Sự phân hóa sâu sắc giữa xe xăng truyền thống và xe điện
Nhìn vào báo cáo bán hàng tháng 10/2026 của các liên doanh ô tô lâu năm tại Việt Nam, không ít người quan sát thị trường phải bất ngờ trước biên độ sụt giảm sâu so với cùng kỳ năm ngoái. Cụ thể, doanh số của Mitsubishi giảm tới 57%; Honda giảm đúng một nửa, từ mức hơn 3.300 xe trong tháng 10/2025 xuống còn 1.657 xe. Các thương hiệu từng giữ vai trò trụ cột và "bao sân" thị trường suốt nhiều năm như Toyota, Hyundai hay Ford cũng không nằm ngoài vòng xoáy điều chỉnh, với mức sụt giảm dao động từ 20% đến gần 40% so với cùng kỳ.
![]() |
Nếu chỉ nhìn vào lát cắt đơn lẻ của nhóm xe động cơ đốt trong trong tháng 10, dễ nảy sinh nhận định rằng sức mua của toàn thị trường đang suy yếu. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể lũy kế 10 tháng đầu năm lại cho thấy một thực tế hoàn toàn trái ngược: toàn thị trường xe du lịch tại Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng dương 23% so với cùng kỳ năm 2025. Trong mức tăng trưởng chung ấy, phân khúc xe xăng gần như dậm chân tại chỗ khi chỉ nhích nhẹ 3%.
Khoảng chênh lệch lên tới 20 điểm phần trăm giữa đà tăng của toàn thị trường và sự chững lại của xe xăng đặt ra câu hỏi lớn về hướng dịch chuyển của dòng tiền. Câu trả lời nằm ở sự bứt phá mạnh mẽ của mảng xe năng lượng mới, dẫn đầu là xe thuần điện và tiếp nối bởi nhóm xe lai xăng - điện (hybrid). Thống kê từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng ghi nhận nhóm xe hybrid đạt 17.948 chiếc sau 10 tháng, tăng 61% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, động lực lớn nhất kéo toàn thị trường đi lên chính là làn sóng xe thuần điện nội địa.
![]() |
| Tăng trưởng lũy kế 10 tháng đầu năm 2026 (So với cùng kỳ 2025) |
Kỷ lục mới của xe thuần điện và cuộc "xâm lăng" từ các phân khúc cốt lõi
Tính hết 10 tháng đầu năm 2026, riêng hãng xe thuần điện VinFast đã bàn giao tới 200.593 ô tô điện tại thị trường Việt Nam — vượt qua tổng doanh số của cả năm 2025 chỉ sau chưa đầy một năm dương lịch. Riêng trong tháng 10, hãng bàn giao 22.896 xe, duy trì vị thế dẫn đầu tuyệt đối và chiếm tới 7 vị trí trong top 10 mẫu xe bán chạy nhất thị trường. Tính bình quân trong suốt 304 ngày của 10 tháng đầu năm, mỗi ngày có gần 660 chiếc ô tô điện mới lăn bánh trên đường phố Việt Nam.
Điểm đáng chú ý nhất không chỉ nằm ở tổng lượng xe tiêu thụ khổng lồ, mà ở cơ cấu sản phẩm tạo nên kỷ lục này. Thay vì tập trung vào phân khúc xe sang kén khách, xe điện đang bào mòn trực tiếp thị phần của xe xăng từ những phân khúc phổ thông có dung lượng lớn nhất:
Phân khúc xe đô thị cỡ nhỏ và người mua xe lần đầu: Dẫn đầu toàn thị trường là mẫu mini-SUV VF 3 với 46.232 xe bàn giao sau 10 tháng. Tập khách hàng chủ lực của dòng xe này là những người mua ô tô lần đầu, chuyển dịch từ xe máy lên ô tô để phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày trong đô thị. Đây là khoảng trống thị trường mà các hãng xe xăng truyền thống gần như bỏ ngỏ do rào cản về giá thành sản xuất và thuế phí.
Mảng vận tải hành khách và xe chạy dịch vụ: Xếp ngay sau VF 3 là mẫu MPV chuyên dụng Limo Green với doanh số đạt 42.975 chiếc. Phần lớn lượng xe này được các doanh nghiệp vận tải và tài xế dịch vụ đưa vào khai thác chở khách. Trong kinh doanh vận tải, chi phí nhiên liệu trên mỗi kilomet và khấu hao vận hành là yếu tố sống còn. Khi bài toán kinh tế nghiêng hẳn về phía xe điện nhờ chi phí sạc thấp và ưu đãi bảo dưỡng, các dòng MPV và sedan hạng B chạy xăng vốn là "nồi cơm chính" của xe Nhật, xe Hàn lập tức chịu áp lực cạnh tranh trực diện.
Phân khúc xe lưỡng dụng gia đình - dịch vụ: Bộ đôi VF 5 và Herio Green đạt tổng doanh số 34.126 xe sau 10 tháng. Nhóm sản phẩm này đánh thẳng vào phân khúc xe hạng A và SUV đô thị cỡ nhỏ — nơi người dùng vừa cần một chiếc xe gọn gàng cho gia đình nhỏ, vừa có thể linh hoạt kết hợp chạy dịch vụ công nghệ.
Chỉ tính riêng ba nhóm sản phẩm chủ lực kể trên đã đóng góp 123.333 xe, chiếm hơn 61% tổng lượng xe điện bàn giao của hãng. Điều này cho thấy sự chuyển dịch sang phương tiện xanh không xuất phát từ tâm lý trải nghiệm nhất thời, mà được thúc đẩy bởi nhu cầu thực tế và tính toán hiệu quả tài chính của số đông người tiêu dùng.
![]() |
Doanh số 10 tháng đầu năm 2026 của VinFast Việt Nam |
Tái định hình cục diện cạnh tranh của ngành ô tô Việt Nam
Bên cạnh yếu tố nội tại của sản phẩm và hạ tầng trạm sạc ngày càng phủ rộng, bối cảnh chính sách cũng góp phần làm rõ ranh giới giữa hai thái cực trên thị trường. Trong năm 2025, đặc biệt là giai đoạn tháng 10, doanh số xe lắp ráp trong nước của các thương hiệu Nhật và Hàn từng được đẩy lên mức nền rất cao nhờ các chính sách hỗ trợ lệ phí trước bạ. Bước sang năm 2026, khi các biện pháp kích cầu ngắn hạn cho xe động cơ đốt trong khép lại, các dòng xe xăng phải bước vào cuộc cạnh tranh sòng phẳng hơn về giá lăn bánh cũng như chi phí sử dụng dài hạn.
Thực tế 10 tháng qua cho thấy thị trường ô tô Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng. Thay vì một sân chơi đồng nhất do các thương hiệu truyền thống chi phối, thị trường nay phân tách thành hai vùng rõ rệt. Ở các phân khúc xe phổ thông cỡ nhỏ, xe đi phố hằng ngày và xe kinh doanh dịch vụ, phương tiện thuần điện đã thiết lập ưu thế áp đảo nhờ chi phí vận hành tối ưu và mức giá dễ tiếp cận. Trong khi đó, các hãng xe xăng truyền thống buộc phải co cụm về những phân khúc đặc thù hơn như xe gia đình cỡ trung và cỡ lớn, xe bán tải, hoặc tập trung khai thác nhóm khách hàng ở các địa bàn chưa thuận tiện về hạ tầng trạm sạc.
![]() |
Một trạm sạc của VinFast nằm trong trung tâm nội thành Hà Nội |
Cột mốc hơn 200.000 xe điện lăn bánh sau 10 tháng là minh chứng rõ nét cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đã sẵn sàng đón nhận phương tiện xanh như một lựa chọn phổ thông, thay vì một giải pháp thay thế mang tính thử nghiệm. Với đà tăng trưởng hiện tại, sự chuyển dịch sang giao thông xanh không chỉ làm thay đổi bảng xếp hạng doanh số của các hãng xe, mà còn đặt nền móng cho một chuẩn mực tiêu dùng mới của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trong những năm tới.




