hội truyền thống là hệ thống tín ngưỡng đã ăn sâu vào đời sống cộng đồng cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Khi du khách tham gia lễ hội, họ được trải nghiệm không chỉ một sự kiện văn hóa mà còn cả cách ứng xử, cách tổ chức đời sống của cộng đồng”, ông Nguyễn Cao Tấn, Phó Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình nhận định. Hướng tới phát triển bền vững Trong chiến lược dài hạn, nhiều địa phương đang định hướng đưa lễ hội trở thành một phần của công nghiệp văn hóa – lĩnh vực được xác định là động lực phát triển mới. Theo ông Nguyễn Cao Tấn, Ninh Bình đã ban hành các chương trình, đề án nhằm phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn, trong đó, trọng tâm là khai thác giá trị di sản, tín ngưỡng và lễ hội để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng. Một trong những hướng đi quan trọng là phát triển các không gian văn hóa trải nghiệm. Tại đây, du khách có thể tham gia nghi lễ, học các làn điệu dân gian, trải nghiệm đời sống cộng đồng, được “sống cùng văn hóa” thay vì chỉ tham quan. Với lợi thế về di sản, Ninh Bình đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm du lịch quốc gia, tiến tới xây dựng “đô thị di sản thiên niên kỷ” vào năm 2030. Trong chiến lược đó, lễ hội đóng vai trò quan trọng như một “mạch nguồn” văn hóa. Cách làm này, một mặt, làm gia tăng giá trị kinh tế từ du lịch; mặt khác, nó tạo động lực để cộng đồng địa phương chủ động bảo tồn di sản. Khi lễ hội trở thành sinh kế, người dân sẽ không còn là người giữ gìn thụ động mà trở thành chủ thể sáng tạo, trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Tại Bắc Ninh, việc kết hợp lễ hội với du lịch cộng đồng, làng nghề và sản phẩm lưu niệm đang từng bước hình thành chuỗi giá trị văn hóa – du lịch. Các hoạt động như hội hát dân gian, phiên chợ xuân, không gian làng cổ… không chỉ phục vụ du khách mà còn góp phần tái hiện đời sống văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại. Khi được khai thác đúng hướng, văn hóa có thể tạo ra giá trị kinh tế mà không làm mất đi bản sắc. Ông Trương Quang Hải, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho biết: Sở đã ban hành văn bản gửi các xã, phường đề nghị tăng cường công tác bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa. Theo đó, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch quản lý, tổ chức lễ hội; có phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống cháy nổ; chỉ đạo ban quản lý các di tích tổ chức hoạt động phục vụ khách tham quan, thực hành tôn giáo, tín ngưỡng; đồng thời tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm, giáo dục di sản văn hóa. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của du lịch lễ hội cũng đặt ra không ít thách thức. Dịp Tết năm 2026, riêng Ninh Bình đã đón hơn 2,3 triệu lượt khách chỉ trong vài ngày đầu năm, gây áp lực lớn lên hạ tầng, môi trường và chất lượng dịch vụ. T ình trạng ùn tắc giao thông, quá tải bãi đỗ xe, tăng giá dịch vụ hay các hành vi phản cảm vẫn xuất hiện ở một số nơi. Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, vấn đề cốt lõi nằm ở cách tổ chức và quản lý lễ hội. Chính quyền địa phương đã tăng cường nhiều biện pháp như: quản lý chặt chẽ hoạt động dịch vụ trong khu vực lễ hội; kiểm soát giá cả, an ninh trật tự; tuyên truyền cho cộng đồng địa phương nâng cao ý thức ứng xử văn hóa của người dân và du khách. “Cộng đồng chính là chủ thể của lễ hội. Khi người dân hiểu rõ giá trị văn của lễ hội và cùng tham gia bảo tồn, lễ hội sẽ không bị thương mại hóa”, ông Tấn nhấn mạnh. Từ thực tiễn đó, có thể thấy, du lịch mang lại nguồn tăng trưởng, nhưng giá trị lớn nhất của lễ hội vẫn nằm ở khả năng kết nối cộng đồng và truyền tải bản sắc. Đó là những giá trị không thể đo đếm bằng con số, nhưng lại quyết định sức sống bền vững của văn hóa trong dòng chảy hiện đại. n công nghiệp văn hóa Lễ hội chùa Bái Đính thu hút nhiều Phật tử và du khách hành hương để cầu bình an dịp đầu xuân năm mới. Nghi thức phát lương, tán lộc của Bà Chúa Kho cho người dân và du khách. Người dân làng Đồng Kỵ, Bắc Ninh mở hội rước pháo quanh làng với mong ước năm mới nhiều may mắn. NGAYNAY.VN 11 CHUYÊN ĐỀ Số 477 + 478
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==