Tòa soạn thông minh Ngay từ những năm2010, một số công ty truyền thông, báo chí trên thế giới đã ứng dụng thử nghiệm công cụ AI để viết tin tức. Chẳng hạn, Công ty Narrative Science đã phát triển các“nhà báo robot” đầu tiên có thể tự động viết các bản tin về thể thao và tài chính dựa trên các dữ liệu cho trước. Năm 2016, tờ Washington Post (Mỹ) đã sử dụng AI mang tên Heliograf để sản xuất các tin bài tự động. Thực tế cho thấy, số lượng tin bài mà tờ báo này xuất bản đã tăng lên đáng kể so với các giai đoạn trước đó nhờ sự hỗ trợ của AI. Nhiều hãng truyền thông lớn khác cũng sớm ứng dụng AI ở các khâu sản xuất tin. Hãng BBC (Anh) đã phát triển hệ thống AI “Juicer”để tổng hợp tin tức và gắn thẻ dữ liệu. Ứng dụng này cho phép các phóng viên tìm kiếm thông tin nhanh hơn. Hãng thông tấn Tân Hoa Xã (Trung Quốc) thậm chí đã cho ra mắt một MC AI - người dẫn chương trình ảo cho một số chương trình… Ở Việt Nam, nền báo chí cách mạng nước nhà cũng không đứng ngoài xu thế ứng dụng AI trong tác nghiệp. Nhiều tòa soạn trong nước đã bước đầu khai thác công nghệ này trong công việc của mình. Đầu năm 2023, Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV) đã thử nghiệm việc sử dụng ChatGPT để hỗ trợ viết kịch bản cho các phóng sự trong chương trình CafeTek, trong đó AI đóng vai trò đề xuất nội dung chi tiết cho mỗi phần, cũng như gợi ý các nhân vật sẽ được phỏng vấn… Một số tòa soạn khác dùng người dẫn chương trình ảo cho các bản tin video, bản tin podcast, áp dụng công nghệ tòa soạn thông minh, tự động giới thiệu tin tức cho bạn đọc dựa trên hành vi của chính người dùng…Không ít nhà báo sử dụng những gợi mở của AI để lên khung kịch bản, thực hiện bài vở. Đó là những ví dụ sống độngvềAI trongbáo chí được các chuyên gia, nhà báo chia sẻ tại Hội thảo khoa học quốc tế “Báo chí - truyền thông trong bối cảnh AI phát triển” vừa diễn ra tháng 5/2025. PGS.TS Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đưa quan điểm, AI đang góp phần định hình lại toàn diện lĩnh vực báo chí và truyền thông hiện đại, từ khâu thu thập dữ liệu, sáng tạo nội dung, kiểm chứng thông tin cho đến cá nhân hóa trải nghiệm độc giả. Với khả năng xử lý khối lượng lớn thông tin trong thời gian ngắn, AI giúp nâng cao hiệu suất làmviệc, tiết kiệmchi phí và tạo ra nhiều giá trị mới cho các tòa soạn. Việc ứng dụng AI đã giúp các tòa soạn trở nên “thông minh” hơn. Các phóng viên có thể tiết kiệm thời gian ở nhiều khâu, nhờ đó làm tăng năng suất sản xuất tin bài, tối ưu hóa nội dung cho phù hợp với các nhóm độc giả khác nhau. Nhưng bên cạnh những lợi ích dễ dàng nhận thấy, việc ứng dụng AI trong lĩnh vực báo chí, truyền thông cũng đang đặt ra một số vấn đề về đạo đức cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc. Theo PGS,TS. Phạm Minh Sơn, nhiều mặt trái mà AI đang đặt ra và trở thành thách thức với tất cả các quốc gia. Đó là nguy cơ lan truyền tin giả và thông tin sai lệch. Vấn đề về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quy trình làm báo cũng là bài toán khó. Xuất hiện nhiều nguy cơ AI cung cấp các thông tin thiên lệch, thông tin vi phạm bản quyền, đồng thời hạn chế tính sáng tạo của người làm báo. Trên thực tế, có không ít nhà báo có xu hướng sử dụng các nội dung do AI tạo ra, mà quên mất rằng, những thông tin đó có thể bắt nguồn từ các tác phẩm của người khác (!). Điều này vi phạm các quy tắc đạo đức nghề nghiệp về tôn trọng quyền tác giả. Thách thức cuối cùng, đó là những vấn đề liên quan đến quyền riêng tư và an ninh thông tin. Làm việc với Chuyển đổi số và sự lan rộng của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đến mọi lĩnh vực, đặc biệt là tạo bước chuyển lớn trong hoạt động báo chí - truyền thông. VIỆT ĐAN NGAYNAY.VN 44 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==