Vớinhàbáo, chuyêngia ẩm thực Vĩnh Quyên, mỗi bông sen như đoá thơm duyên, gói trong đó không chỉ là hương sen, mà còn là câu chuyện, ký ức vàmột nếp sống thanh lịch của người Hà thành. Mùa sen ngắn, hương sen dài Sen bách diệp Tây Hồ từ lâu đã trở thành biểu tượng tinh túy của Thủ đô. Với những cánh hoa hồng thắm, hương thơm dịu dàng mà bền, gạo sen to, căng mọng, bách diệp liên hoa đã được cấp chứng nhận sở hữu trí tuệ, khẳng định giá trị độc đáo không nơi nào có được. Nhà báo, chuyên gia ẩm thực Vĩnh Quyên, người đã dành nhiều năm nghiên cứu về trà sen chia sẻ: Sen Tây Hồ không chỉ đẹp ở hình thức, mà còn ở sự tận hiến. Từng bộ phận của sen từ cánh hoa, gạo sen, ngó sen, củ sen, tơ sen, lá sen, đài sen đến hạt sen, đều được sử dụng để tạo nên những món ăn, thức uống, đồ dùng mang hương sắc Hà Nội. Chỉ kéo dài chừng ba tháng, nhưng mùa sen ngắn ngủi ấy lại là khoảng thời gian mà người làm trà dành trọn tâmhuyết để chắt lọc tinh túy của trời đất vào trong từng chén trà. Thưởng trà sen, với người Hà Nội, không chỉ là thưởng thức hương vị chén trà mà còn là một thú chơi tao nhã, một cách để lưu giữ ký ức và cảm nhận sự thanh bình giữa nhịp sống tất bật. Trong những ngày oi ả, cầm trên taymột bông trà sen, mở từng cánh hoa mỏng manh, gỡ lấy từng cánh trà, người ta như chạm vào một phần tinh túy của thú chơi tao nhã. Nghệ thuật lưu hương mùa hạ Nếu như trà sen truyền thống được ướp cầu kỳ với gạo sen qua bảy lần ướp rất công phu, là biểu tượng của sự nhẫn nại và tỉ mỉ, thì trà sen xổi lại là một sáng tạo mới mẻ của người Hà Nội để gìn giữ hương sen một cách giản dị mà vẫn trọn vẹn. Trở nên phổ biến khoảng 10 năm gần đây, cách làm trà sen xổi được bắt đầu với công đoạn nhất là sen rồi đến trà. Bà Vĩnh Quyên giải thích: Sen làm trà phải là sen bách diệp miệng sáo, tức là bông sen chưa nở, mới chỉ chúm chím để giữ được hương thơm đậm đà nhất. Nếu sen nở quá, hương tỏa nhiều, trà sẽ không đậmhương. Những bông sen cần được hái vào sáng sớm, khoảng 4-5 giờ, khi mặt trời chưa lên. Sau khi hái, sen được chuyển về ướp trà ngay trong buổi sáng để đảm bảo độ tươi mới. Trà được chọn để ướp thường là loại tràTân Cương, không cần quá đắt tiền như trà Đinh, bởi “trà sen xổi không cần uống đậm, mà uống lấy hương”, bà Quyên chia sẻ. Trà Tân Cương được nhẹ nhàng đặt vào trong bông sen, giữa lớp cánh hoa mỏng manh, rồi dùng lá sen tươi gói lại cẩn thận. Bông trà sau khi ướp sẽ được cắm vào bình nước khoảng một ngày, sau đó hút chân không để trong ngăn đá từ 7-8 ngày là uống được. Đặc biệt, nếu làm và bảo quản đúng cách, trà sen xổi có thể để được đến 2 năm mà khi mở ra cánh sen vẫn tươi nguyên. Bà Vĩnh Quyên nói thêm: Khi mở bông sen ra, bạn sẽ thấy cánh hoa vẫn hồng tươi, mềmmỏng như lụa với hương thơm thanh khiết. Đó là dấu hiệu một bông trà được làm đúng cách, đúng giống sen bách diệp Tây Hồ”. Không giống như những sản phẩm công nghiệp khác, trà sen – dù là trà truyền thống hay trà ướp xổi, vẫn là một thức trà “có hồn”. Người làm trà không dùng tay trần, không xức nước hoa, không dùng dầu gội mùi mạnh. Không gian làm trà phải sạch, tĩnh, nhẹ nhàng. Người làm cũng cần “đẹp” cả trong tâm trạng để từng bông sen khi ủ trà đều mang theo một năng lượng thư thái. “Làm trà sen xổi là làm thủ công, nên không bông nào giống bông nào. Có thể bông này nở sớm hơn, bông kia lớn hơn chút, hương vị vì thế mà cũng sẽ có chút riêng biệt”. Với trà sen xổi, người uống không chỉ cảm nhận hương vị của trà, mà còn cảm nhận năng lượng của người làm. Nó không dành cho người vội vã, mà để uống chậm, để “thưởng” và để sống sâu trong từng khoảnh khắc. Nâng niu “bản sắc” Hà Nội Từ bao đời nay, người Hà Nội đã lưu giữ cái tinh tế của mùa sen bằng cách ướp vào trà, biến một thức uống thường ngày thành nghệ thuật tao nhã và duy trì đến tận bây giờ. ÁNH NGỌC Khônggianấmcúngvà tinh tế củaworkshop “Gói hươngSen -MởnếpHàNội”. NGAYNAY.VN 4 CHUYÊNĐỀ Số448 | ThứNăm, ngày 25/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==