Báo chí nhân văn và vai trò thúc đẩy công nghiệp văn hóa Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ sang nền kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa đã và đang trở thành một trụ cột chiến lược, không chỉ tạo giá trị kinh tế mà còn góp phần định hình bản sắc, củng cố sức mạnh mềm quốc gia và lan tỏa các giá trị nhân văn. Theo báo cáo vào năm 2022 của UNESCO, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo hiện đóng góp hơn 3.000 tỷ USD vào nền kinh tế toàn cầu, chiếm khoảng 3,1% GDP và tạoragần50triệuviệc làmtrực tiếp trên toàn thế giới. Những con số ấy cho thấy văn hóa, một yếu tố từng được xem là “phụ trợ”, giờ đã trở thành động lực phát triển không thể thiếu của thời đại mới. Không chỉ là ngành sinh lời, công nghiệp văn hóa còn là biểu hiện sống động của bản sắc và sức sáng tạo dân tộc. Những sản phẩm văn hóa, từ âm nhạc, điện ảnh, trò chơi điện tử, đến thủ công mỹ nghệ, thời trang, lễ hội, vừa có giá trị biểu đạt, vừa mang khả năng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Nhận thức được vai trò chiến lược này, nhiều quốc gia đã đưa công nghiệp văn hóa trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Tại Việt Nam, dấu ấn của công nghiệp văn hóa đang ngày một rõ nét. Từ năm 2016, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, với mục tiêu đưa tỉ lệ đóng góp của ngành này lên 3% GDP. Các lĩnh vực trọng điểm được xác định không chỉ thể hiện sự đa dạng, mà còngắnbó chặt chẽ với đời sống cộng đồng, với di sản văn hóa truyền thống lẫn sáng tạo đương đại. Tuy nhiên, công nghiệp văn hóa tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức: thiếu cơ chế đồng bộ, năng lực nhân lực còn hạn chế, thị trường chưa phát triển ổn định, và đặc biệt – vai trò của truyền thông văn hóa vẫn chưa được khai thác đầy đủ. Trong một xã hội đang định hình những nhu cầu văn hóa mới, báo chí cần vượt qua vai trò đưa tin truyền thống để trở thành chủ thể kiến tạo, định hướng nhận thức, nuôi dưỡng thị hiếu sáng tạo và kết nối cộng đồng với những giá trị bền vững. Đây chính là khoảng trống mà báo chí nhân văn, đặc biệt là báo chí theo tinh thần UNESCO, có thể và cần lấpđầy. Không đơn thuần phản ánh thực tế, báo chí mang định hướng văn hóa – di sản – giáo dục còn có chức năng gợi mở tư duy, thúc đẩy đối thoại và khơi dậy tiềm lực sáng tạo từ cộng đồng. Trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, truyền thông không chỉ là “công cụ lan tỏa”, mà là “cấu trúc nền tảng”, nơi những giá trị mới được thai nghén, định hình và truyền đi với tầm ảnh hưởng xã hội rộng lớn. Nền tảng truyền thông từ tinh thần UNESCO Trong hệ sinh thái báo chí hiện đại, nơi tốc độ lan truyền thông tin ngày càng nhanh nhưng độ sâu văn hóa ngày càng mỏng, Tạp chí Ngày Nay nổi bật như một trường hợp đặc biệt, một thiết chế báo chí phi lợi nhuận, được xây dựng trên nền tảng giá trị UNESCO và kiên trì theo đuổi mô hình truyền thông nhân văn, bền vững, sáng tạo. Không chạy theo xu hướng giật gân hay công nghiệp hóa nội dung, Ngày Nay lựa chọn cách làm báo chậm mà chắc: Lấy văn hóa làm nền tảng, tri thức làm mũi nhọn và cộng đồng làm trung tâm. Chính thức ra mắt vào năm 2002 với tư cách là cơ quan ngôn luận của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Ngày Nay ra đời trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hội nhập quốc tế, đứng trước yêu cầu cấp bách của việc gìn giữ bản sắc trong dòng chảy toàn cầu hóa. Chính vì thế, từ những ngày đầu, tạp chí đã xác định rõ hướng đi, khi truyền thông không phải để lấp đầy khoảng trống dư luận, mà để mở rộng không gian tri ThS LƯU DIỆU LINH Tạp chí - Gắn kết tinh và công nghiệp vănhóa trong Là cơ quan ngôn luận của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Tạp chí Ngày Nay không chỉ phản ánh dòng chảy văn hóa đương đại mà còn góp phần kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp văn hóa Việt Nam trên nền tảng giá trị UNESCO – nơi di sản, sáng tạo và truyền thông hội tụ vì sự phát triển bền vững. Tập thể Tạp chí NgàyNay luônđồnghành cùng các sựkiện của cộngđồng. Các đại biểu quốc tế vàViệt Namcùng thôngqua TuyênngônHạ Long– vănkiện lịch sửkhẳng địnhvai trò trung tâmcủa vănhóavàbáo chí trongphát triểnbềnvững. Tạpchí NgàyNay làmột trongnhữngđơnvị báochí tiên phonggópphầnkiến tạokhônggianchính sách toàncầu vềvănhóa, trongđóTuyênngônHạLongchính làdấuấn nổi bật... Tuyênngônđề caoba trụcột phát triển: bảovệ quyền lợi người làmsáng tạo, giáodụcdi sảncôngbằngvà tăng tínhkết nối chohệ sinh thái côngnghiệpvănhóa. NGAYNAY.VN 18 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==