“làm nhanh” - “làm đúng” Báo chí chính thống không còn là nguồn thông tin “độc quyền” như trước, nhưng lại giữ vai trò ngày càng quan trọng trong việc kiểm chứng và định hướng thông tin. Trong một môi trường mà tin giả, thông tin sai lệch lan truyền nhanh, thì giá trị cốt lõi của báo chí chính thống là độ tin cậy. Người dùng có thể tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn, nhưng vẫn cần một nơi để “kiểm tra lại sự thật”. Niềm tin trở thành giá trị cốt lõi mà báo chí cần bảo vệ. Vì vậy, vai trò của báo chí đang chuyển từ “đưa tin nhanh nhất” sang “đưa tin đáng tin nhất”. Giữ vững giá trị cốt lõi Theo bà, những giá trị nào của nền báo chí cách mạng Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị trong môi trường truyền thông số hiện nay? - Có những giá trị mang tính nền tảng vẫn còn nguyên ý nghĩa. Trước hết là tính định hướng, tức là báo chí không chỉ phản ánh mà còn góp phần dẫn dắt nhận thức xã hội theo những giá trị tích cực. Thứ hai là trách nhiệm xã hội. Trong môi trường số, nơi thông tin dễ bị chi phối bởi lượt xem và tương tác, việc giữ được nguyên tắc đặt lợi ích cộng đồng lên trên là một thách thức, nhưng cũng là yêu cầu cốt lõi. Thứ ba là tính nhân văn. Đằng sau mỗi thông tin là con người, tổ chức cụ thể. Khi người làm báo quên đi yếu tố này, sản phẩm báo chí rất dễ trở nên vô cảm. Những giá trị này không bị thay thế bởi công nghệ, mà đang được thử thách mạnh mẽ hơn trong môi trường truyền thông số. Tinh thần dấn thân, trách nhiệm xã hội hay tính định hướng của báo chí truyền thống đang bị tác động ra sao trước sự phát triển của thuật toán và mạng xã hội? - Thuật toán và mạng xã hội đang tạo ra áp lực đáng kể đối với người làm báo, khi nội dung thu hút sự chú ý thường được ưu tiên hiển thị hơn nội dung có chiều sâu. Điều này khiến một bộ phận người làm nội dung có xu hướng chạy theo lượt xem, lựa chọn đề tài dễ lan tỏa thay vì những vấn đề cần dấn thân. Tinh thần trách nhiệm xã hội vì thế cũng đứng trước thách thức, khi ranh giới giữa thông tin chính thống và nội dung giải trí ngày càng mờ đi. Tuy nhiên, đây không phải là sự thay thế mà là một phép thử. Trong bối cảnh này, những người làm báo giữ được bản lĩnh nghề nghiệp, theo đuổi giá trị xã hội sẽ càng khẳng định được vai trò của mình. Theo PGS.TS Thanh Tịnh, đâu là những giá trị cốt lõi của báo chí mà trí tuệ nhân tạo AI không thể thay thế? - Trí tuệ nhân tạo AI có thể hỗ trợ nhiều khâu trong quy trình làm báo, nhưng không thể thay thế những giá trị cốt lõi thuộc về con người. Đó là khả năng đánh giá và chịu trách nhiệm về thông tin. Trong thực tế, có những tình huống mà người làm báo phải đưa ra quyết định rất khó khăn: đăng hay không đăng, đưa tin ở mức độ nào, cân nhắc giữa quyền được biết của công chúng và quyền riêng tư của cá nhân. Những quyết định này đòi hỏi đạo đức nghề nghiệp và sự nhạy cảm xã hội. Bên cạnh đó là trải nghiệm thực tế. Việc có mặt tại hiện trường, tiếp xúc với nhân vật, cảm nhận bối cảnh xã hội là yếu tố tạo nên chiều sâu của tác phẩm báo chí. Đây là điều công nghệ không thể thay thế. Có thể nói, AI có thể giúp làm báo nhanh hơn, nhưng giá trị của báo chí vẫn nằm ở con người, ở cách họ hiểu, lựa chọn và chịu trách nhiệm với thông tin. Xin trân trọng cảm ơn bà! n Trong một môi trường mà tin giả, thông tin sai lệch lan truyền nhanh, thì giá trị cốt lõi của báo chí chính thống là độ tin cậy. Người dùng có thể tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn, nhưng vẫn cần một nơi để “kiểm tra lại sự thật”. Niềm tin trở thành giá trị cốt lõi mà báo chí cần bảo vệ. Vì vậy, vai trò của báo chí đang chuyển từ “đưa tin nhanh nhất” sang “đưa tin đáng tin nhất”. Nhà báo PGS.TS Phạm Thị Thanh Tịnh NGAYNAY.VN 13 Số đặc biệt TRONG THỜI ĐẠI SỐ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==