Hào, phục hồi sinh thái không chỉ là trồng cây mà là thay đổi tư duy sống “từ trong nhà ra ngoài ngõ”. Tư duy ấy được thể hiện trong cấu trúc ba phân khu vườn rừng, vườn giác quan và khu thể dục thể thao. Tất cả đều tuân thủ nguyên tắc giảm bê tông hóa, tận dụng vật liệu tái chế, dùng hàng rào cây xanh thay cho hàng rào thép. Thay vì đổ xi măng đường đi, họ chọn giải pháp rải sỏi, để nướcmưa thấmtự nhiên xuốngđất. Việc để đất được “thở” là cách bảo tồn vi sinh vật, duy trì độ ẩm và giảm nhiệt bề mặt, những yếu tố then chốt trong việc chống lại hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Không chỉ là công trình môi trường, công viên Phúc Tân còn là minh chứng cho sức mạnh cộng đồng. Người dân góp công, góp vật liệu; trẻ nhỏ đến nhặt rác, sơn cầu tre; các cụ già chăm cây buổi sáng. Chính sự tham gia của con người đã khiến nơi đây không còn là “dự án”, mà là một thực thể sống. Trong quá trình ấy, cư dân học cách đối thoại với thiên nhiên qua từng hành động nhỏ như dọn một đống rác, giữ lại một gốc cây, tưới nước và chămbón… Sau thành côngbước đầu, nhóm Think Playgrounds và tổ chức FLOW tiếp tục mở hệ sinh thái “rừng trongphố” ÔngNguyễnHoàngHàogiới thiệuvới dukháchvề “rừng trongphố”. Người dânHàNội vàdukhách chung tay bảovệhệ sinh thái đặc biệt của thànhphố. rộng dự án bằng việc thiết lập tuyến đường sinh thái dài gần một cây số dọc bờ sông. Tuyến đường kết nối bảy sinh cảnh đặc trưng gồm đầm nước, rừng dướng, cầu tre, bãi sậy, khu nông nghiệp nhỏ và đường dân sinh. Mỗi chặng không chỉ là điểm dừng chân, mà là một “trạm học tập” tự nhiên. Người tham quan có thể quan sát chim, nhận biết cây bản địa, học về cách tự điều chỉnh của môi trường. Trong đó, bãi sậy và khu nông nghiệpnhỏđược coi là phòng thí nghiệm tự nhiên giúp minh chứng cho năng lực phục hồi của hệ sinh thái bờ bãi. Giờ đây, nơi từng được coi là vùng chứa rác thải đã trở thành “đường rừng giữa phố”, một không gian hoang dã nhưng gần gũi. Học sinh các trường trong Thủ đô tìm đến đây trồng cỏ nến, cỏ sậy, những loài cây có khả năng lọc nước, giữ đất, tạo nơi trú ngụ cho chim nước. Với các em, đó là một bài học sống động hơn bất kỳ lớp học nào về biến đổi khí hậu. Dựatrênkếtquảbướcđầu, nhómThink Playgrounds phối hợp với Hội Phụ nữ phường Phúc Tân tiếp tục phát triển mô hình du lịch sinh thái cộng đồng. Người dân phục vụ sản vật địa phương như nước vối, khoai, ngô, sắn; trẻ nhỏ được hướng dẫn nhặt rác, trồng cây, quan sát tự nhiên. Du lịch ở khu vực này không hướng đến tiêu thụ cảnh quan mà là để học cách chung sống thiên nhiên. Mỗi chuyến tham quan trở thành một giờ học ngoài trời, nơi người thành phố hiểu rằng giữ lại một bụi cây cũng đồng nghĩa với giữ lại một cơ chế điều tiết vi khí hậu. Khi mưa cực đoan và ngập úng ngày càng phổ biến, những mảng rừng bán ngập ven bờ sông Hồng hoạt động như “máy điều hòa tự nhiên”, hấp thụ nước, giảm nhiệt, lọc không khí. Chúng làm chậm dòng chảy khi triều lên, giúp đất ven sông không bị xói lở. Đó là cách Hà Nội tìm lại cân bằng sinh học mà không cần đến những công trình bê tông tốn kém. n Ý tưởng“rừng trongphố” khôngchỉ đểphủxanh hay làmđẹpcảnhquan, mà là cách trả lại chođất khảnăng thở, chodòng sôngquyềnđược chảy và cho tựnhiêncơhội tự điềuchỉnh. Khi đượcquy hoạch theonguyên tắc bánngập, vùngbờ sông duy trì được chukỳngập rút tựnhiên, giúpnước thấmchậm, giữẩmvà tái tạonguồndinhdưỡng. Rừng nhiệt đới thường có từ ba đến năm tầng tán, mỗi tầng giữ một vai trò riêng. Ở vùng bờ vở sông Hồng, chúng tôi ghi nhận hơn bốn mươi loài cây và khoảng một trăm năm mươi loài chim xuất hiện trở lại trong giai đoạn 2020 đến 2023. Ông Nguyễn Hoàng Hào NGAYNAY.VN 11 CHUYÊNĐỀ Số451 | ThứNăm, ngày 16/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==