cuộc trao đổi với Ngày Nay, đó là kỳ vọng về việc tiết kiệm thời gian cùng như nâng cao hiệu quả giảng dạy cho giáo viên khi triển khai AI rộng rãi trong giáo dục. Ông cho biết, kể từ những năm 1950, các công nghệ giáo dục đã liên tục được quảng bá với lời hứa giảm tải công việc cho giáo viên, nhưng thực tế không phải vậy. AI không làm giảm khối lượng công việc, mà chỉ thay đổi bản chất công việc của người dạy. Một số hệ thống có thể tự động chấm điểm hoặc cung cấp nội dung học tập theo mức độ cá nhân hóa, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc giáo viên có nhiều thời gian hơn để tập trung vào phát triển tư duy phản biện và khả năng sáng tạo cho học sinh. Ngược lại, giáo viên ngày càng bị ràng buộc nhiều hơn vào các quy trình giám sát, quản lý dữ liệu do AI tạo ra. Về lâu dài, điều này làm giảm sự linh hoạt và tính chủ động trong hoạt động giảng dạy của họ. của AI giáo dục Giáo sưWayneHolmes là chuyêngia hàngđầucủa lĩnhvực Trí tuệnhân tạo trongGiáodục (AIED). Ônghiện làgiảng dạy tại KhoaGiáodục vàXãhội củaĐại học London, VươngquốcAnh. Với bằng Tiến sĩ từĐại họcOxford, cácnghiêncứu củaông tập trungvàocáchápdụngAI đểnângcaovàhiểu rõhơnvềviệchọc, đồng thời xemxét các tácđộngđạođức vàxãhội củaAI trongbối cảnhgiáodục. Giáo sư Holmes cũng nhấn mạnh sự bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục có thể tăng cao khi AI được triern khai phổ biến. Những trường học có điều kiện tài chính tốt có thể đầu tư vào nhân lực và các công nghệ tiên tiến, trong khi các trường có ít nguồn lực hơn buộc phải chấp nhận giải pháp thay thế giáo viên bằng hệ thống AI. Điều này sẽ dẫn đến một thực trạng tồi tệ khi học sinh ở các trường giàu vẫn được tiếp cận với giáo viên thực sự, còn học sinh ở các trường nghèo chỉ được giảng dạy thông qua những chương trình học do máy móc vận hành. Nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ, sự phân hóa này sẽ ngày càng nghiêm Việc ứngdụngAI tronggiáodục đangđặt ranhiều thách thức. trọng, tạo ra một hệ thống giáo dục thiếu công bằng, nơi những học sinh có điều kiện sẽ được hưởng nền giáo dục chất lượng cao hơn hẳn so với những em có hoàn cảnh khó khăn. AI phục vụ ai? Nguy cơ trên cũng liên kết với một vấn đề khác cần được quan tâm là quyền riêng tư của học sinh khi học tập với AI. Theo nghiên cứu của giáo sư Holmes, nhiều hệ thống giáo dục hiện nay sử dụng AI để theo dõi cảm xúc, phân tích biểu cảm và hành vi của học sinh trong lớp học nhằm đưa ra những đánh giá tự động. Điều này không chỉ gây áp lực tâm lý mà còn tạo ra một môi trường học tập thiếu tự nhiên. Khi AI có thể ghi nhận từng cử chỉ, phản ứng của học sinh mà không có sự minh bạch hay giám sát đầy đủ, quyền riêng tư của người học sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Đặc biệt, các công nghệ giám sát bằng AI có thể không chính xác và vô tình củng cố những định kiến sai lệch. Các nghiên cứu cho thấy các hệ thống nhận diện khuôn mặt AI có tỷ lệ sai sót cao hơn đối với những nhóm học sinh có đặc điểm nhân khẩu học khác nhau, gây ra sự thiên vị không công bằng trong đánh giá học tập. Chính vì vậy, Liên minh châu Âu đã có động thái cấm các hệ thống AI theo dõi cảm xúc trong giáo dục nhằm bảo vệ học sinh khỏi những tác động tiêu cực của công nghệ. Cùng với đội ngũ các chuyên gia về AI trong giáo dục trên thế giới, giáo sư Wayne Holmes cho rằng cần có các chính sách và quy định chặt chẽđểđảmbảoAI không làm suy giảm chất lượng giáo dục cũng như quyền lợi của học sinh. Ông chia sẻ: việc sử dụng AI trong giảng dạy cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tập trung vào việc hỗ trợ giáo viên thay vì thay thế họ. Đồng thời, giáo viên, học sinh và phụ huynh cần nâng cao nhận thức về những rủi ro tiềm ẩn của AI để có cách tiếp cận chủ động và phù hợp hơn. Ông nhấn mạnh vấn đề không nằm ở việc có nên sử dụng AI trong giáo dục hay không, mà là cách sử dụng nó như thế nào để đảm bảo nền giáo dục nhân văn, công bằng và hiệu quả. “AI nên là một trợ thủ đắc lực giúp giáo viên và học sinh phát huy tối đa tiềm năng của mình, thay vì trở thành trung tâm của nền giáo dục. Nếu không kiểm soát tốt, AI có thể làm suy yếu những giá trị mà hoạt động giáo dục đang cố gắng đạt tới trong hàng thế kỷ qua”, chuyên gia nghiên cứu cấp cao về AI trong giáo dục cảnh báo. Thay vì ứng dụng AI một cách ồ ạt, điều quan trọng là xây dựng một chiến lược sử dụng AI hợp lý, có sự giám sát chặt chẽ, đảm bảo rằng AI phục vụ con người, chứ không phải ngược lại. n AI nên là một trợ thủ đắc lực giúp giáo viên và học sinh phát huy tối đa tiềmnăng của mình, thay vì trở thành trung tâm của nền giáo dục. Giáo sư Wayne Holmes NGAYNAY.VN 13 CHUYÊNĐỀ Số421 | ThứNăm, ngày 20/3/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==