Ngày Nay số 258

NGAYNAY.VN ẨMTHỰC 63 hương thơm ngào ngạt. Bà ngoại bảo chị em tôi dỡ xôi ra rá cho tơi, chờ nguội. Trưa đến, dì Hai tôi đi làm về. Cả nhà cơm nước xong là bắt đầu sự nghiệp quấy chè kho và đảo chè con ong trên hai ô bếp than quả bàng vừa khơi lại lửa. Chiếc chảo đảo chè con ong thì cho mật mía hòa chút nước đun cho tan, đánhmột cái lòng trắng trứng gà quấy lên hớt bọt thật sạch, rồi cho xôi vào, cũng đảo liên tục, hạ lửa nhỏ dần. Chiếc chảo quấy chè kho thì cho đường kính vào đun với chút nước cho tan, rồi đổ đỗ vào quấy liên tục, hạ lửa nhỏ dần. Trước đó, dì Hai tôi đã đun chút nước gừng tươi và chút nước thảo quả (còn gọi là quả tò ho) và đem lọc lấy nước trong. Nước gừng đổ vào chảo chè con ong và nước thảo quả thì đổ vào chảo chè kho. Sau này, tôi được đi nhiều biết nhiều, mới thấy có làng gốm sứ Bát Tràng quấy chè kho còn cho thêm mứt bí và mứt sen, ăn cũng rất thú vị. Tuy nhiên hầu hết các gia đình Hà Nội đều chỉ quấy chè kho kiểu cổ truyền không mứt bí, không hạt sen. Hai chảo chè cùng sôi lục bục, mùi thơmngạt ngào. Tôi và côemgái sát tôimỗi người một đôi đũa cả cứ thế đảo quấy hai chảo chè mỏi bã tay mà hầu như chả được phép dừng lại. Thi thoảng dì Hai tôi sốt ruột sợ chị em tôi tay yếu, lại vào bếp vơ đũa đảo, quấy mạnh, ý để cho chè khỏi sát chảomà cháymất. Cái khó của chè kho là phải quấy cho mịn mướt, không còn một mảy đậu xanh nào. Nhưng cái khó của chè con ong là phải đảo cho còn nguyên hạt gạo nếp. Chảo chè con ong chóng được hơn. Em gái tôi bê ra sân đơm chè con ong vào những chiếc bát nông lòng, rồi để cho chè đi hơi nguội bớt. Lát sau thì úp ngược những chiếc bát ấy trên những chiếc đĩa nông lòng và rắc vừng rang lên trên. Trông đĩa chè con ong đầy đặn, tròn vum, nổi rõ hạt nếp óng ánh màu mật mía, lưa thưa những hạt vừng rang đã sát vỏ trắng ngà, tựa như một bầu trời đêmhuyền diệu lấp lánh những vì sao sáng. Tôiđượcbàngiaolạichảo chè kho để quấy tiếp dưới sự giám sát của bà ngoại đang đứng rang vừng ngay ở bếp bên cạnh. Vừng rang nhanh được lắm, lép bép trên chảo nóng. Mùi vừng thơmdậy lên. Bà ngoại đậy bếp lò, quay ra sân sát vừng sảy vỏ cho sạch rồi tất tả vào nhà ngang gọi em gái nhỏ của tôi cùng soạn mâm, lau đĩa. Quấy mỏi nhừ cánh tay. Chảo chè kho khô quánh quạnh, mới được nhấc ra khỏi bếp và được đơm ra những chiếcđĩanông lòng, trêncũng rắc vừng rang. Đĩa chè kho rắc lấm tấm mấy hạt vừng sát vỏ trắng ngà, nom đẹp như mặt trăng rằm đang tỏa sáng. Nhữngđĩa chè khovànghanh hanh, đặt cạnh những đĩa chè con ong mầu nâu nâu, trông vừađối chọi, vừa hài hòa cùng với nhau, thật đẹp quá. Tết ơi, yêu thế! Bà ngoại sắp chè ra những chiếc mâm nhôm, cứ từng đôi một. Bà lẩm nhẩm đếm đủ các cặp chè con ong, chè kho dành cho bữa cúng tất niên, cúng ba ngày Tết, cho đến tận bữa cỗ hóa vàng. Rồi những đĩa chè để tiếp khách đến chúc Tết nữa. Đoạn rồi, bà đậy lồng bàn lên các mâm chè, sai các cháu bê lên chái nhà trên gác hai để nơi thoáng gió. Nhưng lúc ấy, đám cháu còn mải tranh nhau vét chảo, cạy chè. Mỗi đứa em nhỏ được ưu tiên một chiếc đũa cả quấy chè nham nhở, gặm gọt một cách mê say. Mặt mũi lem nhem như hề. Sung sướng vô tận. Hai thức chè tết ấy nếu nấu cẩn thận, có thể để được đến mươi ngày. Nhưng nếu gặp tiết trời nồm ẩm, thì chỉ để được đếnTết hạ nêumồng bảy thángGiêng là cùng. Sau những bữa cỗ Tết, đồ tráng miệng xưa hầu như không có hoa quả. Mà thường chỉ có chè kho và chè con ong. Cứ phải xắnmỗi thứ chè hai ba đĩa, mới đủ cho mỗi người nhà tôi một đôi miếng. Ngọt sắt. Thơm dậy. Miếng chè con ong dẻo dính. Miếng chè kho bùi chắc. Ăn đâu hết đấy, vẫn thòm thèm. Chứ có đâu như bây giờ... Thừa mứa chứa chan. Những cái tết gần đây, cứ sáng ngày 30 âm lịch, trong chiếc làn đi chợ đựng đầy rau quả tươi của tôi, thể nào cũng có một đĩa chè kho và một đĩa chè con ong mua từ các bà hàng bán sẵn ngoài chợ. Chè được đơm trong chiếc đĩa nhựa be bé, bọc màng bọc thực phẩm trong suốt. Gọi là cho có để bày trên mâm cỗ tất niên cúng ban thờ gia tiên. Nhà neo người, cúng xong, hạ mâm cỗ xuống, thứ gì cũng chả ăn hết. Một số món đem cất tủ lạnh. Còn riêng đĩa chè kho và đĩa chè con ong dở dang do con cái đứa nào cũng sợ ngọt sợ béo, chỉ nếm náp lấy lệ thì cứ để bên ngoài. Vì để trong tủ lạnh nó sẽ khô cứng mất. Lay lắt đến độ mùng 3, mồng 5 Tết, là lại đem bỏ đi. Dù tiếc đến thẫn thờ. Lẩn thẩn thật. Có ai mà lại mong đói kém trở lại như thời bao cấp chiến tranh. Để mà thèm nhớ, mong ước hương thơm vị ngọt nhữngmón chè mứt cổ truyền xa xưa. n 6bước để tạonên món chè conong chuẩnvị. u v w x y z SaunhữngbữacỗTết, đồ trángmiệngxưahầunhưkhôngcó hoaquả.Mà thườngchỉ cóchèkhovàchè conong. Cứphải xắn mỗi thứchèhai bađĩa,mới đủchomỗi người nhà tôimột đôi miếng. Ngọt sắt. Thơmdậy.Miếngchè conongdẻodính.Miếng chèkhobùi chắc. Ănđâuhết đấy, vẫn thòmthèm. Chứcóđâu nhưbâygiờ... Thừamứachứachan.