Trung tâm Thông tin UNESCO và Art Nation: Chung tay lan tỏa tri thức Trên các lĩnh vực xuất bản, nghiên cứu, tổ chức triển lãm và phát triển các hoạt động văn hóa, sự hợp tác giữa Trung tâm Thông tin UNESCO và Art Nation góp phần lan tỏa tri thức nghệ thuật, thúc đẩy đối thoại văn hóa và mở rộng hợp tác quốc tế. NGUYỆT LINH Kết nối nguồn lực Xây dựng môi trường học thuật cởi mở và lan tỏa tri thức đến cộng đồng là định hướng xuyên suốt của Trung tâm Thông tin UNESCO trong gần ba thập kỷ hoạt động. Trên nền tảng đó, đơn vị đã thúc đẩy nghiên cứu, phát hành các ấn phẩm tri thức và tăng cường hội nhập quốc tế. Trong khi đó, ở lĩnh vực nghệ thuật, Art Nation là ấn phẩm mỹ thuật song ngữ chuyên sâu duy nhất tại Việt Nam, nổi bật với các hoạt động nghiên cứu, phê bình và phổ biến kiến thức nghệ thuật. Ấn phẩm cũng là cầu nối giữa nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, nhà sưu tầm và công chúng yêu nghệ thuật. Sự tương đồng trong định hướng lan tỏa tri thức và bồi đắp đời sống học thuật đã tạo nền tảng vững chắc cho sự hợp tác giữa hai bên. Dấu mốc mở đầu cho sự hợp tác là ấn phẩm Art Nation #10 với chủ đề “Nghệ thuật vị hiền tài”. Ấn phẩm tập trung giới thiệu câu chuyện về các nhà bảo trợ nghệ thuật có tầm nhìn xa hoặc những chính sách bảo trợ mang tính chiến lược cho nền văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Giám tuyển Ace Lê nhấn mạnh: “Chúng tôi tin rằng nghệ thuật, về bản chất, là một phần không thể thiếu của xã hội, cần được tập thể nuôi dưỡng, trân trọng, giữ gìn và lên kế hoạch cho tương lai”. Theo giám tuyển Ace Lê, để những nỗ lực bảo trợ và phát triển nghệ thuật phát huy hiệu quả, tri thức nghệ thuật cần được tiếp cận rộng rãi hơn trong cộng đồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc lan tỏa tri thức nghệ thuật vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Rào cản tiếp cận lớn nhất xuất phát từ hạ tầng giáo dục, khi lịch sử mỹ thuật chưa được phổ cập trong chương trình tiểu học và trung học. Điều này tạo ra khoảng trống trong nhận thức chung của đại chúng về nghệ thuật. Không chỉ dừng lại ở giáo dục nhà trường, việc hình thành năng lực cảm thụ nghệ thuật còn đòi hỏi những trải nghiệm văn hóa trực tiếp. Tuy nhiên, hệ thống học viện và bảo tàng công lập tại Việt Nam vẫn còn hạn chế về nguồn lực tài chính cũng như năng lực giám tuyển, trưng bày và quảng bá. Do đó, thói quen tham quan triển lãm, bảo tàng chưa thực sự hình thành rộng rãi trong công chúng như ở nhiều quốc gia trong khu vực. Chính khoảng trống đó mở ra nhu cầu cấp thiết về các sáng kiến xã hội hóa tri thức nghệ thuật, bổ trợ cho hệ thống giáo dục công lập. Art Nation đã lựa chọn chiến lược đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần hơn với cộng đồng. Giám tuyển Ace Lê cho biết: “Nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật có chiều sâu của người Việt là rất lớn, mở ra cơ hội cho khối làm chuyênmôn như chúng tôi”. Để hiện thực hóa mục tiêu này ở quy mô lớn hơn, việc kết nối với các đối tác cùng tầm nhìn và năng lực lan tỏa tri thức là tất yếu. Sự hợp tác với Trung tâm Thông tin UNESCO được xem là bước đi chiến lược, giúp Art Nation mở rộng mạng lưới phân phối, gia tăng khả năng tiếp cận công chúng và thúc đẩy đối thoại nghệ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế. Hợp tác này không chỉ xây dựng môi trường học thuật cởi mở mà còn tạo động lực cho tiến trình hội nhập quốc tế thông qua bảo tồn, phát huy và tôn vinh giá trị văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Minh chứng cho sự đồng hành Cam kết đồng hành giữa hai đơn vị được thể hiện rõ nét qua chặng thứ hai của triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama | Ciel, Vitalité, Reflet”, chuỗi triển lãmhồi cố về hội họa của Vua Hàm Nghi. Triển lãm diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ ngày 24/4 đến 10/5, giới thiệu 20 tác phẩm sơn dầu tiêu biểu lần đầu tiên ra mắt công chúng Thủ đô. Các tác phẩm được tuyển chọn từ mười bộ sưu tập tư nhân, qua quá trình thẩm định và phục chế công phu theo tiêu chuẩn quốc tế. Triển lãm do giám tuyển Ace Lê và tiến sĩ Amandine Dabat, hậu duệ đời thứ năm của Vua Hàm Nghi, tác giả cuốn sách “Hàm Nghi – Hoàng đế lưu vong, nghệ sĩ ở Alger”, đồng giám tuyển. Đây là chặng tiếp nối sau thành công của đợt trưng bày tại Điện Kiến Trung, Đại Nội Huế vào tháng 3/2025, thu hút hơn 110.000 lượt khách tham quan chỉ trong hai tuần. Tại Hà Nội, sự kiện nằm trong khuôn khổ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với sự phối hợp của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Viện Pháp tại Việt Nam. Nhận định về sức hút của triển lãm, giám tuyển Ace Lê nhận định: “Mỗi ngày đều kín khán giả, với hơn 100.000 lượt thăm trong 2 tuần cho cả chặng ở Huế và Hà Nội, cùng nhiều phản hồi tích cực và xúc động. Đó là động lực rất lớn để đội ngũ chúng tôi tiếp tục bước tới, đồng thời cho thấy mình đang đi đúng hướng”. Phần lớn tác phẩm của Vua Hàm Nghi lấy phong cảnh thiên nhiên làm chủ đề. Trong đó, “trời”, “non”, “nước” không chỉ là đối tượng thị giác mà còn trở thành phương tiện biểu đạt tâm trạng của vị hoàng đế lưu vong. Bảng màu trầm Thông qua sự đồng hành cùng Art Nation, Trung tâm Thông tin UNESCO cũng hướng tới việc đưa nghệ thuật trở thành thành tố quan trọng trong đời sống cộng đồng, góp phần thúc đẩy đối thoại liên văn hóa, nâng cao nhận thức xã hội và đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững mà Việt Nam đang theo đuổi. Giám tuyển Ace Lê và tiến sĩ Amandine Dabat tại buổi khai mạc triển lãm Trời, Non, Nước. NGAYNAY.VN 42 Số đặc biệt VĂN HÓA
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==