Ngày Nay số 272

NGAYNAY.VN BẢOTỒNDI SẢN 6 Số272 - ThứNăm, ngày29/4/2021 ANH ĐỨC Kết nối người trẻ Tương lai của những di sản sẽ phụ thuộc phần lớn vào quyết định và hành động của thế hệ trẻ - những người sẽ trở thành các nhà lãnh đạo và ra quyết định trong tương lai. Kết nối và huy động sức mạnh trẻ nằm trong kế hoạch chiến lược của nhiều quốc gia, giúp thanh niên hiểu hơn giá trị lịch sử và kinh tế của di sản, từ đó khơi dậy, nhân lên niềm đam mê và ý thức bảo tồn, phát triển di sản quốc gia. Yemen - Huy động sức mạnh trẻ bảo tồn di sản Yemen nằm ở cực nam của Bán đảo Ả Rập, có nhiều di tích lịch sử và thành phố cổ di sản thế giới như thành phố cổ có tường bao quanh Shibam, thành phố cổ Sana’a, thị trấn lịch sử Zabid và quần đảo Socotra. Tuy nhiên xung đột nổ ra từ năm 2014, khiến nền kinh tế và cơ sở hạ tầng của Yemen suy giảm và người dân Yemen - đặc biệt là phụ nữ và thanh niên - rơi vào tình trạng khó khăn về kinh tế. Ngoài những đau khổ gây ra cho người dân Yemen, di sản văn hóa của đất nước cũng đối mặt với nguy cơ bị tàn phá. Nhiều công trình, di sản bị phá hủy, hư hại trong các cuộc pháo kích. Tình trạng bất ổn khiến kinh tế suy giảm, tỷ lệ thất nghiệp cao và gia tăng nghèo đói trong các hộ gia đình Yemen khiến chính quyền nước này cũng thiếu các nguồn lực để phối hợp bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa. Ngoài ra, các yếu tố như thời tiết, dịch bệnh cũng ảnh hưởng đến nỗ lực bảo vệ di sản của quốc gia. Trong bối cảnh đầy thách thức này, dự án “Đổi sức lấy tiền: Thúc đẩy cơ hội sinh kế cho thanh niên thành thị ở Yemen” đã tạo nên sự thay đổi nhận thức lớn trong lớp thanh niên trẻ. Dự án tạo cơ hội việc làm cho thanh niên Yemen trong các thành phố và giúp họ trở thành những người tham gia bảo tồn và phục hồi di sản địa phương. Dự án cũng nằm trong Khung chiến lược của Liên hợp quốc ứng phó với tác động kinh tế xã hội của COVID-19 ở Yemen, với mục tiêu tạo cơ hội việc làm cho 4.000 nam và nữ thanh niên bảo vệ di sản văn hóa tại bốn trung tâm đô thị lịch sử khác nhau: Sana’a, Shibam, Zabid và Aden. Sami là một trong số hàng trăm thanh niên Yemen được tuyển dụng trong Dự án, với công việc làm tại Bảo tàng Quốc gia Cung điện Sultan ở Aden. Bảo tàng này nhìn ra chợ cá trung tâm Aden, nơi Sami từng nhiều năm buôn bán cá, rất vất vả nhưng thu nhập bấp bênh. Hiện tại, Sami nhận lương ổn định hàng tuần. Cuộc sống của anh thay đổi rất nhiều từ Dự án; hay nói cách khác, Dự án đã “hồi sinh” cuộc sống của Sami và nhiều bạn bè cùng trang lứa của cậu, mở ra “cánh cửa” để họ nuôi sống bản thân, gia đình và thực hiện những giấc mơ khác của mình. Dự án được thực hiện bởi UNESCO và Quỹ Phát triển Xã hội, với tổng kinh phí là 10 triệu euro, kéo dài cho đến năm 2022. Thông qua sự kết hợp giữa tạo việc làm trong lĩnh vực văn hóa với việc bảo tồn và phục hồi kiến trúc đô thị, UNESCO và Liên minh châu Âu hỗ trợ những người dễ bị tổn thương nhất phục hồi sau khó khăn. Bất chấp đại dịch COVID-19, tính đến tháng 3 năm 2021, dự án đã đạt được các kết quả: khảo sát hơn 8.000 tòa nhà lịch sử; ổn định và phục hồi 130 tòa nhà lịch sử, tuyển dụng hơn 1.300 lao động trẻ dưới 35 tuổi, thu hút hơn 500 thanh niên tham gia chương trình văn hóa và chiến dịch truyền thông về di sản… Có thể nói dự án tái khẳng định tầm quan trọng của phương pháp tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong việc bảo vệ di sản văn hóa và nâng cao khả năng đối phó của các đô thị, theo cách đảm bảo quyền sở hữu của cộng đồng đối với di sản. Dự án không chỉ giúp bảo tồn các di sản văn hóa, tạo việc làm cho giới thanh niên trẻ, mà qua đó còn tạo sự gắn kết xã hội, ngăn chặn bạo lực cực đoan, góp phần xây dựng đối thoại và hòa bình tại một quốc gia có nhiều bất ổn như Yemen. Algeria- Kết nối người trẻ và di sản Một dự án tương tự cũng đang diễn ra tại một thị trấn hẻo lánh của Algeria, nhằm mục đích kết nối cộng đồng địa phương với địa điểm khảo cổ, thông qua các hội thảo giáo dục cũng như nhiều hoạt động dành cho cư dân trẻ. Thị trấn Djémila được ghi vào danh sách Di sản Thế giới năm 1982, là những gì còn sót lại của nền văn minh La Mã cổ đại và là một ví dụ nổi bật về loại hình quần thể kiến trúc cho một giai đoạn quan trọng trong lịch sử La Mã ở Bắc Phi, từ thế kỷ thứ 2 đến thế kỷ thứ 6. Tuy nhiên thời tiết cũng như lượng khách du lịch lớn, ảnh hưởng ít nhiều đến nguyên trạng của thành cổ. Chính quyền khu vực ngay lập tức có kế hoạch tận dụng đội ngũ thanh niên trẻ địa phương, chung tay trong nỗ lực bảo vệ và phát huy di sản. Kể từ năm 2003, thành phố Djémila và Bảo tàng Djémila đã phát triển một chương trình cộng đồng kết nối những người trẻ tuổi với Di sản thế giới. Là một phần của chương trình, các cư dân trẻ tham gia vào các hội thảo đào tạo và các hoạt động trong khuôn viên di sản. Chương trình nhằm mục đích nâng cao nhận thức về Di sản thế giới, đồng thời cung cấp các cơ hội đào tạo và giáo dục cho Dựánkết nối người trẻ vàdi sản tại Algeria. Chương trìnhGiáo dụcdi sảnđãđạt được nhữngkết quảbất ngờ khi nhiềuemhọc sinhcó thểhiểu rõvàkể tường tậncác lễhội vănhóa tâmlinhvà lịchsửđằng saunhữngngôi già lamcổ tựPhật giáomà trướcđây chúnghoàn toànkhônghiểu.