vỏ cây thành bột giấy sau khi luộc (có thể có sự hỗ trợ của máy móc nhưng không được làm ảnh hưởng tới độ dài của xơ sợi tại khâu này). Ngoài ra, chất keo nhớt tự nhiên từ vỏ gỗ cây mò là một điều đặc biệt với giấy dó truyền thống củaViệt Nam. Ngoài tác dụng phân tán bột đều trong nước, nó còn giúp bóc tách từng tờ giấy sau khi ép khô. Điều này vẫn chưa được lý giải một cách khoa học cho tới tận bây giờ. Lan tỏa bản sắc văn hóa tới cộng đồng Triển lãm “Vũ điệu của giấy” năm 2014 của Zó Project đã đánh dấu bước khởi đầu quan trọng. Một năm sau, “Hồn dó” hợp tác với Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc đã giúp Zó chính thức thành lập công ty và nhận giải thưởng từ CSIP – tổ chức đầu tiên đưa khái niệm doanh nghiệp xã hội vào Luật Doanh nghiệpViệt Nam. Zó không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn sáng tạo sản phẩm ứng dụng như sổ tay, thiệp chúc mừng, trang sức, túi xách, nội thất hay thậm chí là in ấn công nghiệp. Nhờ hỗ trợ ban đầu từ các quỹ xã hội, Zó ổn định trong 3 năm đầu, sau đó tự vận hành, tạo việc làm ổn định và thu nhập thêm cho phụ nữ địa phương và cộng đồng dân tộc thiểu số như Mường, Dao. Đồng thời, chị Nhung còn thuyết phục các nghệ nhân thay đổi suy nghĩ về mở rộng sản xuất, liên kết với họ để tạo sản phẩm như lịch, lồng đèn và đưa ra thị trường Pháp, Ý, Úc. Dù đã có những giai đoạn đối mặt với khó khăn trong thời điểm dịch bệnh, chị Nhung vẫn kiên trì: Chúng tôi chờ đợi 10 năm để trở về cái nôi của giấy dó, nỗ lực bảo tồn và làm cho nó sống động trong đời sống hiện đại. Đặc biệt, năm 2024, Zó Project hợp tác với phường Bưởi (quận Tây Hồ cũ) mở dịch vụ du lịch văn hóa tại 189 Trích Sài, tái hiện làng nghề làm giấy dó của vùng Bưởi xưa với nhà cổ, dụng cụ thủ công và tượng mô phỏng 8 công đoạn sản xuất. Điểm du lịch này không chỉ thu hút du khách quốc tế mà còn giáo dục thế hệ trẻ về di sản, giúp họ trân trọng giá trị dân gian giữa cuộc sống đô thị. Các hoạt động như biểu diễn nghệ thuật truyền thống vào tối thứ Sáu hàng tuần tạo khônggian tương tác, khuyến khích người trẻ thamgia. Không dừng lại ở việc bảo tồn, chị Trần Hồng Nhung đã biến Zó Project thành cầu nối lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống đến cộng đồng rộng lớn hơn, đặc biệt là thế hệ trẻ và Gen Z. Zó tổ chức các workshop và lớp học trải nghiệm cuối tuần, nơi người thamgia tự tay làm sản phẩm từ giấy dó, như quạt, tranh, hoa tai thủ công, học về lịch sử nghề và câu chuyện đằng sau từng sợi giấy. Zó Project tập trung vào GenZqua các chiếndịch sáng tạonhư“Dó - Chuyện tiếpnối”, do nhóm sinh viên Đại học FPT TP.HCM thực hiện, nâng cao nhận thức về giá trị giấy dó và ứng dụng trong thời trang, nội thất với workshop “DóTinh Hoa - Gói ChânTình”. Đồng thời, chị Nhung hợp tác với các chuyên gia, thợ thủ thủ công và hai sinh viên từ Đại học Wisconsin - Madison trong triển lãm “Hành trình sợi và giấy dó” tại Ecopark, giới thiệu ứng dụng giấy dó qua sản phẩm nghệ thuật, truyền tải tới công chúng những ứng dụng của giấy dó trong đời sống. Nhằm lan tỏa công việc làmgiấy dó truyền thống này, trong tương lai, chị Nhung ấp ủ sẽ xây dựng hệ thống kiến thức về giấy dó qua podcast, giúp những người quan tâm đến giấy dó có kênh thông tin để tìmhiểumột cách dễ dàng và logic nhất. Bằng mô hình doanh nghiệp xã hội, chị Trần Hồng Nhung hướng đến Zó Project vừa bảo tồn di sản, vừa tạo sinh kế cho cộng đồng, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về tình yêu đối với văn hóa truyền thống. Chị hy vọng rằng, giấy dó không chỉ dừng lại là một nghề, mà chị mong muốn dùng sức mạnh của cộng đồng để xây dựng cả một tương lai cho ngành giấy thủ công truyền thống của Việt Nam với đầy đủ chuỗi cung ứng. n giấy dó Việt Các emnhỏđược hướngdẫn làmgiấy dó. Một bước trong quy trình làm giấy dó. Chúng tôi chờ đợi 10 năm để trở về cái nôi của giấy dó, nỗ lực bảo tồn và làm cho nó sống động trong đời sống hiện đại. Chị Trần Hồng Nhung NGAYNAY.VN 11 CHUYÊNĐỀ Số447 | ThứNăm, ngày 18/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==