người dân từ y tế cơ sở ta cần tập trung vào công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống luật pháp, cơ chế chính sách - vốn là điểm nghẽn của điểm nghẽn. Trong đó, cần xây dựng và sửa đổi luật và các quy định để tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác phòng bệnh, bao gồm các quy định về phòng bệnh bắt buộc, đầu tư nguồn lực và trách nhiệmcủa người dân. Tôi cho rằng y tế cơ sở phải mạnh và gần dân, qua đó mới xây dựng được niềm tin với nhân dân. Vai trò then chốt là quản lý sức khỏe cộng đồng, không chỉ chữa bệnh từng ca, mà phải tiếp cận chủ động để tư vấn và phối hợp giữa điều trị với dự phòng bệnh cho người dân trên địa bàn. Chúng ta cũng cần xác định rõ không chỉ chú trọng đầu tư về cơ sở, trang thiết bị hiện đại, mà còn tập trung đầu tư về mặt con người. Nguồn nhân lực cần đảmbảo được cả về số lượng và chất lượng, với chế độ lương bổng hợp lý để giữ chân cán bộ tại cơ sở y tế. Chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) cũng là một điểm cần lưu tâm. Trước đây, chúng ta xây dựng chính sách BHYT chỉ chi trả cho hoạt động khám chữa bệnh. Tuy nhiên, theo tinh thần mới, BHYT cần phải được mở rộng trong chi trả cho các hoạt động phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ và các dịch vụ dự phòng để khuyến khích người dân chủ động chămsóc sức khỏe. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm2027, mỗi trạmy tế xã có ít nhất từ 4-5 bác sĩ. Vậy cần cónhữnggiảiphápgìnhằmthu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao về công tác lâu dài tại y tế cơ sở? Nội dung đào tạo có cần điều chỉnh để đáp ứng nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới hay không? - Để đạt được mục tiêu về nhân lực tại y tế cơ sở, cần triển khai các chương trình đào tạo theo hướng bác sĩ gia đình, trong đó ưu tiên quản lý sức khỏe cộng đồng và can thiệp quần thể, thay vì chỉ tập trung vào khám và điều trị ca bệnh cáthể.Cánbộytếcơsởphải có trình độ chuyên môn tốt về tư vấn, truyền thôngvàphát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh, đồng thời chủ động tiếp cận cộng đồng. Trước mắt khi chưa thể đào tạo kịp thời theo những thayđổimới, ngànhy tế có thể thực hiện điều chuyển cán bộ từ tuyến huyện hoặc các đơn vị khác sau sáp nhập về tăng cường cho tuyến xã. Đồng thời, tổ chức tập huấn nâng cao chuyên môn theo hướng bác sĩ gia đình để họ tự tin làm việc tại cơ sở và gắn bó lâu dài. Tuy nhiên, về dài hạn, chúng ta cần chính sách đãi ngộ toàn diện để coi y tế cơ sở là vị trí quan trọng, xóa bỏ suy nghĩ rằng làm việc ở y tế cơ sở là tuyến thấp. Chúng ta cần xây dựng chính sách về lương bổng, bằng cấpvà cơ chếphát triển sự nghiệp tương xứng. Cán bộ y tế cơ sở phải được nhìn nhận là những người giỏi chuyên môn, tương tự như bác sĩ, điều dưỡng đều có thể đạt trình độ tiến sĩ, họ làmviệc ở vị trí phục vụ trực tiếp cộng đồng. Theo ông, xác định đúng vị thế, vai trò của y tế dự phòng, y tếcơsởcó tácđộngnhưthếnào đến việc giải quyết tình trạng vượt tuyến, quá tải tuyến trên nhưhiệnnay? - Tác động là rất rõ ràng. Y tế dựphòng và y tế cơ sởđược củng cố và xác định đúng vai trò chắc chắn tình trạng vượt tuyến, quá tải tuyến trên sẽ được giảm thiếu đáng kể. Khi chúng ta thực hiện tốt công tác phòng bệnh theo bốn cấp độ, số lượng người mắc bệnh, số ca nặng phải nhập viện sẽ giảm đáng kể. Quan trọng hơn, khi người dân tin tưởng vào năng lực của tuyến dưới, yên tâm vào y tế cơ sở, họ sẽ không cần vượt tuyến, lên tuyến trên để được chăm sóc sức khoẻ. Ở chiều ngược lại, cán bộ y tế cơ sở phải biết nhận định tình hình bệnh nhân, khi nào nên giữ bệnh nhân tại tuyến dưới (như quản lý bệnh mãn tính, cấp thuốc, tư vấn hàng ngày) và khi nào cần chuyển lên tuyến trên. Trong khi đó, tuyến trên cũng cần thay đổi tư duy, chỉ tập trung giải quyết bệnh nặng và chuyên sâu. Tuyến trên không nên giữ lại bệnh nhân vì cơ chế tự chủ, mà cần có sự phối hợp để chuyển bệnh nhân ổn định về tuyến cơ sở quản lý, tư vấn và điều trị duy trì. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ sở điều trị và cơ sở dự phòng sẽ là yếu tố then chốt để giải quyết triệt để tình trạng quá tải bệnh viện. Có thể thấy, để Nghị quyết 72 đi vào cuộc sống, chúng ta cần có sự thamgiaphối hợpđồngbộ từ tất cả các bên – chính quyền, bộ ngành, người dân và luật pháp – đảm bảo phát triển y tế toàn diện, bền vững theo tinh thần chủ trươngmới. Xin trân trọng cảmơnông! PGS.TS TrầnĐắc Phu, NguyênCục trưởngCục Y tếdựphòng, BộY tế. Y tế cơ sởphảimạnhvàgầndân. Chúng ta cần chính sách đãi ngộ toàn diện để coi y tế cơ sở là vị trí quan trọng, xóa bỏ suy nghĩ rằng làm việc ở y tế cơ sở là tuyến thấp. PGS.TS Trần Đắc Phu NGAYNAY.VN 7 CHUYÊNĐỀ Số450 | ThứNăm, ngày 9/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==