cận mà còn đòi hỏi xây dựng một môi trường học đường có khả năng nâng đỡ mỗi người học. Dự án Trường học hạnh phúc giai đoạn 2025–2028 đặt sức khỏe tinh thần, sự an toàn, bình đẳng và niềm vui trong mối quan hệ trực tiếp với chất lượng giáo dục. UNESCO phối hợp với các đối tác xây dựng, thí điểm bộ khung phù hợp với bối cảnh Việt Nam, bồi dưỡng giáo viên và hình thành các cộng đồng thực hành. Chia sẻ với Ngày Nay, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Khi trường học trở thành những không gian an toàn và truyền cảm hứng, mọi người học đều có cơ hội phát triển toàn diện”. Trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, các tài liệu chủ lực của UNESCO về công nghệ và AI trong giáo dục cũng đã được chuyển ngữ sang tiếng Việt. Trong đó có các hướng dẫn chính sách, khung năng lực dành cho giáo viên và học sinh cùng hướng dẫn sử dụng AI tạo sinh. Những tài liệu này đặt quyền con người, sự công bằng, tinh thần trách nhiệm cũng như vai trò chủ thể của người dạy và người học vào trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Qua những chương trình ấy, chất lượng giáo dục không chỉ được đo bằng kết quả học tập mà còn bằng khả năng trao cơ hội phát triển cho từng người, nhất là những nhóm vốn dễ bị bỏ lại phía sau. Đặt người thầy vào trung tâm cải cách Mọi cải cách giáo dục cuối cùng đều đi qua đội ngũ nhà giáo. Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15, đạo luật chuyên ngành đầu tiên về nhà giáo, được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Việc xác lập đầy đủ vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ, chế độ đãi ngộ và con đường phát triển nghề nghiệp cho nhà giáo đánh dấu bước chuyển từ quản lý đội ngũ sang kiến tạo một nguồn lực có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng giáo dục. Quá trình xây dựng Luật là trường hợp tiêu biểu cho việc chuyển hóa các chuẩn mực của UNESCO thành chính sách phù hợp với Việt Nam. Theo ông Jonathan Wallace Baker, từ năm 2008, Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, nội luật hóa Khuyến nghị ILO/UNESCO năm 1966 về vị thế nhà giáo và Khuyến nghị UNESCO năm 1997 về nhân sự giảng dạy đại học. UNESCO đồng hành trong quá trình xây dựng Luật thông qua hỗ trợ kỹ thuật, khuyến nghị chính sách, thúc đẩy đối thoại và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế. Những định hướng đó được cụ thể hóa bằng nhiều chính sách quan trọng. Luật quy định lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, đồng thời tăng cường bảo vệ danh dự, chuẩn hóa đạo đức nghề nghiệp và mở rộng chính sách phát triển chuyên môn. Đánh giá về chính sách tiền lương, ông Jonathan Wallace Baker cho rằng Việt Nam đã truyền đi một thông điệp rõ ràng: “Giáo dục đóng vai trò then chốt, và trong đó những người nuôi dưỡng trí tuệ thế hệ trẻ là quan trọng nhất”. Tuy nhiên, giá trị của Luật chỉ được khẳng định khi các quy định tạo ra những thay đổi thực tế trong đời sống giáo dục. Khi Luật bước vào giai đoạn triển khai từ đầu năm 2026, yêu cầu được đặt ra không chỉ là hoàn thiện dữ liệu về đội ngũ, chuẩn nghề nghiệp và cơ chế đào tạo thường xuyên, mà còn phải nâng cao năng lực số, thúc đẩy bình đẳng giới, quan tâm đến sức khỏe tinh thần và củng cố chính sách dành cho vùng khó khăn. UNESCO tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong tiến trình này, góp phần bảo đảm các quy định được triển khai phù hợp với điều kiện trong nước và tiệm cận những chuẩn mực tiến bộ. n Bà Ngô Phương Ly (thứ hai từ phải sang), Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay (thứ hai từ trái sang) tại triển lãm ảnh “Chúng tôi có thể”. Xã hội học tập đang bước sang một chặng phát triển mới, gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Công nghệ mở rộng khả năng học tập, trong khi những biến đổi nhanh chóng của đời sống đòi hỏi tri thức phải được cập nhật thường xuyên”. GS.TS Phạm Tất Dong, cố vấn Hội Khuyến học Việt Nam NGAYNAY.VN 7 CHUYÊN ĐỀ Số tháng 9/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==