từng dòng sản phẩm, thậm chí cả khía cạnh ẩm thực đặc sắc với các mâm cơm được nấu bởi nghệ nhân... nhưng thiếu đi trải nghiệm xuyên suốt, liềnmạch. Điều mà Bát Tràng - và nhiều làng nghề Việt Nam - vẫn còn thiếu chính làmột đội ngũ chuyên nghiệp biết cách tổ chức không gian văn hóa, kể chuyện di sản, chuẩn hóa trải nghiệm và sản xuất ấn phẩmvăn hóa chất lượng cao. Một hệ sinh thái được thiết kế bài bản có thể giúp du khách không chỉ mua sản phẩm, mà còn “mua” cả câu chuyện, ký ức và hiểu biết về văn hóa làng nghề. Khiđó,giátrịkinhtếkhông chỉ nằm ở sản phẩm, mà nằm ở cả hành trình trải nghiệm - như cách Cappadocia của Thổ Nhĩ Kỳ đã và đang làm rất thành công hàng chục năm qua. Văn hóa trở thành nhóm ngành kinh tế mũi nhọn Theo Vietnamplus, trong các góp ý vào dự thảo các văn kiện trìnhĐại hội XIV của Đảng, văn hóa là một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng. Trong góp ý dự thảo Báo cáo chính trị, bà Trần Thị Hoàng Mai, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng đề nghị Trung ương sớm có chiến lược phát triển năng lực văn hóa quốc gia giai đoạn 2025-2045, với trọng tâm là chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản, nghệ thuật, nghệ nhân và hình thành các trung tâm sáng tạo văn hóa vùng. Trên cơ sở đó, đưa công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa trở thành nhóm ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Đây cũng là chủ trương được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chú trọng trong thời gian qua. Ngày 25/11, phát biểu thảo luận tại tổ về chủ trương đầu tư Chương trìnhmục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035 và Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: Văn hóa, Y tế và Giáo dục không chỉ là mục tiêu đơn thuần mà là động lực then chốt quyết định sự phát triển bền vững của đất nước. Để làm được điều đó đối với lĩnh vực Văn hóa, cần một bước chuyển quyết liệt trong tư duy: từ việc bảo tồn đơn thuần sang đầu tư phát triển văn hóa như một ngành công nghiệp, nơi mỗi di sản từ làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật truyền thống… đều có thể trở thành sản phẩm sáng tạo với giá trị có thể được khai thác, quảng bá. Sự thay đổi này không đồng nghĩa với việc phá hủy những di sản, nét văn hóa vốn có, mà chọn cách tiếp cận phù hợp với thời cuộc nhằm duy trì, lan tỏa tốt nhất những giá trị truyền thống. sản phẩm sáng tạo Trong nhiều thập kỷ, bảo tồn ở Việt Nam thường được hiểu là “giữ nguyên trạng”. Nhưng sự thay đổi vũ bão của kỷ nguyên số đòi hỏi những cách tiếp cận mới, sao cho các di sản vẫn còn đất sống và lan tỏa. Một trong những hướng đi của thời đại là đưa công nghệ vào bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống. Các công nghệ thực tế ảo VR, 3D mapping… không chỉ giúp duy trì, tái hiện các nét văn hóa truyền thống mà còn giúp nhiều người tiếp cận được hơn những phương thức trải nghiệm truyền thống thông qua Internet và mạng xã hội. Đây cũng chính là một ứng dụng thực tế, có giá trị theo đúng tinh thần Nghị quyết 57-NQ/ TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Những thay đổi không chỉ đến trong việc thay đổi tư duy bảo tồn và phát triển di sản. Ở góc độ Giáo dục và đào tạo, cần một chiến lược đào tạo nhân lực văn hóa cấp quốc gia, hướng tới các lĩnh vực như: Quản trị di sản, thiết kế trải nghiệm, mỹ thuật công nghiệp, biên tậpnội dungvăn hóa, tổ chức không gian sáng tạo, xây dựng thương hiệu địa phương, truyền thông văn hóa số... nhằmkhai thông điểm nghẽn về “khả năng kể chuyện”. Chỉ khi được đào tạo bài bản, chúng ta mới có thể sở hữu những nhà quản trị có khả năng xây dựng mô hình sinh thái liên kết giữa di sản - con người - câu chuyện; những hướng dẫn viên vừa amhiểu bản sắc địa phương, lại vừa nắm được ngôn ngữ của thiết kế, truyền thông, công nghệ và thị trường. Nếu làm được điều đó, con số 2 tỷ USD xuất khẩu sản phẩm mỗi năm dù lớn, có thể mới chỉ là điểm khởi đầu. Bởi công nghiệp văn hóa, một khi gắn với di sản và được vận hành bài bản, có thể trở thành nguồn lực tăng trưởng bền vững, dài hạn, trong đó mỗi làng nghề là một đại sứ giới thiệu văn hóa, niềm tự hào và bản sắc Việt Nam. n Hiện tại các hoạt động du lịch kể trên vẫn mang tính tự phát từ các gia đình, các hộ kinh doanh thay vì một định hướng tổng thể. Ông Vũ Khanh Tùng NGAYNAY.VN 19 VĂNHÓA - DI SẢN Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==