Đối với Việt Nam, câu chuyện này không chỉ là nguồn cảm hứng mà còn là lời cảnh tỉnh để hành động ngay hôm nay, tận dụng tiềm năng AI và vượt qua thách thức nhằm xây dựng một tương lai công nghệ mang dấu ấn Việt Nam. Tân binh làm rung chuyển ngành công nghệ DeepSeek được thành lập vào tháng 5/2023 dưới sự dẫn dắt của Liang Wenfeng, một cựu sinh viên Đại học Chiết Giang với khát vọng đưa công nghệ AI Trung Quốc vươn tầm thế giới. Với số vốn khoảng 8 tỷ đô la Mỹ từ quỹ High-Flyer, DeepSeek không chọn con đường thươngmại hóa rầmrộ. Thay vào đó, trọng tâmcủa họ là phát triển các mô hình mã nguồn mở, tạo ra những nền tảng công nghệ dễ tiếp cận và có thể tùy chỉnh theo nhu cầu đa dạng. Chỉ hai tháng sau khi ra đời, DeepSeek đã ra mắt DeepSeek R1 vào tháng 7/2023, một mô hình AI với 236 tỷ tham số, sánh ngang GPT-4 của OpenAI về hiệu suất. Điểm đáng chú ý là chi phí phát triển chỉ 5,6 triệu đô, thấp hơn hàng chục lần so với hàng trăm triệu đô mà các công ty Mỹ chi cho các mô hìnhnhưChatGPT hay Claude. Ông Hoàng Anh Tuấn cho biết: “DeepSeek, một công ty AI non trẻ của Trung Quốc với vẻn vẹn 200 nhân viên, đã nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu, đặc biệt tại Silicon Valley, nhờ những bước tiến đột phá trong công nghệ AI”. DeepSeek R1, với chi phí thấp nhưng vượt qua các tiêu chuẩn hàng đầu về toán học và lý luận, đang“làm rung chuyển thể giới công nghệ toàn cầu”. Nó thách thức niềm tin rằng hiệu quả AI phải tỷ lệ thuận với đầu tư vào chip và năng lượng, buộc các gã khổng lồ như OpenAI hay Google xem xét lại chiến lược phụ thuộc vào hạ tầng đắt đỏ. Sự đột phá của DeepSeek R1 nằm ở khả năng vận hành hiệu quả trên các chip ít mạnh mẽ hơn, nhưNvidia H800, qua đó giảm sự phụ thuộc vào những con chip cao cấp vốn bị hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc do lệnh cấm của Mỹ. Chiến lược “open-weight” cho phép các nhà phát triển, doanh nghiệp, và cá nhân trên toàn cầu tự do tùy chỉnh mô hình, mở ra cơ hội để AI trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Từ việc sáng tác thơ, viết kịch bản phim, đến hỗ trợ lập trình viên giải quyết các vấn đề mã hóa phức tạp, DeepSeek R1 không chỉ là một công cụ, mà là một trợ thủ thông minh có thể thay đổi cách con người sống và làm việc. Khả năng xử lý tiếng Trung vượt trội giúp nó trở thành công cụ không thể thiếu tại thị trường nội địa, đồng thời là biểu tượng cho khát vọng tự chủ công nghệ củaTrungQuốc. Tác động của DeepSeek R1 trở nên rõ rệt vào ngày 27/1/2025, khi thị trường chứng khoán Mỹ chứng kiến một hiện tượng được mô tả là “tắm máu”. Sàn NASDAQ mất 1.200 tỷ đô vốn hóa, mức giảm kỷ lục kể từ thời kỳ bong bóng dot.com. Cổ phiếu Nvidia lao dốc 17%, tương đương mất gần 600 tỷ đô giá trị thị trường. Meta giảm 10%, AMD giảm 11%, và Tesla giảm 12%. Thị trường tiền số cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, với Bitcoin giảm 12%, Ethereum giảm 15%, Solana giảm 18%, và Dogecoin giảm 10%. Phản ứng này xuất phát từ lo ngại rằngmô hình chi phí thấp của DeepSeek R1 sẽ phá vỡ niềm tin vào các khoản đầu tư AI truyền thống, khiến dòng vốn bị rút khỏi các gã khổng lồ công nghệ. Đại sứ Hoàng Anh Tuấn chia sẻ:“Sau cú“knockout”, các Big Tech Mỹ như bừng tỉnh, phân tích các điểmmạnh, yếu của mình và đối thủ”. Một loạt cuộc họp khẩn từ Nhà Trắng đến các công ty công nghệ đã diễn ra, với kết luận tạm thời là Mỹ vẫn nắm các con át chủ bài, nhưng không được “chủ quan khinh địch”. Nhờ đó, cổ phiếu của Nvidia, Microsoft và các công ty khác phục hồi, dù ở mức khiêm tốn. DeepSeek chứng minh rằng sự đổi mới có thể đạt được qua tối ưu hóa và chiến lược thôngminh, không cần hạ tầng đắt đỏ, buộc Big Tech tái đánh giá phương pháp tiếp cận trong kỷ nguyên AI cạnh tranh khốc liệt. Tuy nhiên, không phải ai cũng xem DeepSeek R1 là mối đe dọa mang tính bước ngoặt. Bài báo trên The Hill ngày 30/1/2025 đã được trích dẫn: “DeepSeek không phải là “Khoảnh khắc Sputnik” của Mỹ”. Không giống sự kiện Liên DeepSeek R1 - Bài học từ tân binh AI Trung Quốc Trong vai trò Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, việc chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành công nghệ tại Silicon Valley đã mang lại cho Đại sứ Hoàng Anh Tuấn nhiều góc nhìn sâu sắc về trí tuệ nhân tạo (AI), lĩnh vực là sân chơi của các gã khổng lồ như OpenAI, Google DeepMind hay Meta, và gần đây là tân binh nổi bật đến từ Hàng Châu, Trung Quốc, mang tên DeepSeek R1. NGAYNAY.VN 68 Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==