Giới trẻ rất tò mò với các sản phẩm công nghệ mới như 3D Mapping, nhưng sức bền của những sản phẩm này thường không dài. Khi nhu cầu tò mò được thỏa mãn nhanh chóng, họ sẽ sớm tìm kiếm những thứ khác. TS. Nguyễn Văn Tú nguồn lực văn hóa xa có thể tiếp cận với kho tàng sách tranh điện tử về lịch sử dân tộc mà không cần đến tận bảo tàng. Thông qua công nghệ, di sản có thể được kể lại theo cách phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận của thế hệ số. Những dự án số hóa hiện nay đang hướng tới việc tái hiện không gian văn hóa một cách toàn diện, thay vì chỉ cung cấp thông tin rời rạc. Người dùng có thể không chỉ “nghe” một làn điệu, mà còn “thấy” bối cảnh, “hiểu” câu chuyện và “cảm” được tinh thần của di sản. Ở góc độ quản lý, dữ liệu số còn là công cụ để giám sát hiện trạng di tích. Những thay đổi về mức độ xuống cấp, tác động của môi trường hay hành vi của du khách đều được ghi nhận theo thời gian thực, giúp các cơ quan chức năng đưa ra quyết định bảo tồn kịp thời và chính xác hơn. Giữ “hồn” di sản Cơn sốt công nghệ cũng mang trong mình những thách thức về tính bền vững. TS. Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết:“Giới trẻ rất tò mò với các sản phẩm công nghệ mới như 3D Mapping, nhưng sức bền của những sản phẩm này thường không dài. Khi nhu cầu tò mò được thỏa mãn nhanh chóng, họ sẽ sớm tìm kiếm những thứ khác”. Dù công nghệ có thể tái hiện hình ảnh chính xác đến từng milimet, nhưng một trở ngại lớn là làm sao để giữ được cái “hồn” của di sản. Số hóa không thể và không nên thay thế hoàn toàn trải nghiệm thực địa. Giá trị sâu xa của di sản nằm ở bối cảnh và cộng đồng thực hành. Để giải bài toán này, ông Tú cho rằng cần có sự hợp tác liên ngành giữa nhà khoa học để đảm bảo tính xác thực, nghệ sĩ để tạo ra tính thẩm mỹ và doanh nghiệp công nghệ để đảm bảo tính hiện đại; đồng thời phải có sự tham gia của chính những nghệ nhân, những người dân đang sống cùng di sản. Sự kết hợp này sẽ tạo ra các sản phẩm văn hóa có “hàm lượng sáng tạo cao”, không chỉ đẹp về hình thức mà còn sâu sắc về nội dung. Khi công nghệ được kết hợp với tri thức bản địa, di sản số mới thực sự có sức sống. Số hóa di sản không đơn thuần là một cuộc chạy đua về công nghệ, mà là một chiến lược phát triển văn hóa trong bối cảnh mới, thực hiện hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/ TW. Khi làm tốt việc số hóa, chúng ta không chỉ bảo vệ quá khứ mà còn đang xây dựng một nền kinh tế sáng tạo dựa trên nền tảng tri thức dân tộc. Di sản văn hóa, nhờ vào sức mạnh của công nghệ, năng lực và tinh thần của người trẻ, sẽ tiếp tục chảy trôi, mở lối cho một tương lai văn hóa Việt Nam tự cường và đầy bản sắc. n Du khách trải nghiệm công nghệ thực tế ảo AR/VR tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám Du khách thuận tiện với audio guide khi đến tham quan di tích nhà tù Hỏa Lò Sự xuất hiện của công nghệ số như quét 3D, thực tế ảo, thực tế tăng cường (AR), dữ liệu lớn (Big Data) hay trí tuệ nhân tạo (AI), những di tích, hiện vật, nghi lễ… có thể được tái hiện sống động trong môi trường số. Người xem không còn là khán giả thụ động, mà trở thành người tham gia trải nghiệm. Họ có thể “đi dạo” trong không gian kiến trúc thời Lý, “dự” một vấn hầu đồng trọn vẹn, hay “chạm” vào những hiện vật hàng trăm năm tuổi. NGAYNAY.VN 45 VĂN HÓA Số đặc biệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==