Robin Rains bày tỏ: “Mọi người muốn đưa cảm giác hoài niệm và lịch sử vào ngôi nhà của mình, vì vậy những chiếc đèn Tiffany luôn được săn đón. Đây là phong cách đã tồn tại qua nhiều thập kỷ và chúng ta có thể kỳ vọng nó sẽ tiếp tục giữ vị trí của mình trong thiết kế trong nhiều năm tới.” Bà Rains thậm chí còn so sánh đèn Tiffany với nghệ thuật – thứ vốn không bao giờ thực sự lỗi thời. Theo bà, chính tay nghề chế tác và tính độc bản đã giúp những chiếc đèn này vượt lên trên mọi vòng xoay xu hướng. “Xét về mặt thủ công, tôi yêu ý tưởng ghép những mảnh rời rạc lại để tạo thành một tác phẩm nghệ thuật. Dù là chao đèn Tiffany hay khu vườn mosaic tại Paradise Garden của Howard Finster, luôn có một vẻ đẹp đặc biệt đến từ sự kết hợp sáng tạo. Và khi ánh sáng phản chiếu lấp lánh trên những hình khối thủ công, độc nhất ấy, thì đó chính là ‘lớp kem trên cùng’ hoàn hảo” – bà Loftin miêu tả. Vậy nên, câu trả lời đã rõ: đèn Tiffany là vượt thời gian. Chiếc đèn Tiffany đắt giá nhất hiện nay Đó là chiếc đèn sàn Magnolia, được chốt với mức giá 4,4 triệu USD sau 10 phút đấu giá căng thẳng tại phiên đấu giá Dreaming in Glass ở New York diễn ra vào cuối năm ngoái, trở thành chiếc đèn kính ghép (leaded glass) đắt nhất từng được bán đấu giá của Tiffany Studios. Chiếc đèn này được chế tác vào khoảng năm 1910, sở hữu phần chân bằng đồng phủ lớp patina, phía trên là chụp đèn hình vòm đường kính 28 inch (khoảng 71,12cm) bằng kính màu, khắc họa dày đặc những bông hoa mộc lan. Những chiếc đèn Tiffany mang họa tiết mộc lan – một trong những thiết kế nổi tiếng nhất của Tiffany Studios – cực kỳ hiếm; theo Sotheby’s, đã hai thập kỷ rồi mới có một chiếc đèn nguyên vẹn xuất hiện trên thị trường. Chính vị thế trong lịch sử thiết kế đã khiến chiếc đèn trên được định giá ước tính cao nhất là khoảng 3 triệu USD tại phiên đấu giá này – một con số mà kết quả thực tế đã dễ dàng vượt xa. Trong khi các thiết kế hoa lá của Tiffany Studios thường được cho rằng là do Clara Driscoll thực hiện. Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy rằng chiếc đèn Magnolia thực chất do Agnes Northrop – một nhà thiết kế chủ chốt – sáng tạo nên. Northrop nổi tiếng là người trồng hoa mộc lan (bản thân Louis Comfort Tiffany cũng lai tạo nhiều giống mộc lan tại điền trang của mình, nơi Northrop thường xuyên lui tới). Bà cũng là tác giả của một số cửa sổ kính màu đẹp nhất của Tiffany với chủ đề mộc lan, trong đó có tấm Magnolia từng được trưng bày tại Exposition Universelle 1900. Các tác phẩm của Northrop cho Tiffany hiện nằm trong nhiều bộ sưu tập danh tiếng. Cửa sổ Magnolia của bà hiện được lưu giữ tại State Hermitage Museum ở St. Petersburg. Năm 2023, cửa sổ hoành tráng Garden Landscape (1912) của bà đã được The Metropolitan Museum of Art mua lại – nơi vốn đã sở hữu bản vẽ thiết kế cho tấm panel trung tâm của tác phẩm này. Chiếc đèn Magnolia của bà cũng thể hiện rõ tay nghề bậc thầy trong xử lý kính. Những bông hoa lớn được tái hiện bằng các sắc độ óng ánh, từ trắng pha xanh đến vàng opal, trong khi nền phía sau là tông xanh lam vân đá sâu thẳm. Hiệu ứng ba chiều của toàn bộ cảnh được tạo nên nhờ việc sử dụng kính gợn sóng và kính “drapery” – loại kính được đặt tên theo hiệu ứng mô phỏng vải rủ – mang lại nhịp điệu và năng lượng thị giác sống động. “Loại kính được chọn cho chụp đèn này hiếm khi có thể sánh kịp về màu sắc, kết cấu và bố cục” – chuyên gia thẩm định đèn nổi danh Paul Doros nhận xét. Đèn Magnolia được nhà sáng lập Apple Steve Jobs đặc biệt yêu thích, đến mức nó là một trong số rất ít món nội thất trong căn hộ của ông tại California vào năm 1982. Trong khi đó, nhiều mẫu đèn Tiffany khác lại trở thành “nam châm” thu hút giới người dùng TikTok. Kỷ lục 4,4 triệu USD trên của đèn Magnolia là sự tiếp tục nối dài “chuỗi phong độ” của Tiffany Studios trên thị trường. Vào tháng 6/2025, cửa sổ kính màu thời kỳ Gilded Age Goddard Memorial Window đã đạt mức 4,2 triệu USD tại Christie’s – vượt xa ước tính ban đầu. Trước đó, Danner Memorial Window, cũng là một thiết kế của Agnes Northrop, đã trở thành cửa sổ Tiffany đắt giá nhất từng được bán, khi chạm mốc 12,4 triệu USD tại Sotheby’s vào năm 2024. Bên cạnh chiếc đèn Magnolia, một loạt “báu vật” Tiffany khác cũng sẽ lên sàn đấu giá trong năm 2026, bao gồmmột đèn chùm và một cửa sổ kính màu tại Christie’s, cùng thêmmột chiếc đèn chùm khác tại Bonhams. n Loại kính được chọn cho chụp đèn này hiếm khi có thể sánh kịp về màu sắc, kết cấu và bố cục” lánh trên những hình khối thủ công, độc nhất ấy, thì đó chính là ‘lớp kem trên cùng’ hoàn hảo. Bà Robin Rains Cửa sổ Tiffany Garden Landscape Window của Agnes Northrop ra mắt vào năm 1912. Hình ảnh cận cảnh một bức tranh khảm thủy tinh Favrile của Tiffany Studios từ tòa nhà Farwell ở Detroit. NGAYNAY.VN 41 VĂN HÓA Số đặc biệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==