Tháng 8/2025, bộ phim “Mang mẹ đi bỏ” giữa Việt NamvàHànQuốc hợp tác sản xuất được khán giả đón nhận khi thu về 162 tỷ đồng. Thành công của phim gây bất ngờ khi không khai thác yếu tố giải trí thường thấy mà xoay quanh một đề tài hiếm được kể trên màn ảnh Việt: Phụng dưỡng cha mẹ về già. Trong phim, nhân vật Hoan của Tuấn Trần xoay sở mưu sinh bằng nghề cắt tóc đường phố, nhưng không đành lòng để người mẹ (Hồng Đào) mắc bệnh Alzheimer ở nhà một mình. Việc này khiến Hoan bế tắc trong cuộc sống, và cân nhắc tới việc đưa mẹ sang Hàn Quốc cho anh trai cùngmẹkhác cha chămsóc… Dù là một tác phẩm hư cấu, nhưng những vấn đề trong “Mang mẹ đi bỏ” rất đời thường, có thể bắt gặp ở nhiều nơi trong xã hội hiện đại. Việc thiếu đi những cơ sở chăm sóc người già bán thời gian khiến nhiều gia đình đau đầu trong duy trì cùng lúc mưu sinh thường ngày và nghĩa vụ phụng dưỡng các bậc thân sinh. Chính vì lẽ đó, gợi ý về mô hình dưỡng lão bán trú “sáng đi, chiều về”củaTổng Bí thưTô Lâm đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt bởi sự cần thiết và tính nhân văn. Không để ai bị bỏ lại phía sau Tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Trung ương Tuy nhiên, phần lớn trong số này theo hình thức “nội trú dài hạn” - tức là người già sống tách biệt với gia đình. Đây là giải pháp phù hợp với một số trường hợp cần sự chăm sóc đặc biệt, nhưng lại tạo ra cảm giác “bị gửi đi” đối với nhiều người cao tuổi. Bản thân con cháu cũng không tránh khỏi cảm giác mặc cảm, thậm chí “bất hiếu” đối với ý tưởng đưa bố mẹ vào viện dưỡng lão, như tựa phim “Mangmẹ đi bỏ”. Chính vì vậy, nhiều gia đình vẫn do dự, thậm chí né tránh khi nhắc đến viện dưỡng lão. Trong thực tế, nhu cầu thực sự của đại bộ phận người cao tuổi không phải ra ở riêng, mà muốn có nơi để giao lưu, vận động, học hỏi ban ngày… và trở về với gia đình vào buổi tối. Sự thiếu vắngmô hình này trên diện rộng khiến khoảng trống chăm sóc người già ngày một rõ rệt. Ý tưởng của TổngBí thưTôLâmđã trực tiếp chạmtới đúngđiểmnhạy cảm này của chính sách xã hội. Nếu được áp dụng, mô hình này hoàn toàn phù hợp với bối cảnh già hóa dân số, đồng thời vẫn tiếp tục duy trì văn hóa “trẻ cậy cha, già cậy con” của Việt Nam qua bao thế hệ. dọa sức khỏe khẩn cấp” này. Các nghiên cứu của Mỹ thậm chí cho thấy tác hại của sự cô đơn tương đương với việc hút đến 15 điếu thuốcmỗi ngày! Những hồi chuông cảnh tỉnh kể trên cho thấy sự cô đơn - tình trạng được bắt gặp ở nhiều người cao tuổi - cần được xem như ưu tiên sức khỏe cộng đồng thay vì vấn đề tâm lý cá nhân. ỞViệt Nam, mô hình viện dưỡng lão hay các trung tâmchămsóc người cao tuổi đã tồn tại từ lâu. Theo số liệu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) công bố năm 2024, hiện tại cả nước có khoảng trên 400 viện dưỡng lão, trong đó phân nửa là các trung tâm từ thiện hoặc trung tâm do Nhà nước đầu tư. LÝ QUỐC THỊNH Trong quan niệm truyền thống, chữ “hiếu” gắn với việc phụng dưỡng cha mẹ tại nhà, con cháu quây quần bên ông bà. Nhưng giữa nhịp sống hiện đại, khi ai cũng bận rộn mưu sinh, chữ “hiếu” được hiểu rộng hơn và áp dụng linh hoạt hơn. Xã hội tiến bộ xóa đi ngày 16/9, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh sự cần thiết phải có giải pháp “chống cô đơn” cho người già, người có tuổi: “Nên khuyến khích có những mô hình, những công ty tư nhân hình thành những trung tâm về dưỡng lão. Cần quan tâm, chăm sóc người già như học sinh. Những người 7080 tuổi thường có con đi làm cháu đi học nên chỉ loanh quanh trong nhà, cô đơn và ít vận động... Các trung tâm dưỡng lão nên xây dựng mô hình “sáng ô tô đón đi, chiều ô tô đưa về”. Tại đây, người cao tuổi có thể gặp bạn bè, đồng nghiệp, bạn cũ... để tâmsự, nói chuyện, học thể thao, học âm nhạc, văn hóa, văn nghệ… rồi chiều lại về với con cháu”. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Chúng ta cần chủ động việc an sinh như vậy, để có thể kéo dài tuổi thọ. Thiếu nhi rất quan trọng, nhưng người cao tuổi cũng không kémphần đó!”. Đây không chỉ là lời kêu gọi hành động, mà còn mở ra một tầm nhìn chiến lược về chính sách xã hội trong bối cảnh dân số Việt Nam đang ngày càng già hóa. Theo kết quả điều tra dân số năm 2024 được Tổng cục Thống kê công bố đầu năm 2025, Việt Nam hiện có 14,2 triệu ngưi tư 60 tuôi trơ len và được dự báo sẽ có xâp xi 18 triẹungưi trên60 tuổi vào nam 2030. Điều này đồng nghĩa với việc số lượng người trên 60 tuổi sẽ chiếm tỷ trọng dân số ngày càng lớn, kéo theo những yêu cầu mới về y tế, an sinh, chăm sóc và đặc biệt là vấn đề tinh thần. Không ít người cho rằng, chỉ cần có chế độ dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và hạ tầng y tế đầy đủ… là người già có thể “sống vui, sống khỏe”. Nhưng thực tế phức tạp hơn, khi nỗi cô đơn là một dạng “tâm bệnh” ít được nhắc tới nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Năm 2023, Tổ chức Y tế Thế giới WHO từng tuyên bố “sự cô đơn” là một vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn thế giới và đề xuất giải quyết “mối đe Ảnhminhhọa. NGAYNAY.VN 8 CHUYÊNĐỀ Số450 | ThứNăm, ngày 9/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==