Ngày Nay số 246

8 NGAYNAY.VN CHUYÊNĐỀ: GIỮMÀUXANHCHOĐÔTHỊ Số246 - ThứNăm, ngày 29.10.2020 Dự án đến rồi đi Nhiều tháng trước, người Hà Nội đã rất mơ mộng về một tương lai tươi sáng cho dòng sông Tô Lịch khi có dự án của các chuyên gia người Nhật gõ cửa. Con sông nước đen, thối đúng nghĩa đã ám ảnh họ cả trong giấc ngủ suốt mấy chục nămqua. Nhưng dự án mãi vẫn chỉ là dự án. Những chuyên gia người Nhậtmang tới các công nghệ mới, tuy nhiên họ đã phải “bỏ của chạy lấy người” vì rất nhiều khó khăn, thách thức. Sau khi người Nhật dời đi, dòng sông nằm giữa Thủ đô tiếp tục ở trong trạng thái “chết dở” và chờ được cứu. Là một trong những con sông là nhân chứng cho bao năm lịch sử, văn hóa của Hà Nội nghìn năm văn hiến, nhưng Tô Lịch vẫn đang là dòng sông đen đặc, nặng mùi, chưa được giải quyết dứt điểm vấn đề ô nhiễm trong nhiều năm qua, và chắc chắn còn tiếp diễn trong nhiều nămnữa. Nhưng số phận của sông Tô Lịch có lẽ còn khá khẩm hơn rất nhiều so với một con sông khác, đó là dòng Nhuệ Giang chạy vắt qua nhiều quận, huyện của Hà Nội. Tô Lịchđen, thối, tuyvậyngười ta cũng đã cố gắng tạo ra được một hình hài cho nó. Hai bên sôngđãđượcgiải tỏa, bờsông được xây kè cẩn thận, không một công trình dân sinh nào có thể tự ý được xây dựng, chèn lên “yết hầu” đang sắp tắc nghẽn của sông. Sông Nhuệ thì khác. Đó là một con sông khốn khổ bậc nhất thủ đô. Con sông dài khoảng 76 km này đóng vai trò quan trọng trong việc phân lũ, tiêu thoát nước, cung cấpphù sa, tái tạodinhdưỡng tự nhiên, cung cấp nước cho các hoạt động phát triển kinh tế trong vùng. Nhưng đó là lý thuyết, bởi với tình trạng hiện tại, nó chảy còn không nổi, nước sông ở trạng thái nhiễm độc nên không thể cung cấp phù sa, hay tưới tiêu được. Ở nhiều thời điểm nước sông Nhuệ đã bị ô nhiễmđến mức các cơ quan chức năng phải pha thêm nước sông Hồng từ cống Liên Mạc để giảmbớtmức độônhiễm, tuy nhiên sự cải thiện cũng không đáng kể bởi sông phải hứng chịu lượng chất thải, nước thải quá lớn từ các hoạt độngphát triển kinh tế, hầu hết chưa được xử lý hoặc xử lý không triệt để. TheokếtluậncủaTổngcục Môi trường, (Bộ Tài nguyên Môi trường), thì lưu vực sông Nhuệ có chất lượng nước ô nhiễm thuộc loại “vô địch” miền Bắc. Theo báo cáo mới nhất củaViệnQuyhoạchThủy lợi cho thấy, hiện có khoảng 260 các điểm xả công nghiệp, khu đô thị, làng nghề, sản xuất nông nghiệp, bệnh viện và khoảng 133 điểm xả dân sinh trực tiếp vào hệ thống sông Nhuệ. Trên toàn bộ lưu vực sông Nhuệ có 1.231 cơ sở sản xuất nhà máy và 23 khu cụm công nghiệp đổ nước thải ra lưu vực. Chưa hết, trên toàn lưu vực có khoảng 450 làng nghề và hơn 45.500 cơ sở sản xuất kinh doanh hộ cá thể. Ngoài ra còn có thêm 88 cơ sở y tế, bệnh viện lớn bám dọc hành lang con sông ‘bất hạnh”này. Công nghệ “vây, lấn, tận, diệt” sông Để mục sở thị tình trạng khốn khổ thực tế của Nhuệ Giang, PV Ngày Nay đã dành nhiều ngày đi dọc hai bên bờ sông, tậnmắt chứngkiến, gần như chính quyền các phường, quận của Hà Nội đang buông quản lý thực sự, để mặc cho người dân “vây, lấn, tấn, diệt” thậm chí tràn ra mép nước rồi xả thẳngbất cứ thứgì họ thích xuống dưới lòng sông. Điều đáng nói, do được “cấp phép” để xây dựng theo kiểu tạm bợ, bóp nghẹt dòng sông nên việc quản lý, giám sát những cơ sở sản xuất này xả thải, xả rác và tiếp tục lấn chiếm sông như thế nào là việc làm gần như đã bị bỏ quên. TS Đào Trọng Tứ, Trưởng ban điều hành mạng lưới sông ngòi Việt Nam đã từng thốt lên, chưa từng thấy ở đâu, người ta quản lý sông, Nhuệ Giang một cách bán công khai hoặc công khai. Đoạn sông chảy qua địa phận phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, chúng tôi phải khó khăn lắmmới tìm được một khoảng đất trống, chưa kịp xây dựng, chưa quây nhà tôn ra sát mép sông, để chụp ảnh. Tại đoạn sông này, có hàng loạt những xưởng mộc, xưởng sơn, gara ô tô, xưởng cơ khí… với quy mô vừa và nhỏ đang tấp nập hoạt động ngày đêm. Tất cả đều bám chặt lấy hành lang sông, SÔNG HÀ NỘI: Ô nhiễm vẫn Người Hà Nội có lý do để “tự ti” khi những dòng sông trong lòng thành phố hầu hết đều đã chết hoặc đang ‘hấp hối’ vì ô nhiễm bủa vây. Hiện tại, những di sản thiên nhiên vô giá này gần như đang bị chính quyền sở tại “buông”, không hề có bàn tảy quản lý, giữ gìn. VIỆT HOÀNG