Hành trình phát triển đi cùng với lịch sử dân tộc TS. Hồ Trọng Minh, Phó Trưởng khoa Đồ họa, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam là người đã vừa nghiên cứu, vừa trực tiếp thiết kế nhiều đồng tiền trong bộ tiền Polymer hiện hành. Theo ông Minh, lịch sử tiền tệ Việt Nam bắt đầu từ khá sớm, với đồng tiền Thái Bình Hưng Bảo được cho đúc từ năm 970 dưới thời vua Đinh Tiên Hoàng. Đến năm 1937, đồng tiền giấy đầu tiên được Hồ Quý Ly cho phát hành dưới triều đại nhà Trần. “Có thể nói, Hồ Quý Ly là một nhà cải cách lớn. Trước bối cảnh triều Trần suy vi, nhận thấy sự cần thiết trong việc cải cách nền kinh tế, ông đã chophát hành tiềngiấy với những hình tượng đặc trưng như rồng, sóng hay tứ linh, nhằm thay thế việc sử dụng tiền đồng trong giao thương”, ông Minh chia sẻ. Mặc dù sự tồn tại của đồng tiền giấy này không kéo dài do tình hình xã hội rối loạn trước sự xâm lược của nhà Minh, nhưng đây đánh dấu cuộc cách mạng tiền tệ đầu tiên trong lịch sử dân tộc. Đến cuối thế kỷ 19, Ngân hàng Đông Dương phát hành nhiều mệnh giá tiền giấy và lưu thông ở Đông Dương thuộc Pháp. Tờ tiền này được in ở nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, tiếng Miên, tiếng Lào, tiếng Hán và tiếng Anh, phản ánh sự áp đặt kinh tế của chế độ thực dân tại nước ta thời điểm đó. Phải đến sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, tiền tệ Việt Nam mới thực sự mang dấu ấn của một quốc gia độc lập khi Chính phủ lâm thời thực hiện một cuộc “cách mạng” về tiền tệ. Đồng chí Phạm Văn Đồng, lúc đó là Bộ trưởng Bộ Tài chính, đã tiến hành triệu tập nhóm 20 họa sĩ để thiết kế những đồng tiền tài chính đầu tiên cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. “Đó là một giai đoạn vô cùng gian khổ nhưng đầy tự hào. Các họa sĩ thiết kế tiền đầu tiên phải kể đến như Mai Văn Hiến, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Sáng, Bùi Trang Chước và Nguyễn Hiến đã phải làm việc trong điều kiện hết sức khó khăn, thiếu thốn vật chất. Nhà in phải nhiều lần di chuyển từ Hà Nội về đồn điền Chi Nê của nhà tư sản yêu nước Đỗ Đình Thiện, rồi lại chuyển lên chiến khu Chiêm Hoá. Do đó, chất lượng tiền in ở thời điểm này tương đối kém, nhưng đó là cả bức tranh toàn cảnh đậm chất anh hùng ca về cuộc kháng chiến kiến quốc cam go”, TS. Hồ Trọng Minh cho biết. Đến năm 1951, để phục vụ cho công cuộc kháng chiến và xây dựng đất nước, NgânhàngQuốcgiaViệt Nam (nay là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) ra đời và phát hành một hệ thống tiền tệ mới, có chất lượng in tốt hơn. Hệ thống tiền 1951đã phục vụ đắc lực chomột giai đoạn lịch sử quan trọng, khẳng định vị thế của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và tiếp tục củng cố nền tảng tài chính của đất nước ngay trong những ngày kháng chiến gian nan nhất. Năm 1959, một hệ thống tiền tệ mới đã được phát hành, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong thiết kệ tiền Việt. “Đây có thể nói là hệ thống tiền đặc biệt nhất của nước ta, khi lần đầu tiên hình tượng Quốc huy Việt Nam xuất hiện trên tiền giấy, khẳng định chủ quyền quốc gia một cách rõ ràng. Hơn nữa, đây cũng là lần đầu tiên chúng ta có được sự độc lập về ngôn ngữ khi đồng tiền chỉ được in bằng tiếng Việt. Có thể nói, chúng ta có một hệ thống tiền hoàn toàn độc lập khi nhìn nhận dưới góc độ chính trị và văn hoá, với biểu hiện ở ngôn ngữ và hình tượng đặc trưng nhất”, TS. Hồ Trọng Minh nhấn mạnh. Sau khi thống nhất đất nước, năm 1976, một bộ tiền thống nhất được sử dụng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, đến giữa thập niên 80, chính sách “giá – lương – tiền” khiến nền kinh tế Việt Nam rơi vào khủng hoảng lạm phát tăng cao, đồng tiền mất giá nghiệm trọng. Trước tình hình đó, Nhà nước đã thực hiện đổi tiền nhằm giải quyết những khó khăn về kinh tế. Theo đánh giá của chuyên gia nghiên cứu, hệ thống tiền mới năm 1986 là hệ thống tiền phức tạp nhất, tồn tại tới nay gần 40 năm, với khoảng 20 mệnh giá khác nhau. Bộ tiền gồm cả tiền giấy lẫn tiền xu, nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch của nền kinh tế trong NGỌC PHẠM Khát vọng dân tộc trong Đồng tiền không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn là một di sản văn hóa, lưu giữ giá trị lịch sử đặc biệt. Những đồng tiền đã và đang lưu hành trở thành vật phẩm sưu tầm quý giá, chứa đựng câu chuyện về quá khứ cũng như khát vọng của dân tộc. TS. HồTrọngMinhhiện làPhóTrưởngkhoaĐồhọa, Trường Đại họcMỹ thuật ViệtNam. Ông là chuyêngianghiêncứu mỹ thuật trên tiềngiấyViệtNam,mỹ thuật vàmỹ thuật ứng dụngvới địnhhướngđảo tạovàphát huybản sắc vănhoá nghệ thuật dân tộc. Trong10nămcông tác tại CụcPhát hànhvàKhoquỹ, NgânhàngNhànướcViệtNam, ông là hoạ sĩ thamgia thiết kếnhiềumẫungânphiếu thanh toán, mẫu tiềnhiệnđangđược lưuhành trên toànquốc, cũngnhư cácmãu tiền lưuniệmchoViệtNamvànướcngoài. TS. HồTrọngMinh, PhóTrưởngkhoaĐồhọa, TrườngĐại họcMỹ thuật Việt Nam. ChândungChủ tịchHồChíMinh trên tiềngiấyViệt Nam. NGAYNAY.VN 32
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==