Sốđặcbiệt thích ồn ào, người sáng tác họ không có thích xô bồ đâu, lắm lúc chỉ muốn ở một mình. Mà tôi cũng vậy”. Bà cũng là một người sáng tác, bà cũng làm thơ. Mùa đông năm 2002, bảy năm sau ngày mất của nhạc sĩ Văn Cao, bài thơ “Tìm anh trong giấc mơ” ra đời, kể về nỗi lòng nhung nhớ của người vợ: “Mùađôngdài và lạnh Lòngembuồnvô tận Anh rađi lâu rồi Khôngngoái lại tìmem…” *** Bà nhìn vào khoảng xanh xa xăm bên ngoài cửa sổ: “Cách đây hai năm, tôi vẫn còn niềm yêu thích với mọi thứ xung quanh đấy chứ, từ những điều nhỏ nhặt, những cuộc chuyện trò, những phút lặng yên. Nhưng kể từ khi bị gãy chân, phải nhờ con cháu cõng mới có thể di chuyển, chân tôi đến giờ vẫn đau, và tôi cảm thấy mọi niềm vui bỗng trởnên rất nhạt nhòa...”. Bà hướng ánh mắt nhìn lên kệ sách, nơi lưu giữ những hình ảnh xưa, những tờ bằng khen, những bức tượng tạc, áng văn thiênhạ viết cho ông. Rồi tới cây đàn piano cũ, nơi nhạc sĩ Văn Cao và con gái lần đầu đàn lên những nốt của bài “Mùa xuân đầu tiên” cho bà nghe, chính vào Tết năm 1976, mùa xuân đầu tiên của một nước Việt Nam thống nhất. Hìnhnhư, bà lại nhớngười bạnmuôn nămcũ củamình. Bao nhiêu điều đã từng hiện hữu rồi tan biến theo dòng chảy thời gian. Xuân, hạ, thu, đông rồi lại xuân.Trênđài, tiếng hát của Amee vang lên thật khẽ: “Đợi anh mà xuân hạ thu đông cũng tàn Lại thêm mùa xuân, mùa xuânnữađã sang Ước muốn được gặp nhau chẳngbiết đếnbaogiờ Để em cứ mãi một mình trongbaogiấcmơ…”. n * “Xuân hạ thu đông, rồi lại xuân” là chương trình truyền hình thực tế về âm nhạc được lên sóng từ ngày 7/1/2021 với tiêu chí “mang âm nhạc chữa lành tâm hồn”, cũng là tên bài hát của nữ ca sĩ trẻ Amee (2000). không. Bà chỉ lắc đầu cười mỉm, bảo rằng bà đã kết hôn và đi cùng ông từ rất sớm. Từ bỏ cuộc sống nhung lụa, cô tiểu thư “đi theo cụ Hồ”, cùng chồng lên Việt Bắc, gia nhập vào đời sống kháng chiến chống Pháp. Suốt 8 nămgian khổ, bà cất đi những tà áo dài, những bộ quần áo đẹp, và khoác lên mình bộ quần áo cánh nâu nhuộm lá chàm ở Việt Bắc. Tình yêu dành cho đất nước, dành cho chồng con đã giúp bà có nghị lực để gan góc, vượt qua tất cả mọi gian khó. Bà tin vào định mệnh, tin đó là sứ mệnh mà cuộc đời dành trao. Nhưng dù có gặp khó khăn cơ cực đến cỡ nào, người phụ nữ Hà Nội vẫn không đánhmất đi nét thanh lịch Tràng An. Điều này đến tận bây giờ, ở tuổi 95, vẫn còn lưu lại trên gương mặt, ánh mắt bà. Bà bảo, hai vợ chồng bà chẳng ai đóng “vai dữ” trong việc nuôi dạy con: “Hai chúng tôi không ai to tiếng hết. Ông ấy từ khi lấy tôi đến giờ là toàn nói nhỏ, không nói to, không quát mắng con, hiền.” “Giữa những ngày dằng dặc. Chỉ cònkhuônmặt em Sáng trongvàbình lặng...” Những vần thơ đầy ắp tình cảm ấy nhạc sĩ Văn Cao đã viết riêng cho bà Thúy Băng. Ông còn viết nhạc, vẽ chân dung bà. Hình ảnh bà thời trẻ khoác bộ áo dài hồng với mái tóc đen nhánh, gương mặt an yên là bức ảnh được công chúng biết đến nhiều nhất. Một phiên bản đen trắng (ảnh chụp ép plastic) của bức tranh này giờ cũng đang được đặt ngay đầu giường trong buồng ngủ của bà. Bà Thúy Băng có ba bức chân dung Văn Cao vẽ bà mà gia đình đang khóa kỹ trong hòm, vì sợ “người ta thích quá mà đòi mua mất”. Ông Nghiêm Thành nói: “Cũng sẽ đến một ngày gia đình công khai những bức tranh thôi, nhưng giờ chưa phải lúc. Phải khi nào kỹ thuật lưu giữ và bảo quản tranh đạt đến mức độ hoàn thiện, bao gồm hệ thống máy hút ẩm hay chiếu sáng tại nơi trưng bày, đảm bảo chất lượng tranh, thì gia đình mới có thể tính đến chuyện ấy được.” *** Sau ngày Thủ đô Giải phóng, bà trở về sống cùng ông và các con tại căn hộ ở tầng hai phố Yết Kiêu, và gắn bó với ngôi nhà ấy suốt 70 năm nay. Hai vợ chồng có với nhau 5 người con, 12 người cháu và 10 người chắt. Cũng có người theo âmnhạc, người theo hội họa, bàThúy Băng và chồng luôn để con cháu tự do lựa chọn và sống theo đam mê củamình. Ở cùng và chăm sóc bà hiện nay là vợ chồng họa sĩ Nghiêm Thành - Ngọc Mai và cậu cháu trai Đào Phan. “Khi em ra đời thì ông bà cũng già rồi. Ông mất khi em mới 5 tuổi, còn bà thì ở bên em từ thơ ấu đến giờ”, Phan kể. “Ký ức về ông thì em có nhưng không nhiều. Mà hình ảnh khắc sâu nhất là những khi bà dắt tay ông ra sân ngắm cảnh. Nhìn hai ông bà đứng cạnh nhau tình cảm lắm ạ”, cậu cười. Hà Nội giờ đã muôn phần thay đổi, kể cả phố cổ cũng dầnmangnét hiệnđại, không còn giữ được cái kiểu nguyên sơ như ban đầu. Nếp sống, chợ búa cũng chẳng như trước. Nhưng bà Băng và căn nhà ấy dường như vẫn giữ nguyên dáng vẻ của một thời đã xa. *** Từ người lạ thành người thân, rồi thành người nhà, thành người bầu bạn, bà Thúy Băng đã nấu ăn cho Văn Cao, người đến trong đời bà gần 50 năm và những thương yêu vẫn lắng đọng mãi thêm 30 năm sau khi nhạc sĩ rời cõi tạm. Bà nhớ những lúc mình nấu cơm khi ông đói, chăm khi ông ốm đau, ngồi kề bên khi ông vẽ: “Ông ấy hay vẽ tranh, tôi ngồi bên cạnh, ông ấy thiếu màu gì thì tôi lấy cho màu đấy. Ông nhà tôi thích vẽ tranh chân dung lắm, ông ấy vẽ cho cả cà phê Lâm nữa”. Bất kể ngày hay đêm, cứ có cảm hứng là ông lại ngồi sáng tác.“Ông không BàNghiêm ThúyBăng gặpgỡ phóngviên NgàyNay. Ảnh: Kondou. Khônggian mộcmạc, yên bình trong ngôi nhà của bàNghiêm ThúyBăng và cốnhạc sĩ VănCao. Ảnh: Kondou. Cũng sẽ đến một ngày gia đình công khai những bức tranh thôi, nhưng giờ chưa phải lúc. Ông Nghiêm Thành NGAYNAY.VN 37 ĐẤTHÀNỘI - NGƯỜI HÀNỘI
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==