“Một bức ảnh hơn ngàn con chữ” Nhiếp ảnh báo chí, theo nhà báo Trần Duy Ngoãn, không chỉ là việc ghi lại hình ảnh mà còn là nghệ thuật kể chuyện bằng ánh sáng và khoảnh khắc, là ngôn ngữ của văn hóa và sự thật. Với hơn 40 năm gắn bó với nghề, nhà báo Trần Duy Ngoãn, người từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc Đài PTTHNghệ An và Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Nghệ An khẳng định, nhiếp ảnh báo chí là một công cụ mạnh mẽ để lưu giữ và tôn vinh văn hóa Việt. Mỗi bức ảnh là một câu chuyện, một mảnh ghép văn hóa, mang trong mình sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa bản sắc: “Trước hết, với ý thức công dân, trách nhiệm cao của nhà báo, của nhiếp ảnh gia, với quê hương đất nước và dân tộc, tôi nghĩ mình phải có nhiều bức ảnh đẹp về đất nước, con người, bản sắc văn hóa Việt Nam để quảng bá ra thế giới, nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng”. Mặt khác, không giống với các thể loại nhiếp ảnh khác, nhiếp ảnh báo chí còn cần tuân theo những quy tắc và đạo đức nghiêm ngặt, tập trung vào việc phản ánh sự thật một cách khách quan. Những bức ảnh không chỉ cung cấp thông tin mới, sự việc mới một cách độc lập, mà còn khơi gợi cảm xúc mãnh liệt, góp phần ca ngợi con người, hành động tốt đẹp, đồng thời có khả năng phê phán những thiếu sót, tiêu cực trong xã hội. “Những câu chuyện được kể phải có thật, được thể hiệnmột cách khách quan và không bị chi phối bởi cảm xúc cá nhân người chụp,” ông khẳng định: “Ảnh báo chí phải trung thực, không tô vẽ hay bố trí giả tạo. Người cầm máy không chỉ cần có kỹ năng mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp.” Ông đã thực hiện nhiều bộ ảnh ghi lại các hoạt động văn hóa tại Nghệ An và nhiều địa phương khác, từ lễ hội đến kiến trúc đền chùa. Trong đó, chuyến tác nghiệp đáng nhớ nhất là thời gian đến vùng lõi của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Mát (huyện Con Cuông, Nghệ An) để làm bộ ảnh giới thiệucâySaMudầungànnăm tuổi. Điểm tác nghiệp là Vườn Quốc gia Pù Mát nằm trên sườn Đông dải Trường Sơn Bắc, phía Tây Nam tỉnh Nghệ An, thuộc ba huyện Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn giáp biên giới Việt Nam – CHDCND Lào. Nơi này là khu rừng nguyên sinh duy nhất còn lại củamiền BắcViệt Nam, một trong số ít khu bảo vệ có tính đa dạng sinh học cao nhất củaViệt namvà củaChâu Á. Trải qua hàng ngàn năm và baobiếncố, thảmrừngPùMát vẫn sừng sững trên dải Trường Sơn Bắc, như một biểu tượng của sức sống bất diệt. Nằm ở độ cao 1.600 mét giữa vùng lõi khu bảo tồn thiênnhiên, cây Sa Mu dầu là biểu tượng cho sức sống bất diệt của thiên nhiên Việt Nam. Hành trình đến với cây di sản này không hề dễ dàng, đòi hỏi ông và đoàn tác nghiệp phải đi bộ 7 ngày 6 đêm qua rừng sâu, vượt suối, trèo đèo, đối mặt với muỗi, vắt và thú rừng.“Chuyến đi khá mạo hiểm, chúng tôi làm việc trong điều kiện rừng sâu không có đường mòn, không sóng điện thoại để liên lạc, nên phải nhờ vào sự hỗ trợ của Biên phòng, Kiểm lâm và người dân bản thông thạo. Vì rừng sâu và rừng già, thảm thực bì dày rất ẩm ướt, vào rừng mà không có củi để nấu ăn, chúng tôi phải dùng cành cây Pơ Mu khô loại cây có dầu chẻ ra cho vào ba lô mang theo làm mồi mỗi lần nhóm lửa đun củi tươi nấu ăn hàng ngày...” Rồi đêm đến, cả đoàn phải buộc võng vào cành cây, bị nước theo dây võng chảy vào ướt sũng cả võng, một thành viên trong đoàn còn bị sên cắn ở bụng, “no tròn máu”, thân hình con sên còn lớn hơn quả Nhót, khi phát hiện giật ra thì máu bắn tứ tung. Vất vả là thể nhưng trong rừng sâu vẫn vang lên câuhát“Giận thì giận, thương thì thương, anh đi sai đường emkhông chịu nổi”… Cùng nhiều gian nan vất vả, bộ ảnh “Pù Mát xanh” của nhà báo Trần Duy Ngoãn đã trở thành một tác phẩm tiêu biểu, khắc họa vẻ đẹp hùng vĩ và đa dạng sinh học của Pù Mát. “Đền đáp lại là bộ ảnh phóng sự “Pù Mát xanh” của tôi đoạt giải Ba cuộc thi ảnh ASEAN - Văn hóa các dân tộc trong cộng đồng ASEAN, cuộc thi không có giải Nhất”, nhà báoTrầnDuy Ngoãn cho hay. “Ở góc độ chuyên môn, chúng ta luôn khẳng định vị thế của ảnh báo chí, là thể loại có tính nhạy cảm cao “Một bức ảnh hơn ngàn con chữ”, có khả năng thông tin sâu rộng phục vụ nhiệm vụ chính trị của đất nước trước mắt và lâu dài. Việc dùng những bức ảnh của mình để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới là việc cần thiết, và vô cùng lớn lao,” ông nhận định. Kết nối văn hóa Việt Nam với bạn quốc tế Một bộ ảnh khác cũng đoạt giải thưởng quốc tế của nhà báo Trần Duy Ngoãn là phóng sự ảnh “Nét đặc sắc tronghônnhâncủangười dân tộcMông”, thựchiệnhồi tháng 7/2015. Nếu “Pù Mát xanh” là khúc tráng ca của thiên nhiên, thì bộ ảnh về người Mông lại là câu chuyện tình yêu và biến đổi xã hội ở vùng cao. QUỲNH HOA Ống kính báo chí và Suốt hơn 40 năm, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Duy Ngoãn đã rong ruổi từ rừng sâu Pù Mát đến cao nguyên đá, miệt mài ghi lại đời sống văn hóa Việt qua ống kính, như một người kể chuyện bằng ánh sáng. Ngược dòngSôngGiăng, ConCuông, NghệAnnằmtrongphóng sựảnh “PùMát Xanh”. NhàbáoTrầnDuyNgoãn. Tôi mong muốn có thêm nhiều bức ảnh đẹp về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam để giới thiệu với bạn bè quốc tế. Nhà báo, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Duy Ngoãn NGAYNAY.VN 62 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==