“đồngnghiệpAI” Làm chủ công nghệ để vững vàng ngòi bút Sự xuất hiện ngày càng phổ biến của nội dung do AI tạo ra mà không rõ nguồn gốc hay thiếu kiểm chứng đang đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về trách nhiệm của người làm báo và vai trò của cơ quan quản lý, cả về nhận thức của công chúng trước làn sóng thông tin mới. Đặt trong bối cảnh hành lang pháp lý về phát triển và ứng dụng AI trong báo chí truyền thông của Việt Nam còn chưa thực sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Những vướng mắc về pháp lý, sự đe dọa về an ninh truyền thông, các vụ việc vi phạm bản quyền và nhiều tranh cãi liên quan đến trách nhiệm xã hội, đạo đức, văn hóa của báo chí – truyền thông khi ứng dụng AI càng tạo ra những thách thức lớn cho xã hội. Bàn về vấn đề này, TS. Hà Văn Hậu - Phó trưởng khoa Xuất bản, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đưa quan điểm: “AI là xu thế phát triển tất yếu của báo chí - truyền thông, do đó cần tăng cường công tác giáo dục, nâng cao nhận thức và trải nghiệm về AI cho người dùng, cũng như cần có những khuyến cáo, cảnh báo đối với người dùng để họ chủ động đảm bảo đạo đức, văn hóa khi ứng dụng AI trong báo chí truyền thông. Do nhận thức của chủ thể chưa được đầy đủ nên có thể vô tình làm tổn hại đến xã hội. Để khai thác tối ưu những lợi thế, đồng thời tránh được những “cạm bẫy”, rủi ro và hệ lụy do AI gây ra, người làm báo chí - truyền thông cần được trang bị kiến thức cơ bản để làm chủ được AI, vì sự tiến bộ chung của xã hội”. Ông Hậu nói thêm: “Phong trào bình dân học vụ số được Đảng và Nhà nước ta triển khai là một trong những tiền đề quan trọng, góp phần tích cực vào việc nâng cao kiến thức về công nghệ, tạo nền tảng vững chắc cho cộng đồng sẵn sàng tiếp cận trải nghiệm, ứng dụng AI trong công việc và cuộc sống”. Giữa “cơn bão” AI, vai trò của người cầm bút vô cùng quan trọng. PGS,TS. Lê Hải Bình, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: “Báo chí Người làmbáophải học hỏi rất nhiềuđể làmchủ côngnghệ. trong thời đại trí tuệ nhân tạo đang bước vào một kỷ nguyên mới - nơi mà công nghệ có thể tạo ra và phân phối thông tin nhanh hơn con người, nhưng giá trị cốt lõi của báo chí - đó là tính xác thực, sự chính trực và đóng góp xây dựng xã hội - vẫn thuộc về con người và chỉ có thể do con người gìn giữ”. Theo PGS.TS Lê Hải Bình, nhằm đảm bảo hệ thống báo chí phát triển lành mạnh, hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và đáp ứng yêu cầu của thời đại số, từ góc độ quản lý nhà nước, Bộ VH-TT và DL đã và đang tập trung một số định hướng trọng tâm mang tính chiến lược như: Tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong lĩnh vực báo chí và truyền thông số, đặc biệt là các quy định liên quan đến nội dungdoAI tạo ra; Tạođiều kiện và có chính sách hỗ trợ các cơquanbáo chí trongviệc ứng dụng công nghệ số, nhất là trí tuệ nhân tạo, vào quy trình sản xuất và phân phối nội dung; đồng thời chỉ đạo xây dựng bộ quy tắc đạo đức, tiêu chuẩn kỹ thuật trong việc ứng dụng AI, bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm và phục vụ lợi ích công; Ưu tiên nâng cao năng lực số cho đội ngũ người làm báo; chỉ đạo xây dựng các chương trình đào tạo lại, đào tạo chuyên sâu, tăng cường hợp tác với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ để hình thành nguồn nhân lực báo chí có khả năng thích ứng nhanh với chuyển đổi số và xu thế truyền thông hiện đại… “Sự đổi mới từ hệ thống đào tạo chính là nền tảng bền vữngđểngànhbáo chí không chỉ theo kịpmà còn chủ động dẫn dắt trong kỷ nguyên số. Nhân lực là yếu tố quyết định. Chỉ khi đội ngũ làm báo được trang bị đầy đủ về năng lực công nghệ, đạo đức nghề nghiệp và tư duy độc lập thì AI mới trở thành công cụ hỗ trợ, chứ không phải thay thế conngười”, PGS.TS LêHải Bình khẳng định. AI không thể và không nên thay thế hoàn toàn con người trong báo chí. Những giá trị cốt lõi như cảm xúc, góc nhìn phản biện, bối cảnh văn hóa, xã hội và đạo đức nghề nghiệp vẫn phải do con người đảmnhiệm. n Sự đổi mới từ hệ thống đào tạo chính là nền tảng bền vững để ngành báo chí không chỉ theo kịp mà còn chủ động dẫn dắt trong kỷ nguyên số. PGS.TS Lê Hải Bình, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL AI đang góp phần định hình lại toàn diện lĩnh vực báo chí và truyền thông hiện đại, từ khâu thu thập dữ liệu, sáng tạo nội dung, kiểm chứng thông tin cho đến cá nhân hóa trải nghiệm độc giả. PGS.TS PhạmMinh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền NGAYNAY.VN 45 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==