kiên trì và khéo léo vô cùng”, ông Tố chia sẻ. Quy trình chế tác một bộ xăm hường vô cùng công phu, đòi hỏi sự kết hợp tinh tế giữa truyền thống và sáng tạo. Thay vì sử dụng ngà voi như các bộ xăm hường cổ, ông Tố chọn sử dụng xương trâu hoặc xương bò làm vật liệu chính. Khi đã qua các bước xử lý ban đầu, xương sẽ được ngâm cho mềm, rồi cắt thành từng phôi, sau đó mài nhẵn trên bề mặt. Công đoạn tỉ mỉ nhất, và cũng là bước “thổi hồn” cho những chiếc thẻ xăm chính là khắc hình và vẽ màu, trong đó màu đỏ cho những thẻ cao điểm, còn màu xanh cho những thẻ cấp thấp hơn. So với các bộ xăm hường cổ, ông Tố đã tự thiết kế thêm các hình vẽ sinh động, và đưa vào sử dụng chữ Quốc ngữ bên cạnh chữ Hán như trước kia để thế hệ trẻ dễ tiếp cận hơn. Mỗi hình vẽ trên thẻ xăm đều được chạm khắc rất chi tiết, đi từng đường nét nông sâu để tạo điểm nhấn, khắc hoạ rõ hình tượng của của các danh vị tân khoa. Ông Đặng Văn Tố nhấn mạnh: “Các hình ảnh trên thẻ xăm như Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa… mang ý nghĩa gợi nhớ việc học rất quan trọng trong xã hội. Dù nghèo khó khi xưa, cho đến hiện nay cuộc sống dần đi lên từng ngày thì học hành luôn là ưu tiên hàng đầu”. Bên cạnh đó, người cuối cùng còn giữ nghề làm xăm hường cũng chia sẻ thẻ xăm Trạng nguyên là chiếc thẻ cần nhiều thời gian để thực hiện nhất. Các đường nét, màu sắc đều phải thể hiện được sự thông minh, xán lạn và minh triết của người đỗ đạt. Hơn nửa đời người gắn bó với những chiếc thẻ xăm, dù tuổi cao, mắt yếu và đôi tay cũng đã in hằn dấu thời gian, ông Tố vẫn đam mê với nghề, coi đó là cách níu giữ ký ức văn hóa của vùng đất xứ Huế. Thế nhưng, nỗi lo về sự mai một của trò chơi truyền thống này vẫn luôn thường trực bởi hiện nay, chỉ còn ông Tố là người duy nhất còn chế tác xăm hường tại Huế. Trò chơi từng phổ biến trong cung đình và dân gian nay chỉ còn lác đác ở vài gia đình giữ nếp cũ. “Nếu không kịp thời gìn giữ, xăm hường rất có thể chỉ còn là ký ức văn hoá dần trôi vào lãng quên”, ông Tố trăn trở. Trước nguy cơ mai một của xăm hường, với tình yêu dành cho văn hóa cố đô, nhóm Journeys in Hue đang nỗ lực bảo tồn trò chơi truyền thống này thông qua các hoạt động quảng bá văn hóa, lịch sử và du lịch địa phương qua mạng xã hội. Ngoài ra, không chỉ hỗ trợ truyền thông, nhóm còn thúc đẩy sự tham gia của người trẻ trong hành trình gìn giữ xăm hường. “Chúng mình muốn tham gia vào hành trình gìn giữ xăm hường, để cùng với bác Tố giữ nghề truyền thống. Bằng cách lan tỏa thông tin, nhóm mong tiếp cận được những người trẻ yêu văn hoá dân gian, để xăm hương còn mãi mỗi độ Tết đến Xuân về”, anh Đoàn Công Quốc Tuấn, Trưởng nhóm Journeys in Hue chia sẻ. Trong bối cảnh Huế hướng tới du lịch bền vững, sự tham gia của người trẻ mở ra hy vọng: Xăm hường không chỉ tồn tại mà còn phát triển, kết nối quá khứ với tương lai. n Các công đoạn chế tác xăm hường đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng chi tiết. Ảnh: Journeys in Hue Ông Tố cẩn thận đi từng đường nét nông sâu để tạo điểm nhấn cho thẻ xăm. Ảnh: J.I.H Thẻ xăm sau khi được đi những đường nét từ bản phôi lớn. Ảnh: J.I.H Các hình ảnh trên thẻ xăm như Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa… mang ý nghĩa việc học rất quan trọng... Dù nghèo khó xưa, cho đến hiện nay cuộc sống dần đi lên từng ngày thì học hành luôn là ưu tiên hàng đầu. Ông Đặng Văn Tố NGAYNAY.VN 75 MUÔN MÀU CUỘC SỐNG Xuân Bính Ngọ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==