Ván gỗ cũ, thổ cẩm và câu Từ tình yêu quê hươn và văn hóa vùng cao, cô gái Sa Pa đã thổi sức sống mới vào những tấm ván gỗ cũ, mang lại bản sắc riêng và đầy chất thơ. THÚYHÀ Sa Pa - vùng đất Tây Bắc mang vẻ đẹp trầm lắng và giàu bản sắc - từ lâu không chỉ được nhắc đến bởi cảnh sắc núi rừng, mà còn bởi những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại đang dần len lỏi vào từng bản làng, vẫn có những người trẻ chọn cách ở lại với văn hóa truyền thống bằng sự kiên trì và sáng tạo. Trần Thị Lan Anh (sinh năm 1994, Sa Pa) là một trong số đó. Với tình yêu đặc biệt dành cho Tây Bắc, Lan Anh đã biến những tấm ván gỗ cũ bình thường thành nơi kể lại câu chuyện về đời sống, phong tục và con người vùng cao. “Cha trao truyền, con tiếp lửa” Ngày trước, Lan Anh từng sợ mình chỉ là “cái bóng” của bố. Ở Sa Pa, hầu như ai cũng biết đến ông. Mọi người quen gọi ông là “Sa Pa Khi”, nghe như một cái tên riêng của vùng đất. Còn Lan Anh, mỗi khi hoàn thành một bức tranh, lại thường nghe câu hỏi: “Ơ, con gái của ông Sa Pa Khi à?”. “Mọi người không nhớ tên mình là gì đâu. Nghe thì bình thường, nhưng thật ra lúc đó mình thấy áp lực lắm, vì cái bóng của bố quá lớn. Làm gì, nói gì cũng bị so sánh, cứ như thể mình sinh ra đã phải giỏi, đã phải có thứ gì đó xứng đáng với ông. Nhưng thực sự thì mình cũng phải tập cầm dao, tập từng nét run tay như bao người khác”, Lan Anh bộc bạch. Nhiều người hỏi ông Khi có vui không khi thấy con gái theo nghề của mình, nhưng ông chưa bao giờ trả lời. Ông cũng không khen, không nói tự hào. Ông chỉ lặng lẽ ngồi cạnh, dạy Lan Anh cách cầm dao cho đúng, cách lắng nghe tiếng gỗ để biết miếng nào giòn, chỗ nào cần dừng lại trước khi bị nứt. Con gái làm sai, ông sửa nhẹ tay, không phàn nàn, không trách móc. “Bố không đi trước, cũng chẳng đứng sau, chỉ lặng lẽ đứng cạnh mình. Với mình, tiếng dao chạm vào gỗ của bố mỗi buổi sáng đã trở thành âm thanh quen thuộc nhất trong căn nhà. Từ chỗ chỉ dám đứng nhìn, giờ mình đã có thể ngồi cạnh khắc nốt một đường cùng ông. Giờ người ta vẫn gọi mình là con gái của ông Sa Pa Khi, nhưng mình không còn thấy nặng nề nữa. Vì mình biết đó là cách người ta nói về hai thế hệ làm nghề, cùng sống, cùng thở. Trong mùi gỗ ấy, mình vẫn có con đường riêng và nét đặc trưng của bản thân. Có thể chưa bằng bố, nhưng mình tự hào về điều đó”, Lan Anh thủ thỉ. Ông Nguyễn Văn Khi (1962) từng nghĩ rằng, khi không còn đủ sức khỏe để điêu khắc nữa, ông sẽ học may. Nghe tưởng như câu nói đùa, nhưng rồi ông làm thật. Ông học cắt vải, chỉnh máy, tập từng đường kim mũi chỉ. Khi công nghệ phát triển, ông lại mày mò tìm hiểu cho mình, mà là thứ mình nhìn thấy ở người khác rồi tự đứng dậy. Và với mình, người đó chính là bố - người chưa bao giờ ngừng tò mò với thế giới xung quanh.” Với Lan Anh, bố không chỉ là người kể chuyện bằng gỗ. Mỗi đường chạm không đơn thuần là kỹ thuật, mà là cả một đời lặng lẽ nhìn, nghe và chiêm nghiệm. Có những bức tranh mà bất kỳ người mẹ nào nhìn vào cũng thấy bóng dáng đứa con đã lớn của mình. Có những người con bỗng nhận ra nếp nhăn của mẹ hằn sâu trong từng thớ gỗ. Đó không chỉ là vẻ đẹp tạo hình, mà là cảm xúc, mạng xã hội, học cách quay video, chỉnh nhạc - không phải vì đam mê, mà vì muốn hiểu thêm những điều mới để giúp con gái. “Từ ngày làm việc cùng bố, ông chưa bao giờ nói triết lý với mình. Những gì mình hỏi mà ông không diễn tả được, ông lại mày mò trên mạng để gửi cho mình những video phù hợp. Chính sự tò mò và chủ động ấy khiến mình phải tự hỏi: tại sao mình mới 32 tuổi mà lại sợ thử, sợ bắt đầu những điều mới, trong khi một người đã qua nửa đời như bố mình vẫn muốn học thêm? Mình nhận ra, động lực không phải là thứ ai đó Lan Anh và bố cùng nhau vẽ tranh. Lan Anh vẽ tranh bên vườn nhà. Bức tranh nói về 1 gia đình 3 thế hệ ông bà bố mẹ và các con, tình cảm gia đình của người vùng cao. NGAYNAY.VN 58 Số đặc biệt VĂN HÓA
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==