thụ động sang chủ động kiến tạo, chuyển dịch từ “số lượng” sang “chất lượng” và “chuẩn hóa”. Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ mở rộng quan hệ hợp tác mà còn phải đảm bảo chất lượng và hiệu quả thực chất của các chương trình hợp tác. Xu hướng hội nhập quốc tế của giáo dục Việt Nam, đặc biệt là giáo dục nghề nghiệp, có thể được nhìn nhận trên một số phương diện chính. Thứ nhất, chủ động tiếp cận tiến bộ khoa học, công nghệ và các chương trình đào tạo tiên tiến của thế giới để đổi mới chương trình, phương pháp dạy học và quản trị nhà trường. Thứ hai, tăng cường hợp tác, liên kết với các cơ sở đào tạo trong khu vực và quốc tế, phát triển các mô hình giáo dục mở, vừa học vừa làm và các chương trình đào tạo liên kết. Thứ ba, xây dựng chuẩn đầu ra tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam trong khu vực ASEAN. Thứ tư, học hỏi các mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp theo hướng thực chất, trong đó có đào tạo theo đơn đặt hàng và đào tạo kép (Dual Training). Ông có thể nói rõ hơn về điều này, thưa ông? - Người lao động ngày nay không chỉ cần thành thạo kỹ năng thực hành một nghề cụ thể mà còn phải có khả năng thích ứng, giao tiếp, học hỏi và làm việc trong môi trường quốc tế. Các doanh nghiệp FDI và thị trường lao động quốc tế ngày càng yêu cầu người lao động phải có năng lực ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, tác phong công nghiệp và khả năng thích nghi với môi trường đa văn hóa. Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cần chuẩn hóa và trường quốc tế; đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và chủ động hòa nhập với cộng đồng quốc tế. Người học cũng cần thành thạo công cụ số, biết ứng dụng AI và các phần mềm chuyên ngành, có ý thức về đạo đức số, bảo mật thông tin và ứng xử văn minh trên môi trường mạng. Quan trọng hơn, cần hình thành tư duy học tập suốt đời, chủ động học hỏi từ thực tiễn, liên tục bồi dưỡng kỹ năng, phát triển tính sáng tạo và tư duy phản biện để thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động. Là người lâu năm trong ngành giáo dục, theo ông, công nghệ và AI đang thay đổi cuộc chơi như thế nào? - Trong giáo dục nghề nghiệp, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) không nên được xem đơn thuần là việc đưa thêm phần mềm hay công nghệ vào nhà trường, mà phải được xác định là một động lực để đổi mới toàn diện hoạt động quản trị, đào tạo và kết nối với thị trường lao động. Chuyển đổi số và AI được vận dụng và phát triển trong 2 thành tố riêng biệt: Một là trong quản trị cơ sở GD, điều chỉnhmô hình dạy và học; đổi mới phương cập nhật chương trình đào tạo theo hướng quốc tế hóa, gắn với nhu cầu thị trường lao động và doanh nghiệp, đồng thời tích hợp ngoại ngữ, kỹ năng số và kỹ năng mềm, hướng tới kiểm định theo tiêu chuẩn khu vực và quốc tế. Đổi mới quản trị và phương thức đào tạo trên nền tảng công nghệ, AI và dữ liệu lớn; phát triển học liệu số, đào tạo trực tuyến và kết hợp, đầu tư hạ tầng, thiết bị và xưởng thực hành hiện đại gắn với AI, IoT, tự động hóa. Bên cạnh đó, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo, đặc biệt về chuyên môn, ngoại ngữ, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ giáo dục; tăng cường tư vấn, phân luồng và hướng nghiệp thông qua các hoạt động tham quan, trải nghiệm thực tế. Đặc biệt, các cơ sở GDNN cần đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, phát triển đào tạo kép (Dual Training), môi trường thực hành STEM và hệ sinh thái khởi nghiệp dựa trên sự phối hợp giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp. Đối với người học, cần nâng cao năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, để tiếp cận công nghệ, tài liệu chuyên môn và làm việc trong môi QUỲNH HOA Trong một thế giới mà công nghệ, trí tuệ nhân tạo và thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, giáo dục nghề nghiệp không thể đứng ngoài quá trình hội nhập quốc tế. HỘI NHẬP GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP: Nâng chuẩn người học từ NGAYNAY.VN 24 Số tháng 9/2026 CHUYÊN ĐỀ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==