diện con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Nghị quyết xác định xây dựng nhân cách con người là trọng tâm để định hướng các hoạt động văn hóa, giáo dục, khoa học vào mục tiêu phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ, giúp con người nâng cao trí tuệ, tự hoàn thiện nhân cách, hình thành thế giới quan khoa học, hướng tới các giá trị chân - thiện - mỹ. Với Hà Nội, những năm qua, thành phố đã triển khai nhiều chương trình, đề án hướng tới xây dựng và phát triển văn hóa Thủ đô, trọng tâm là xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, phát triển toàn diện, trên cơ sở kế thừa và phát huy những giá trị nhân văn của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội. Trong đó có Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” và Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 19/2/2024 của Ban Thường vụ Thành ủy. Hà Nội đã trải qua những thay đổi lớn về địa giới hành chính, thành phần dân cư, hạ tầng đô thị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Những biến chuyển ấy vừa là kết quả của giao lưu, tiếp xúc văn hóa và các chính sách phát triển, vừa phản ánh sức hút của vùng đất Thủ đô. Trong bối cảnh mới, văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII xác định nhiệm vụ xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại, tôn trọng pháp luật, có những giá trị nhân văn sâu sắc, tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên và phong cách lao động sáng tạo của con người Việt Nam. Thành phố đồng thời quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử cho thế hệ trẻ, hướng tới hình thành thế hệ tương lai có đức, có tài, thích ứng và hội nhập, trở thành “công dân số”, “công dân toàn cầu”. Cùng với đó là xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị, văn hóa ứng xử tại công sở, nơi công cộng và trên môi trường số; đề cao tinh thần tự chủ, tự quản của Nhân dân. Theo các chuyên gia, chuẩn mực “Người Hà Nội hào hoa - thanh lịch - nghĩa tình - văn minh” trong thời kỳ đổi mới và hội nhập cần hội tụ nhiều yếu tố. Thanh lịch thể hiện trong phong thái, giao tiếp, trang phục phù hợp; văn minh thể hiện ở ý thức tuân thủ pháp luật, giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường và tôn trọng không gian chung. Bên cạnh đó là sự sáng tạo trong tư duy và hành động, tính hiện đại trong lối sống, khả năng làm chủ công nghệ và ứng dụng hiệu quả vào công việc, đời sống. Hội nhập cũng đòi hỏi người Hà Nội có khả năng giao tiếp, nhận thức quốc tế, sử dụng ngoại ngữ, chủ động tiếp cận các giá trị văn minh của thế giới nhưng vẫn giữ được truyền thống trong tinh thần và cốt cách. … đến sức mạnh mềm của Thủ đô Nếu thanh lịch, văn minh là những giá trị được kế thừa thì sáng tạo là năng lực giúp Hà Nội bước vào tương lai. Hà Nội được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực thiết kế từ năm 2019. Tháng 12/2025, Mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội ra mắt với 82 thành viên, được kỳ vọng trở thành nơi nuôi dưỡng ý tưởng, kết nối cộng đồng và tạo môi trường để người dân trực tiếp tham gia vào hoạt động sáng tạo. Thành phố cũng từng bước biến văn hóa thành nguồn lực kinh tế. Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 5% GRDP, tạo đà hướng tới mục tiêu 9% vào năm 2030. Khi ấy, người dân không chỉ là người thụ hưởng mà còn trở thành chủ thể sáng tạo, tiêu dùng và lan tỏa các giá trị văn hóa. Hội nhập quốc tế cũng đặt ra yêu cầu về bản lĩnh văn hóa của mỗi công dân. Nghị quyết Đại hội XVIII xác định Hà Nội phải phát huy vị thế là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế của cả nước, tạo sức lan tỏa, dẫn dắt vùng và hướng tới tầm vóc khu vực châu Á, thế giới. PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh chính là để giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa Thủ đô, đồng thời để người Hà Nội trở thành những tấm gương sáng, đại diện cho những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Một người trẻ có tri thức, tự tin giao tiếp với thế giới nhưng hiểu rõ mình là ai; một nghệ sĩ đưa chất liệu Hà Nội vào sản phẩm đương đại; một doanh nhân đưa sản phẩm mang dấu ấn Thủ đô ra thị trường quốc tế hay một người dân thân thiện với du khách đều có thể trở thành những “đại sứ” tự nhiên của Hà Nội. Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh vì thế không thể hoàn thành bằng một đề án hay phong trào đơn lẻ. Đây là hành trình cần sự thamgia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, từ gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý đến doanh nghiệp, nghệ sĩ, báo chí và từng người dân. Trong quá trình ấy, báo chí giữ vai trò quan trọng khi phát hiện những con người bình dị đang tạo ra giá trị, lan tỏa sáng kiến, đồng thời đặt ra những vấn đề cần được nhìn nhận để văn hóa ứng xử không ngừng tiến bộ. Tháng 3/2025, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội và Báo Tuổi trẻ Thủ đô tổ chức tọa đàm “Báo chí, truyền thông tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”, nhấn mạnh vai trò này. Thành phố cũng duy trì Giải báo chí về “Phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”. Tầm nhìn về một Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” không chỉ được hiện thực hóa bằng hạ tầng hay thành tựu kinh tế, mà còn bằng chất lượng con người. Đó là những công dân biết trân trọng quá khứ nhưng không sống trong quá khứ; thanh lịch nhưng không khép mình; văn minh nhưng không xa rời cộng đồng; bản lĩnh nhưng cởi mở; sáng tạo nhưng có trách nhiệm; hội nhập nhưng không hòa tan. Mỗi công dân, bằng chính cách mình sống và làm việc, đều có thể góp phần tạo dựng hình ảnh một Hà Nội thanh lịch, văn minh, sáng tạo, bản lĩnh và hội nhập - một Hà Nội giữ được hồn cốt nghìn năm nhưng đủ tự tin bước ra thế giới. n Hà Nội vănminh, thanh lịch Con người là chủ thể, nguồn lực quyết định đổi mới sáng tạo, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế. NGAYNAY.VN 15 CHUYÊN ĐỀ Số tháng 8/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==