Năm 2026 là năm thứ ba các địa phương và ngành văn hóa thực hiện “Bộ tiêu chí môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” được ban hành cuối năm 2023. Bộ tiêu chí được các địa phương tích cực áp dụng bước đầu đã giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan quản lý, các ban tổ chức lễ hội cũng như người dân và du khách, góp phần tạo những chuyển biến rõ rệt trong các lễ hội diễn ra trong năm 2026 vừa qua. Bộ tiêu chí cũng trở thành công cụ đo lường chất lượng tổ chức đối với từng lễ hội, trong đó đề cao trách nhiệm người đứng đầu các cấp về việc quản lý, tổ chức lễ hội... Với sự chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng của các địa phương cùng sự đồng lòng của người dân, mùa lễ hội năm 2026 đã dần trở thành mùa lễ hội vui tươi, an toàn, văn minh, gìn giữ, phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống. Giữ gìn văn hóa truyền thống qua các lễ hội Bước sang mùa Xuân, Quảng Ninh rộn ràng bước vào mùa lễ hội và những hoạt động văn hóa truyền thống trải dài từ Đông Triều, Yên Tử, Quảng Yên, đến Hạ Long, Hồng Gai, Bình Liêu, Tiên Yên, Móng Cái... Sự hòa quyện giữa sắc màu văn hóa đặc sắc và không gian lễ hội vừa trang trọng, vừa sôi động đã tạo nên một hành trình xuân đầy sức sống tại vùng đất di sản. Quảng Ninh hiện có hơn 100 lễ hội, trong đó phần lớn diễn ra trong 3 tháng xuân đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của cộng đồng dân cư, thể hiện lòng tôn kính của nhân dân đối với bậc tiền nhân có công lao với quê hương, đất nước cũng như gửi gắm những mong ước về năm mới bình an, hạnh phúc, may mắn, tài lộc. Có thể kể tới nhiều lễ hội đình làng như: Lễ hội đình Đầm Hà (xã Đầm Hà), Lễ hội đình Lục Nà (xã Lục Hồn), Lễ hội đình Đồng Đình (xã Tiên Yên) cùng các hội đua thuyền truyền thống ở Đồng Rui (xã Hải Lạng), Lễ hội đình Vạn Ninh (phường Móng Cái 2), Lễ hội đình Làng Dạ (xã Kỳ Thượng), Lễ hội miếu Ông - miếu Bà (xã Ba Chẽ)... Điểm nhấn làm nên hồn cốt của mùa hội chính là lễ xuống đồng (Lồng tồng) - biểu tượng thiêng liêng cho sự khởi đầu mùa vụ mới. Những nghi lễ này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn phản ánh quan điểm sống hòa hợp giữa con người với thiên nhiên, giữa lao động sản xuất và tín ngưỡng bản địa. Sức sống của hội xuân càng thêm lan tỏa khi bước vào phần hội. Các lễ hội đều có các trò chơi dân gian như đẩy gậy, đánh quay, kéo co, đập niêu... đến các phần thi như gói bánh, làm mâm cỗ. Giữa ngày xuân rộn ràng, các lễ hội trở thành nơi gắn kết cộng đồng bền chặt, nơi mỗi người dân đều cảm thấy tự hào về bản sắc và niềm tin mãnh liệt vào một năm mới với nhiều điều tốt đẹp. Thông qua các lễ hội, các hoạt động vui xuân đầu năm, những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương Quảng Ninh tiếp tục được bảo tồn, lan tỏa, trở thành sợi dây gắn kết cộng động và hun đúc niềm tự hào về mảnh đất giàu truyền thống. Tại Tiên Du, Bắc Ninh, lễ hội Lim cũng mang đậm “hồn cốt” văn hóa. Năm nay, Hội Lim được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tập trung bảo tồn các giá Trạch sang đền Thiên Trường và nghi lễ khai ấn được tổ chức vô cùng trang trọng. Đây là tục lệ cổ tại Tiên Miếu nhà Trần (Phủ Thiên Trường xưa) mang đậm giá trị văn hóa tâm linh truyền thống và có ý nghĩa giáo dục lịch sử sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Sợi dây kết nối truyền thống và hiện đại Theo thống kê của Cục Văn hóa cơ sở thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước hiện có gần 8.000 lễ hội, trong đó hơn 7.000 lễ hội truyền thống. Các lễ hội diễn ra cả năm, nhưng tập trung nhiều nhất vào dịp đầu năm. Mỗi lễ hội đầu năm là một câu chuyện về lịch sử, tâm linh và nghệ thuật, phản ánh chiều sâu văn hóa của dân tộc Việt Nam, là cầu nối quan trọng giữa quá khứ và hiện tại. Những hoạt động tín ngưỡng, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc cùng trò chơi dân trị thực hành quan họ gốc, cấm bán hàng rong tại khu vực lễ hội và không ngửa nón xin tiền. Lễ hội tôn vinh dân ca Quan họ với các liền anh, liền chị áo mớ ba mớ bảy hát giao duyên. Không gian lễ hội đậm đà bản sắc dân tộc với nghi lễ truyền thống, trò chơi dân gian và không gian văn hóa Kinh Bắc đặc sắc. Tâm điểm lễ hội là các canh hát tại lán quan họ trên thuyền rồng (hồ Vân Tương) và đồi Lim, nơi các nghệ nhân giao duyên, thể hiện nét đẹp văn hóa người Kinh Bắc. Hình ảnh áo tứ thân, nón ba tầm, quai thao, dải yếm lụa sồi, khăn đóng, áo cặp the hoa gấm tạo nên một không gian văn hóa hoài cổ và mê đắm. Lễ hội Khai ấn đền Trần ở tỉnh Ninh Bình diễn ra từ ngày 13-15 tháng Giêng nhằm tri ân công đức của các vị vua Trần cũng đang nỗ lực gìn giữ các tục lệ truyền thống. Lễ khai ấn, diễn ra vào giờ Tý ngày 14 tháng Giêng với nghi lễ rước kiệu ấn từ đền Cố THÚYHÀ Tìm kiếm những câu chuyện chưa kể về văn hóa Thay vì những trải nghiệmnắng vàng cát trắng biển xanh truyền thống, nhiều du khách đến Việt Namkhao khát tìmkiếm những trải nghiệmmới, đó là hòamình vào lễ hội truyền thống, cảmnhận sắc màu văn hóa của nhữngmiền đất mà họ đặt chân đến. Lễ hội là tài nguyên văn hóa truyền thống để lại để hôm nay chúng ta phát huy, phát triển, sáng tạo, tạo nên một nền văn hóa mang bản sắc Việt Nam trong tổng thể văn hóa thế giới, khẳng định nền độc lập của quốc gia - dân tộc. Ông Nguyễn Hùng Vĩ NGAYNAY.VN 12 Số 477 + 478 CHUYÊN ĐỀ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==