“Mỏ vàng” văn hóa Sự chuyển dịch của ngành du lịch từ “tham quan” sang “trải nghiệm” cho thấy sự thay đổi căn bản nhu cầu của du khách. Nếu trước đây, du khách chỉ đến để ngắm cảnh, chụp ảnh, thì nay họ tìm kiếm những trải nghiệm mang tính bản sắc, nơi họ có thể “chạm” vào đời sống văn hóa bản địa. Và lễ hội chính là không gian hội tụ đầy đủ những yếu tố đó. Theo thống kê, năm 2025, Ninh Bình đón hơn 19,4 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 21.200 tỷ đồng; năm 2026 đặt mục tiêu vượt mốc 20 triệu lượt khách. Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, Ninh Bình sở hữu hệ thống lễ hội gắn với chiều sâu lịch sử của vùng đất cố đô Hoa Lư, nơi từng là kinh đô của nhà nước Đại Cồ Việt thế kỷ X. Nổi bật là Lễ hội Hoa Lư, tổ chức vào tháng ba âm lịch hàng năm nhằm tôn vinh vị anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh, người sáng lập nhà nước Đại Cồ Việt. Lễ hội bao gồm nhiều nghi lễ truyền thống như rước kiệu, tế lễ, diễn xướng dân gian và các trò chơi cổ truyền. Hay Lễ hội Tràng An cũng thu hút đông đảo du khách nhờ sự kết hợp giữa tín ngưỡng thờ thần Quý Minh Đại Vương và không gian thiên nhiên kỳ vĩ của Quần thể danh thắng Tràng An. Ngoài ra còn có lễ hội chùa Bái Đính, lễ hội đền củng cố, gắn kết mối quan hệ liên làng (kết chạ) qua nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, đền Bà Chúa Kho cũng là điểm đến thu hút đông đảo du khách mỗi dịp đầu năm. Với niềm tin “sở cầu như ý”, du khách tìm về đây không chỉ để cầu tài lộc, bình an mà còn để tham gia vào không gian lễ hội giàu bản sắc. Các nghi lễ như dâng hương, đọc chúc văn, phát lộc… được tổ chức trang nghiêm, kết hợp với các hoạt động văn hóa – nghệ thuật và không gian giới thiệu làng nghề truyền thống, tạo nên một bức tranh lễ hội vừa linh thiêng, vừa sống động. Hay lễ hội rước pháo Đồng Kỵ được diễn ra vào đầu tháng tháng Giêng hàng năm, gắn liền với sự tích về Đức thánh Thiên Cương ra quân đánh giặc Xích Quỷ. Với nghi thức tái hiện truyền thống chống giặc ngoại xâm, lễ hội đã góp phần khắc họa chiều sâu lịch sử, giúp du khách hiểu rõ hơn về cội nguồn văn hóa của địa phương. Cùng với đó, Bắc Ninh còn nổi tiếng với một số lễ hội khác như lễ hội đền Đô, hội chùa Phật tích, hội đền Diềm… Khác với nhiều loại hình du lịch khác, lễ hội mang đến cho du khách cảm giác “hòa nhập”. “Cốt lõi của lễ Thái Vi, lễ hội đền Trần – Thương… tạo nên bức tranh văn hóa lễ hội đa dạng trải dài khắp các vùng của tỉnh. Không chỉ riêng Ninh Bình, Bắc Ninh được xem là kho tàng lễ hội của cả nước với hơn 1.300 lễ hội mỗi năm, trong đó trên 400 lễ hội diễn ra vào mùa xuân. Đây là một trong những địa phương có mật độ lễ hội dày đặc nhất cả nước. Tiêu biểu là Hội Lim - không gian văn hóa của Dân ca Quan họ Bắc Ninh. Tại đây, du khách không chỉ thưởng thức làn điệu Quan họ mà còn trực tiếp tham gia vào các hình thức hát đối đáp, giao lưu tại đình, chùa hay trên thuyền, qua đó cảm nhận rõ nét tinh thần văn hóa Kinh Bắc. Trong không gian lễ hội, các tập quán, lễ nghi, bí quyết truyền thống liên quan đến quan họ như tục kết chạ, mời trầu, mời nước, giao tiếp quan họ... đều được thực hành liên tục, tạo nên sự sống động cho di sản. Quan họ ở hội Lim thể hiện nét đẹp ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong giao tiếp của người Kinh Bắc và giữ vai trò như một nhịp cầu kết nối văn hóa, Lễ hội - Nguồn lực cho phát triển Hệ thống lễ hội dày đặc trên các vùng miền không chỉ phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú của người Việt mà còn trở thành nguồn lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. NGỌC ÁNH Lễ hội Hoa Lư là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, một trong những lễ hội lớn nhất Ninh Bình. Tôi mong “Tết Việt” thực sự trở thành một lễ hội truyền thống của phố cổ, một di sản phi vật thể đương đại. KTS Trịnh Văn Khuê Hội Lim được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. NGAYNAY.VN 10 Số 477 + 478 CHUYÊN ĐỀ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==