thức nghệ thuật truyền thống luôn tồn tại ở mọi thế hệ. Vấn đề nằm ở cách kể. “Hành trình di sản” không tạo ra nội dung mới theo nghĩa làm khác đi bản chất của Tuồng hay Chèo, mà quy hoạch lại cách kể để những giá trị đó được truyền tải bằng phương tiện mới. Trong quá trình này, ekip dự án học hỏi từ các chiến dịch truyền thông văn hóa thành công của nhiều quốc gia Đông Á, nơi công nghiệp văn hóa đã phát triển bài bản và biết cách đưa di sản vào đời sống đương đại mà không làm mất đi chiều sâu. Yếu tố hình ảnh là một điểm dễ nhận thấy trong các sản phẩm của “Hành trình di sản”. Kỹ thuật sản xuất hiện đại, ứng dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, kết hợp với chiến lược marketing được xây dựng có hệ thống giúp nâng cao giá trị biểu hiện thị giác. Dù vậy, điều cốt lõi không nằm ở công nghệ bởi Phạm Đức Long nhấn mạnh một triết lý vận hành xuyên suốt các dự án, đó là học hỏi. Học từ chính nghệ nhân, từ di sản, từ việc yêu mến và hiểu đúng chủ thể trước khi bắt tay vào tái hiện. Nói rõ hơn về điều trên, PhạmĐức Long cho rằng: “Chỉ khi người làm nội dung thực sự bị cuốn hút và nắm được logic nội tại của từng bộ môn nghệ thuật, việc tái tạo bằng ngôn ngữ đạo diễn và nhiếp ảnh mới có cơ sở. Khi đó, sự hấp dẫn không phải là lớp vỏ được gắn thêm, mà là kết quả tự nhiên của một quá trình tiếp nhận nghiêm túc”. Chính cách tiếp cận này tạo nên sự khác biệt của “Hành trình di sản” so với nhiều nỗ lực truyền thông văn hóa mang tính phong trào, nơi hình thức thường đi trước nội dung. Tuy nhiên, lựa chọn đi theo con đường này đồng nghĩa với việc phải chấp nhận không ít gập ghềnh. Các dự án văn hóa, nhất là khi vận hành theo mô hình doanh nghiệp, luôn đối mặt với bài toán vốn, sự thiếu hụt thông tin chuẩn xác và khoảng trống trong quy trình nghiên cứu bài bản. Phạm Đức Long thừa nhận đây vẫn là những câu hỏi chưa có lời giải trọn vẹn, buộc dự án phải vừa làm vừa tự điều chỉnh. Trong bối cảnh đó, anh và các cộng sự lựa chọn tuân thủ bốn nguyên tắc như một khung vận hành tối thiểu. Trước hết là thượng tôn pháp luật và bám sát định hướng quản lý nhà nước. Song song với đó là xây dựng phương pháp luận nghiên cứu để hiểu đúng triết lý của từng di sản. Thế mạnh nội tại về hình ảnh và marketing được tận dụng một cách có kiểm soát, không lấn át nội dung. Cuối cùng là chủ động kết nối doanh nghiệp với các đơn vị nghệ thuật nhằm tìm đầu ra bền vững cho những giá trị đã được tạo lập. Đồng hành cùng thiết chế truyền thống Việc “Hành trình di sản “đồng hành cùng Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam là một điểm nhấn đáng chú ý, không chỉ ở nội dung triển khai mà còn ở mô hình hợp tác. Trong bối cảnh nhiều đơn vị nghệ thuật truyền thống vẫn dè dặt với truyền thông số, sự kết nối này cho thấy một khả năng đối thoại hiếm hoi giữa hai thế giới tưởng chừng xa cách. Theo Phạm Đức Long, mối quan hệ hợp tác không đến từ một cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên mà được hình thành trên nền tảng làm việc lâu dài và có quy trình rõ ràng. Mỗi dự án đều bắt đầu bằng việc xin phép và trình bày lộ trình vận hành. Tiếp đó là giai đoạn nghiên cứu, tìm kiếm phương pháp tiếp cận cùng lãnh đạo và chuyên gia. Quá trình sản xuất luôn đi kèm các buổi trao đổi trực tiếp với nghệ sĩ gạo cội. Chỉ khi những bước này hoàn tất, dự án mới được triển khai trên các phương tiện đại chúng. Phản ứng ban đầu từ phía nghệ sĩ không tránh khỏi sự e ngại. Ở Việt Nam, chưa nhiều đơn vị tiếp cận nghệ thuật truyền thống theo mô hình chiến dịch truyền thông số có quy mô và phương pháp rõ ràng. Việc thiếu các sản phẩm đối chiếu khiến niềm tin ban đầu còn hạn chế. Tuy nhiên, qua từng buổi làm việc, khi sự nghiêm túc trong nghiên cứu và thái độ trân trọng di sản được thể hiện nhất quán, các nghệ sĩ dần mở lòng và chia sẻ sâu hơn về tri thức nghề. Phạm Đức Long đặc biệt nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo Nhà hát. Tư duy cởi mở đối với truyền thông, cùng sự chỉ đạo quyết liệt, đã tạo điều kiện để dự án không dừng ở quảng bá hình ảnh, mà hướng tới phát triển tri thức một cách bài bản. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp “Hành trình di sản” tránh nguy cơ trở thành một chiến dịch ngắn hạn. Xét về hiệu quả truyền thông, các chỉ số mà dự án đạt được tương đối ấn tượng, với hàng trăm nghìn lượt theo dõi trên nhiều nền tảng và mỗi dự án chạm tới hàng triệu lượt tương tác gắn với từng bộ môn nghệ thuật truyền thống. Tuy vậy, theo Phạm Đức Long, những con số này nằm trong dự liệu và kế hoạch. Điều anh nhấn mạnh không phải là sự bùng nổ nhất thời, mà là tính hệ thống trong cách vận hành. Giá trị lớn nhất mà anh và các cộng sự nhận được từ “Hành trình di sản”, theo chia sẻ của Phạm Đức Long, không nằm ở độ phủ truyền thông mà ở sự thay đổi trong thái độ tiếp nhận tri thức truyền thống. Khi được tiếp cận sâu hơn, văn hóa không còn là một lĩnh vực xa rời đời sống, mà trở thành công cụ góp phần định hình nhân sinh quan và cách con người nhìn nhận thế giới. Sự chuyển biến này không chỉ tác động đến các dự án văn hóa, mà còn lan sang cách anh tiếp cận những dự án kinh doanh khác, mang lại chiều sâu và mở ra những khả thể mới. Trong thời gian tới, “Hành trình di sản” dự kiến mở rộng sang các loại hình di sản nghệ thuật và tín ngưỡng dân tộc, đồng thời ứng dụng công nghệ mới để nâng cao chất lượng thị giác. Những ý tưởng về triển lãm nghệ thuật truyền thống kết hợp công nghệ hiện cũng đang được ekip ấp ủ, với mong muốn đưa công chúng đến gần hơn với các đơn vị nghệ thuật và không gian di sản. n Hiệu quả truyền thông của “Hành trình di sản” tương đối ấn tượng, với hàng trăm nghìn lượt theo dõi trên nhiều nền tảng và mỗi dự án chạm tới hàng triệu lượt tương tác, tập trung vào các bộ môn nghệ thuật truyền thống. Dự án đã chứng minh khả năng truyền tải giá trị văn hóa qua nền tảng số, đồng thời tiếp cận và tạo hứng thú với khán giả trẻ mà vẫn giữ được chiều sâu nội dung. Ngay từkhimới xuất hiện, “Hành trìnhdi sản” đã có lượng theodõi lớn từngười trẻ. PhạmĐức Long trực tiếp cùngekipvà các nghệ sĩ sản xuất nội dung số tại hiện trường. Chỉ khi người làm nội dung thực sự bị cuốn hút và nắm được logic nội tại của từng bộ môn nghệ thuật, việc tái tạo bằng ngôn ngữ đạo diễn và nhiếp ảnh mới có cơ sở. Khi đó, sự hấp dẫn không phải là lớp vỏ được gắn thêm, mà là kết quả tự nhiên của một quá trình tiếp nhận nghiêm túc. Phạm Đức Long NGAYNAY.VN 39 VĂN HÓA Xuân Bính Ngọ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==