Tìm lại từng công đoạn xưa cũ Sinh ra và lớn lên tại vùng cao Tây Bắc, tuổi thơ của Trần Thị Hiền gắn liền với hình ảnh bà và mẹ cặm cụi thêu thùa bên khung vải. Mỗi họa tiết thổ cẩm không chỉ là hoa văn trang trí, mà còn chứa đựng câu chuyện, bản sắc và niềm tự hào của cả cộng đồng chị. “Tôi sinh ra và lớn lên ở Sa Pa, những công việc về thêu, dệt thổ cẩm ngấm vào máu không biết từ bao giờ”, chị Hiền chia sẻ. Hơn 10 năm làm trong ngành du lịch, song biến cố đại dịch COVID-19 đã khiến chị nhìn lại con đường củamình. “Tôi nghĩ mình cần phải làm những việc thuộc về bản thân. Tôi nghĩ đó là thời điểm”, chị tâmsự. Trong một chuyến trở về bản, được hít hà mùi chàm, nghe tiếng thoi đưa lách cách, chịHiềncảmgiácnhưđược trở về tuổi thơ. Từ đó, chị cùng các chị em thử sức ứng dụng thổ cẩm vào tranh, nội thất, thời trang, quà tặng. Tuy nhiên, quy mô nhỏ lẻ, thị trường bấp bênh, còn người trẻ dần rời xa nghề truyền thống. Đồng tại Cuộc thi Thách thức sáng kiến kinh doanh của Hội Phụ nữ tỉnh Lào Cai và Tổ chức phi chính phủ Aide et Action Việt Nam (AEA) tổ chức. Bên cạnh đó, chị cũng tiếp cận dự án quốc tế như “Nếu không ai giữ, nghề sẽ mất”, ý nghĩ ấy thôi thúc chị Hiềnhànhđộng. Chịmuốntạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xây dựng sinh kế ổn định và nâng cao vị thế cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Năm 2023, chị Hiền chính thức thành lập Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dịch vụ Thổ Cẩm Việt Nam với mongmuốn“biến tấm vải thổ cẩm thành chiếc cầu nối giữa truyền thống và thị trường hiện đại”. Hiện công ty có 7–10 lao động thường xuyên cùng hàng chục phụ nữbản địa làm bán thời gian, 90% là phụ nữ dân tộc thiểu số ở nhiều lứa tuổi. Công ty liên kết với gần 40 phụ nữ, cho phép họ làm việc tại nhà, vừa sản xuất vừa canh tác, mang lại thu nhập ổn định 3–5 triệu đồng/tháng. Khởiđầukhôngthiếugian nan. Chị Hiền quay về tìm lại từng công đoạn xưa cũ: Trồng lanh, dệt vải, nhuộm chàm đến thêu thùa…Chị đến gặp các bà, các mẹ để học nghề, rồi kết nối chị em trong bản cùng nhau bắt tay làm lại từ đầu, dù chỉ với những đơn hàng nhỏ lẻ. Là người bản địa, chị nhận ra nhiều điều đã dần mai một. Không có nguồn lực hỗ trợ, song chính sự gian khó giúp chị hiểu nghề một cách hệ thống và nuôi dưỡng hướng đi mới: giữ hồn cốt truyền thống nhưng cải tiến để phù hợp thị hiếu đương đại. Chỉ hai năm sau, thành quả đã đến. Sản phẩm của chị giành giải nhì Thủ công Mỹ nghệ quốc gia năm 2023, rồi giành giải Nhất vào năm sau. Sản phẩm bộ trải bàn ăn “Hương rừng Sa Pa” được tái chế từ vải thổ cẩm cũ đã đạt giải B tại Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam 2023 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức. Ý tưởng tái chế còn đoạt giải Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, Trần Thị Hiền - một phụ nữ dân tộc Tày ở Sapa đang lặng lẽ viết nên câu chuyện hồi sinh của nghề thủ công truyền thống. Nếu không ai giữ, nghề sẽ mất… NGỌC ÁNH Chị TrầnThị Hiền tạiWorkshopnhuộm chàm. Ảnh: Hotel de laCoupole. Người thợ thiết kếbằng sápong trênvải. NGAYNAY.VN 6 CHUYÊNĐỀ Số448 | ThứNăm, ngày 25/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==