NGAYNAY.VN Xuân NÉTXUÂN 52 đã ngoài sáu mươi, mỉm cười kể lại: “Tôi nhớ nhất một lần, lúc đang vớt bánh, tìm mãi không thấy hai chiếc bánh nhỏ mẹ gói riêng cho tôi, đã buộc lạt đỏ để đánh dấu đâu. Không lẽ lửa to quá, làm ‘bốc hơi’ cả hai chiếc bánh?”. Ông quay sang hỏi mấy “nghệ sĩ ghi-ta”, nhưng ai cũng lắc đầu quầy quậy: “Bọn tớ trông thì mất làm sao được!”- Chuyện Thời chiến tranh, bao cấp, vật chất thiếu thốn đủ điều, nhưng mấy ngày Tết thì mâm cơm nhất định phải đầy đủ, tươm tất. Bởi nhịn đói quanh năm cũng phải no ba ngày Tết; giàu hay nghèo, cứ 30Tết là phải có thịt treo trong nhà, những quan niệm ấy đã có từ cả ngàn đời nay rồi! Chiếc bánh chưng “mất tích” Với những người con ở quân khu, Tết thuở xưa, muốn có bánh chưng ăn phải tiết kiệm tiền để mua gạo nếp, thịt lợn, đỗ xanh, lá dong…, rồi củi, rồi nồi, tự gói bánh và cuối cùng là luộc bánh. Chuẩn bị đểcónồi bánhchưngnhiều gia đình phải mất cả năm trời! Do đó, bánh chưng trở thành một thứ gì đó xa xỉ, chỉ duy nhất dịp Tết người ta mới có mà ăn. Ở khu tập thể quân đội Nam Đồng, canh nồi bánh chưng là công việc mà đứa trẻ nào cũng yêu thích. Còn gì thú hơn việc nằm sưởi ấm cạnh nồi bánh chưng đang nghi ngút toả khói giữa tiết trời rét buốt da thịt, đói thì lại nướng vài củ khoai, củ sắn để ăn. Có mấy anh thanh niên còn mang đàn ra gảy để cho mọi người đỡ buồn ngủ. Ông Ngọc Hải, năm nay này khiến ông ấm ức suốt mấy ngàyTết. Phải đến vài chục năm sau, trong một lần gặp mặt kỷ niệm của các cư dân Quân khuNamĐồng, mấy anh thức trông bánh cùng ngày trước mới thú nhận. “Lúc ông ngủ quên, chính mấy thằng bọn tôi lén mở nồi bánh ra vớt hai chiếc có lạt đỏ, rồi trốn vào gầm cầu thang chia nhau ăn đấy. Cả năm mới được ăn bánh chưng, lại còn thức đến nửa đêm đánh đàn, vừa lạnh vừa đói thế thì bố ai chịu nổi! Bây giờ ông cần bao nhiêu chiếc bánh, chúng tôi đền!”. ÔngHải cười xoà:“Thôi không cần đền, hồi đấy trộm của tôi baonhiêu cái thì bây giờuống với tôi bấy nhiêu chén.” Cả khu phố ăn quả pháo ‘lừa’ Với trẻ conở khu“gia binh” số 8 phố Lý Nam Đế, ngoài bánh chưng, thì đốt pháo là thứ chúng mê nhất trần đời. Các khu tập thể quân đội trên phố Lý Nam Đế đều nhỏ, lại nằm cạnh con phố chính nên không có nhiều chỗ để chơi, nghịch. Quanh năm chỉ biết chơi “bắn bùm”, nhảy dây, đá cầu... Đứa nào may lắm thì mới có khẩu súng nhựa, chơi suốt mấy năm trời đến gãy báng, gãy nòng mà vẫn chưa được mua cái mới. Vì vậy, đứa trẻ nào cũng ngóng chờ Tết đếnđểđượcđốt pháonổgiòn giã, và hít hà mùi khói pháo vừa khét vừa nồng. Muốn mua pháo xịn, phải chịu khó đạp xe hơn 20 cây số từ trung tâm Hà Nội vào làng Bình Đà ở huyện Thanh Oai, nơi làm pháo trứ danh một thời của thủ đô. Người xưa có câu “nhất pháo Bình Đà, nhất gà ĐôngTảo”là vì thế. Mỗi lần đi, phải rủ nhau thành nhóm trên chục người và có nhiều anh lớn đi kèm, nếu không muốn bị trấn lột giữa đường. Năm nào cũng vậy, cứ sau màn đốt pháo đêm giao thừa là chó mèo trong khu tập thể trốn biệt, đến tận mùng 4, mùng 5 Tết mới dám mò về. Chắc hẳn lũ chó mèo vô cùng hạnh phúc khi nhà nước ra lệnh cấm pháo, vì chúng sẽ Ngày xưa, ở các khu tập thể quân đội Hà Nội, còn gọi là khu “gia binh” hay “quân khu”, không khí Xuân bao giờ cũng rộn ràng. Năm nay, Tết Nguyên đán chung sống với dịch bệnh COVID-19, không khí ấy đã phai nhạt đi nhiều. Đây cũng là lúc những ký ức xưa hiện về, một thời bao cấp tuy thiếu thốn, nhưng có thật nhiều kỷ niệm khó quên… VIỆT KHÔI Nhớ về những ngày Tết
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==